Ngứa Chân Tay Về Đêm: Hiện Tượng Do Nhiều Bệnh Lý Gây Ra

Hiện tượng ngứa chân tay về đêm khiến nhiều người khó chịu, mất ngủ, kém ăn,… Dưới góc nhìn y học, đây không đơn thuần là biểu hiện ngoài da mà còn là tiếng nói của lục phủ ngũ tạng, cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm như nhiễm nấm, ghẻ, suy giáp, suy thận, bệnh về dây thần kinh, tiểu đường, mề đay mẩn ngứa… cần phải điều trị kịp thời mà không thể chủ quan.

Tình trạng ngứa chân tay về đêm dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Ngứa tay chân vào ban đêm (Dạ ngứa) là hiện tượng cơ thể cảm thấy ngứa ngáy, bứt rứt ở các vùng da, thường xảy ra trong lúc ngủ hoặc lúc chuẩn bị đi ngủ. Theo Tây y, đây có thể là sự rối loạn nhịp sinh học hoặc phản ứng của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, theo Đông y, ban đêm là lúc âm khí vượng, dương khí ẩn vào trong. Nếu chính khí suy yếu, các tác nhân gây bệnh sẽ thừa cơ hoành hành, gây ra các cơn ngứa khiến người bệnh khó ngủ, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Tình trạng ngứa này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm cả các yếu tố ngoại tà hoặc thói quen sinh hoạt chưa điều độ:

• Khô da (Tân dịch hao tổn): Thiếu độ ẩm, đặc biệt trong mùa đông hoặc khi tiếp xúc nhiều với nước nóng, khiến da mất đi lớp bảo vệ tự nhiên, sinh ra phong ngứa.
• Dị ứng: Phản ứng của cơ thể với thực phẩm, thuốc, mạt bụi, hóa chất… mà Đông y gọi là tình trạng cơ thể bị phong nhiệt xâm nhập.
• Côn trùng cắn: Độc tố từ muỗi, bọ chét làm khí huyết tại vùng da đó bị ngưng trệ.
• Stress (Can khí uất kết): Căng thẳng kéo dài làm ảnh hưởng đến chức năng sơ tiết của tạng Can, hỏa vượng gây ngứa tăng lên vào ban đêm.
• Thay đổi hormone: Phụ nữ trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc mang thai có sự thay đổi về huyết lực, dễ sinh ra tình trạng huyết nhiệt gây ngứa.
• Môi trường và thời tiết: Sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ (Phong hàn, Phong nhiệt) hoặc môi trường sống ẩm mốc (Thấp tà) đều là tác nhân trực tiếp.
• Mất nước: Cơ thể thiếu nước làm giảm khả năng thanh lọc của thận và gan, khiến lỗ chân lông bị bít tắc.

Tham khảo thêm: Ngứa dưới da, trong da là do bệnh gì? Điều trị bằng cách nào?

8 bệnh lý gây ngứa chân tay về đêm – Khi lục phủ ngũ tạng cầu cứu

Ngứa tay chân về đêm không đơn thuần là một hiện tượng ngoài da mà nó còn tiềm ẩn rất nhiều bệnh lý nội khoa phức tạp. Việc xác định chính xác nguyên nhân từ tạng phủ sẽ giúp có phương pháp điều trị “trúng đích”.

1. Chèn ép dây thần kinh (Kinh lạc bị ứ trệ)

Người bệnh có cảm giác ngứa râm ran, tê bì như kiến bò ở tay chân. Theo Đông y, đây là biểu hiện của việc kinh lạc không thông suốt, khí huyết bị cản trở. Nếu không xử lý sớm, tình trạng này dẫn đến viêm khớp, thoái hóa, thậm chí làm hạn chế khả năng vận động nghiêm trọng.

2. Thiếu hụt vi chất (Huyết hư)

Thiếu vitamin B12 tương ứng với tình trạng huyết hư trong Đông y. Khi huyết không đủ để nhu dưỡng kinh mạch, người bệnh không chỉ ngứa bàn tay mà còn thấy mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt. Đây là dấu hiệu cơ thể đang bị suy nhược, cần được bồi bổ khí huyết sớm.

3. Nhiễm nấm da (Thấp nhiệt uất kết)

Nấm da phát triển mạnh trong môi trường nóng ẩm. Làn da sần sùi, bong tróc và ngứa dữ dội về đêm do đây là thời điểm nấm hoạt động mạnh. Nếu không được điều trị bằng các vị thuốc sát trùng, khu phong, nấm sẽ nhanh chóng lây lan rộng.

4. Ghẻ ngứa

Ký sinh trùng ghẻ (Sarcoptes scabiei) gây ra những cơn ngứa kinh hoàng khi chúng đào hang dưới da vào ban đêm. Đông y coi đây là tình trạng ngoại tà xâm nhập kết hợp với vệ khí suy yếu do vệ sinh kém. Bệnh rất dễ lây lan trong cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

5. Bệnh tiểu đường (Tiêu khát)

Lượng đường trong máu cao gây tổn thương các mạch máu nhỏ và dây thần kinh (Lạc mạch bị tổn thương). Độc tố tích tụ lâu ngày không thoát ra được gây ngứa ngáy kèm theo triệu chứng khát nước, khô cổ, mệt mỏi.

6. Suy giáp

Tuyến giáp suy yếu khiến dương khí trong cơ thể bị tổn giảm, quá trình chuyển hóa chậm lại. Người bệnh thường sợ lạnh, da khô, rụng tóc và ngứa ngáy. Việc kiểm tra y tế là bắt buộc để điều chỉnh nội tiết kịp thời.

7. Suy thận (Thận hư)

Thận chủ về thủy, khi chức năng thận suy giảm, việc đào thải độc tố (thủy độc) bị đình trệ. Các chất độc này tích tụ dưới da gây ngứa, đặc biệt là ở bắp chân và bàn tay. Kèm theo đó thường là tình trạng sưng phù, tiểu đêm, cơ thể suy nhược nặng nề.

8. Nổi mề đay mẩn ngứa (Phong nhiệt/Phong hàn)

Đây là bệnh lý phổ biến nhất chiếm 20% dân số. Mề đay xuất hiện do cơ thể nhạy cảm với các yếu tố ngoại lai hoặc do chức năng giải độc của gan kém (Can nhiệt). Những mảng hồng trắng nổi cao, ngứa ngáy bứt rứt khiến người bệnh không thể an giấc.

Tham khảo thêm: Ngứa da nổi mẩn đỏ và cách xoa dịu tức thì với liệu trình đầu tiên

Những hệ lụy tiêu cực khi ngứa chân tay kéo dài

Ngứa chân tay về đêm không chỉ là nỗi lo ngoài da mà nó còn bào mòn sức khỏe toàn diện của người bệnh:

• Rối loạn giấc ngủ: Theo Đông y, giấc ngủ là lúc cơ thể hồi phục tinh lực. Mất ngủ do ngứa làm hao tổn tâm huyết, khiến thần trí bất an.
• Suy giảm tinh thần: Ngủ không đủ giấc dẫn đến can khí uất kết, dễ cáu gắt, lo âu, thậm chí là trầm cảm.
• Ảnh hưởng sức khỏe làn da: Việc gãi liên tục gây tổn thương lớp biểu bì (vệ khí của da), tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm loét, nhiễm trùng hoặc để lại sẹo xấu (huyết ứ).
• Suy giảm hệ miễn dịch: Thiếu ngủ kéo dài làm chính khí suy yếu, cơ thể mất đi khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Cách xử lý hiệu quả tình trạng ngứa chân tay về đêm

Để dập tắt cơn ngứa và tìm lại giấc ngủ ngon, người bệnh cần thực hiện đồng bộ các biện pháp từ chăm sóc da đến điều chỉnh lối sống:

Hạn chế tác động vật lý

Kiềm chế việc gãi là tiên quyết. Gãi làm tăng hỏa khí tại vùng da đó, khiến ngứa càng thêm ngứa. Bạn có thể đeo găng tay cotton mềm khi ngủ để tránh làm tổn thương da vô thức.

Dưỡng ẩm và làm mát da

Sử dụng kem dưỡng ẩm thảo dược sau khi tắm để giữ cho “tân dịch” dưới da không bị khô. Tắm nước ấm vừa đủ, tránh nước quá nóng vì sẽ làm da mất nước trầm trọng hơn.

Sử dụng sản phẩm hỗ trợ

Các loại gel làm dịu da chứa thành phần tự nhiên như Lô hội, Bạc hà có thể giúp “hạ hỏa” vùng da bị ngứa tức thì. Trong trường hợp nặng, thuốc kháng Histamin có thể được sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ để cắt cơn ngứa cấp tính.

Điều chỉnh môi trường và lối sống

• Giữ phòng ngủ thoáng mát, sạch sẽ để loại bỏ thấp khí và mạt bụi.
• Mặc quần áo rộng rãi, chất liệu tự nhiên như lụa hoặc cotton để da được “thở”.
• Giảm stress: Tập thiền hoặc hít thở sâu trước khi ngủ để bình ổn can khí, giúp tâm an giấc nồng.

Chế độ dinh dưỡng: Nên ăn gì và kiêng gì?

Dinh dưỡng đóng vai trò như thuốc trong việc điều trị ngứa từ bên trong:

Nên ăn:

• Thực phẩm thanh nhiệt: Rau má, mướp đắng, đậu đen để giải độc gan.
• Thực phẩm giàu Omega-3: Cá hồi, các loại hạt để tăng cường lớp màng bảo vệ da.
• Uống đủ nước: Giúp thận lọc độc tố tốt hơn.

Nên kiêng:

• Thực phẩm cay nóng: Ớt, tiêu làm tăng nhiệt trong cơ thể, kích thích cơn ngứa.
• Thực phẩm dễ gây dị ứng (Phát vật): Hải sản, thịt bò, nhộng tằm…
• Chất kích thích: Rượu bia, thuốc lá làm tổn hao khí huyết và tân dịch.

Lời khuyên từ chuyên gia khi điều trị

Khi đối mặt với tình trạng ngứa chân tay về đêm, người bệnh cần đặc biệt lưu ý:

• Không tự ý dùng thuốc: Việc lạm dụng thuốc bôi chứa Corticoid có thể làm teo da, giãn mạch và gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm cho nội tạng.
• Vệ sinh đúng cách: Không dùng xà phòng có độ tẩy rửa mạnh. Nên dùng các loại nước lá dân gian có tính sát khuẩn nhẹ.
• Thăm khám kịp thời: Nếu ngứa kèm sốt, sưng tấy hoặc mụn nước có mủ, cần đến ngay cơ sở y tế.

Ngứa chân tay vào ban đêm là vấn đề không nên coi nhẹ. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng phương pháp Đông – Tây y kết hợp sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe tổng thể và nâng cao chất lượng cuộc sống. Hãy tìm kiếm sự tư vấn chuyên môn sớm nhất để tránh những biến chứng không đáng có.

Có thể bạn quan tâm:

• Mẩn ngứa, ngứa da và cách điều trị hiệu quả nhất đến từ chuyên gia
• Ngứa da nổi mẩn đỏ và cách xoa dịu tức thì với liệu trình đầu tiên