Bệnh Rụng Tóc – Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Tốt Nhất

Bệnh rụng tóc có thể ảnh hưởng đến da đầu hoặc toàn bộ các nang lông trên cơ thể. Rụng tóc không gây nguy hiểm đến sức khỏe hoặc tính mạng, tuy nhiên, tâm lý của người bệnh có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi mái tóc mất đi sức sống và độ dày vốn có.

Bệnh rụng tóc là gì dưới góc nhìn y học?

Rụng tóc (alopecia) là tình trạng các sợi tóc rời khỏi nang tóc trên da đầu hoặc cơ thể với số lượng vượt quá mức bình thường. Trong chu kỳ sinh trưởng tự nhiên, mỗi ngày chúng ta có thể mất khoảng 50 – 100 sợi tóc để nhường chỗ cho tóc mới mọc lên. Tuy nhiên, khi số lượng tóc rụng tăng đột biến, tóc mọc lại yếu hoặc không mọc lại, dẫn đến tình trạng tóc thưa thớt, lộ da đầu hoặc hói, đây chính là lúc bệnh lý xuất hiện.

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, mái tóc không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn là “tấm gương” phản chiếu tình trạng sức khỏe của các tạng phủ bên trong. Tóc được coi là phần thừa của Huyết (Phát vi huyết dư) và có mối quan hệ mật thiết với tạng Thận. Khi khí huyết lưu thông kém hoặc tạng phủ suy yếu, mái tóc sẽ là nơi đầu tiên chịu ảnh hưởng.

Nguyên nhân gây rụng tóc: Sự kết hợp giữa cơ chế sinh học và tạng phủ

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng rụng tóc, từ những yếu tố bên ngoài đến những biến đổi sâu sắc bên trong cơ thể:

• Yếu tố di truyền (Gen): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt là ở nam giới. Theo Tây y, các nang tóc bị nhạy cảm quá mức với hormone DHT (dihydrotestosterone), khiến chúng teo nhỏ lại.
• Thay đổi Hormone: Sự sụt giảm nội tiết tố sau sinh, trong thời kỳ tiền mãn kinh hoặc các vấn đề tuyến giáp gây mất cân bằng hệ thống cơ thể. Đông y gọi đây là tình trạng xung nhâm bất túc, huyết hải trống rỗng khiến tóc không được nuôi dưỡng.
• Bệnh lý da đầu: Các tình trạng như nấm da đầu, viêm da tiết bã tạo môi trường viêm nhiễm, làm tổn thương nang tóc.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Tóc cần protein, sắt, kẽm và các vitamin nhóm B. Khi tỳ vị hư nhược, việc hấp thụ tinh hoa từ đồ ăn thức uống kém đi dẫn đến nguồn nguyên liệu tạo huyết bị thiếu hụt.
• Stress và căng thẳng: Áp lực tâm lý kéo dài làm “tâm huyết hao tổn”, gây co mạch máu nuôi dưỡng da đầu.
• Tác động hóa lý: Lạm dụng thuốc nhuộm, nhiệt độ cao làm mất đi lớp bảo vệ tự nhiên (vệ khí) của sợi tóc, khiến tóc khô xơ và dễ gãy.

Tìm hiểu thêm: Rụng tóc nhiều – Nguyên nhân và các biện pháp điều trị

Các loại rụng tóc và dấu hiệu nhận biết theo biện chứng

Y học chia rụng tóc thành nhiều thể bệnh khác nhau, mỗi loại đều mang những đặc điểm nhận diện riêng biệt:

• Hói đầu (Androgenetic Alopecia): Tóc rụng dần từ vùng trán và đỉnh đầu, thường gặp ở người có cơ địa nhiệt, hỏa vượng làm đốt cháy tân dịch nuôi tóc.
• Rụng tóc theo mảng (Alopecia Areata): Tóc rụng sạch thành từng vùng tròn nhẵn thín. Đông y gọi đây là “Ban thốc”, thường do phong tà xâm nhập vào kinh lạc khi cơ thể suy nhược.
• Rụng tóc toàn bộ: Đây là thể nặng nhất, không chỉ tóc mà cả lông mày, lông mi cũng rụng hết, phản chiếu sự suy kiệt nghiêm trọng của chính khí.
• Hội chứng Trichotillomania: Hành vi tự nhổ tóc do rối loạn tâm lý, liên quan đến tạng Tâm và Can bị uất kết.

Chẩn đoán bệnh rụng tóc: Sự kết hợp giữa cận lâm sàng và vọng chẩn

Để tìm ra căn nguyên chính xác, y học hiện đại sử dụng các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu:

• Xét nghiệm máu: Kiểm tra nồng độ sắt, hormone tuyến giáp và các chỉ số miễn dịch.
• Thử nghiệm kéo tóc (Pull test): Đánh giá độ bền và giai đoạn của chu kỳ tóc.
• Sinh thiết da đầu: Soi dưới kính hiển vi để phát hiện nấm hoặc các ổ viêm quanh nang tóc.

Bên cạnh đó, việc quan sát màu sắc sợi tóc (khô cháy hay bóng mượt), kiểm tra mạch tượng và rêu lưỡi cũng giúp bác sĩ Đông y đánh giá được tình trạng âm dương, khí huyết bên trong cơ thể người bệnh.

Phương pháp điều trị rụng tóc: Cân bằng giữa Tây y hiện đại và Tinh hoa Nam dược

1. Các giải pháp y học hiện đại (Tây y)

Tây y tập trung vào việc ức chế các tác nhân gây rụng tóc tại chỗ hoặc điều chỉnh hormone:

• Minoxidil (Rogaine): Dung dịch bôi giúp giãn mạch, tăng cường lưu thông máu tại da đầu, từ đó kéo dài giai đoạn tăng trưởng của tóc. Tuy nhiên, bà con cần kiên trì vì nếu ngưng sử dụng, tóc có thể rụng lại.
• Finasteride: Thuốc uống dành cho nam giới để giảm nồng độ DHT. Cần lưu ý các tác dụng phụ liên quan đến sinh lý.
• Corticosteroid: Thường dùng cho rụng tóc mảng để ức chế phản ứng miễn dịch sai lệch.

2. Giải pháp từ Y học cổ truyền (Đông y)

Trái ngược với việc chỉ tác động tại chỗ, Đông y đi sâu vào việc điều chỉnh toàn diện cơ thể:

• Bổ huyết, dưỡng huyết: Sử dụng các vị thuốc như Thục địa, Đương quy, Hà thủ ô đỏ để làm đầy “biển huyết”, giúp tóc có đủ dưỡng chất.
• Ích thận, cố tinh: Các vị thuốc như Đỗ trọng, Thỏ ty tử giúp tăng cường chức năng tạng Thận – tạng chủ về tóc.
• Lưu thông khí huyết: Sử dụng Xuyên khung, Đan sâm để đưa máu đến nuôi dưỡng vùng da đầu hiệu quả hơn.

Có thể bạn quan tâm: 11 bài thuốc đông y đặc trị bệnh rụng tóc hiệu quả

Biện pháp ngăn ngừa và dưỡng tóc hàng ngày

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, việc thay đổi thói quen sinh hoạt chính là cách bảo vệ “gốc con người” tốt nhất:

• Chế độ ăn “dưỡng tóc”: Ưu tiên các thực phẩm màu đen (theo thuyết ngũ sắc của Đông y tốt cho Thận) như đỗ đen, vừng đen, mộc nhĩ. Bổ sung thực phẩm giàu kẽm và biotin từ tự nhiên.
• Quản lý “Tâm – Thần”: Stress chính là kẻ thù của mái tóc. Tập thiền, yoga giúp khí huyết bình hòa, tránh tình trạng “tâm hỏa thượng viêm” gây rụng tóc.
• Vệ sinh đúng cách: Sử dụng các loại thảo dược tự nhiên như bồ kết, vỏ bưởi, mần trầu để gội đầu. Tránh buộc tóc quá chặt làm tổn thương nang tóc.
• Massage da đầu: Mỗi ngày dành 5-10 phút massage nhẹ nhàng giúp kích thích các huyệt đạo trên đầu, thúc đẩy tuần hoàn máu.

Tham khảo thêm:

• Thuốc trị rụng tóc Maxxhair – Đọc kỹ trước khi sử dụng
• Ăn gì chống rụng tóc, hỗ trợ trị bệnh rụng tóc hiệu quả?

Rụng tóc tuy không gây đau đớn về thể xác nhưng lại là nỗi niềm khó nói ảnh hưởng lớn đến tự tin. Việc hiểu rõ căn nguyên từ sự suy yếu của tạng phủ kết hợp với các biện pháp chăm sóc khoa học sẽ giúp bạn sớm tìm lại mái tóc dày mượt, chắc khỏe. Hãy nhớ rằng, một mái tóc đẹp luôn bắt nguồn từ một cơ thể khỏe mạnh và một tinh thần an lạc.