Nấm Da Đầu Là Gì? Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Nấm da đầu là bệnh nhiễm trùng da đầu do nấm, thường gặp ở những người ra nhiều mồ hôi, có tiền sử vảy nến da đầu, viêm da dầu. Bệnh gây ngứa ngáy, vảy gàu, rụng tóc và rất dễ lây lan qua tiếp xúc.

Nấm da đầu là bệnh gì? Góc nhìn từ Đông và Tây y

Nấm da đầu là một bệnh lý da liễu phổ biến, không chỉ gây khó chịu bởi những cơn ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và tâm lý. Trong y học hiện đại, đây là tình trạng nhiễm trùng lớp thượng bì do các chủng nấm sợi (Dermatophytes) gây ra. Còn dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, nấm da đầu thường được xếp vào phạm vi chứng “Bạch chuất” hoặc “Ti癣” (Tiển).

Dấu hiệu nhận biết điển hình:

• Ngứa ngáy da đầu dữ dội, đặc biệt là khi ra mồ hôi hoặc thời tiết nóng ẩm.
• Vảy gàu xuất hiện nhiều, bong tróc thành từng mảng lớn nhỏ khác nhau.
• Rụng tóc: Đây là dấu hiệu cảnh báo nấm đã ăn sâu vào nang tóc.
• Da đầu đỏ, sưng tấy hoặc xuất hiện các mụn nước, mụn mủ chảy dịch (trong Đông y gọi là thể Thấp nhiệt).

Nguyên nhân gây bệnh:

Theo Tây y, nấm sợi xâm nhập vào lỗ chân lông và sợi tóc để hút dưỡng chất. Tuy nhiên, theo Đông y, các yếu tố môi trường như độ ẩm cao, vệ sinh kém được coi là “ngoại tà”. Khi kết hợp với nội tại cơ thể có cơ địa “nóng trong”, mồ hôi nhiều (thấp trệ) sẽ tạo thành môi trường lý tưởng để nấm sinh sôi.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ:

• Da đầu thường xuyên ẩm ướt, ra nhiều mồ hôi (Thấp khí nặng).
• Có tiền sử vảy nến da đầu, viêm da dầu.
• Tiếp xúc với nguồn bệnh (người hoặc vật nuôi bị nấm).
• Thói quen dùng chung vật dụng cá nhân như lược, mũ bảo hiểm.

Có thể bạn quan tâm: Nấm da đầu ở trẻ em: hình ảnh nhận biết và điều trị

Nấm da đầu có ảnh hưởng gì không? Biến chứng nguy hiểm

Nếu không được can thiệp kịp thời, nấm da đầu không chỉ dừng lại ở việc ngứa ngáy mà có thể gây ra những hệ lụy lâu dài. Tây y lo ngại về tình trạng nhiễm trùng thứ phát, trong khi Đông y cảnh báo về việc “Huyết hư” (máu không nuôi được tóc) dẫn đến hói đầu vĩnh viễn.

Các biến chứng thường gặp:

• Ngứa ngáy mất ngủ: Cơn ngứa tăng lên vào ban đêm khiến “Tâm bất an”, gây mệt mỏi kéo dài.
• Vảy gàu mảng lớn: Gây mất thẩm mỹ, khiến người bệnh tự ti trong giao tiếp.
• Rụng tóc từng mảng: Nấm làm giòn sợi tóc và tổn thương nang tóc.
• Kerion (Sưng tấy mủ): Một dạng phản ứng viêm nặng, có thể để lại sẹo vĩnh viễn trên da đầu.

Có thể bạn quan tâm: 7 cách trị nấm da đầu tại nhà hiệu quả nhất hiện nay

Bệnh nấm da đầu có lây không?

Nấm da đầu có khả năng lây lan rất mạnh mẽ thông qua hai con đường chính: trực tiếp và gián tiếp. Điều này giải thích tại sao trong một gia đình, nếu một người mắc nấm thì các thành viên khác cũng rất dễ bị lây nhiễm.

• Lây truyền trực tiếp: Tiếp xúc da – da giữa người bệnh và người lành.
• Lây truyền gián tiếp: Qua các vật dụng trung gian chứa bào tử nấm như lược, mũ, gối, khăn tắm…

Cách trị nấm da đầu hiệu quả kết hợp Đông – Tây Y

Để đạt được hiệu quả tối ưu, người bệnh cần phối hợp giữa việc tiêu diệt nấm tại chỗ (Tây y) và điều chỉnh cơ địa, tăng cường sức đề kháng (Đông y).

1. Điều trị nấm da đầu bằng mẹo dân gian

Các phương pháp dân gian thường tận dụng các loại thảo dược có tính “kháng sinh tự nhiên” để sát khuẩn, trừ phong, giảm ngứa:

• Giấm táo: Có tính axit nhẹ giúp cân bằng độ pH da đầu, ức chế sự phát triển của nấm.
• Dầu dừa: Chứa axit lauric giúp kháng khuẩn và dưỡng ẩm cho da đầu khô bong tróc (Huyết hư).
• Chanh tươi: Sát trùng tự nhiên, loại bỏ vảy gàu hiệu quả.

2. Sử dụng dầu gội và thuốc chuyên dụng

Khi tình trạng nấm đã lan rộng, việc sử dụng các hoạt chất mạnh là cần thiết:

• Dầu gội đặc trị: Chứa Selenium Sulfide hoặc Ketoconazole giúp diệt nấm nhanh chóng.
• Thuốc bôi tại chỗ: Clotrimazol, Miconazol giúp bao vây ổ nấm.
• Thuốc uống (Trường hợp nặng): Griseofulvin hoặc Terbinafine. Lưu ý các loại thuốc này cần có sự chỉ định của bác sĩ để tránh ảnh hưởng đến chức năng Can, Thận.

Lưu ý về chế độ sinh hoạt và ăn uống (Dưỡng sinh trị bệnh)

Theo Đông y, “bệnh tại ngoại nhưng gốc tại nội”. Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc điều trị nấm.

Thực phẩm nên dùng:

• Thực phẩm giàu Kẽm (Hàu, thịt đỏ): Hỗ trợ hệ miễn dịch và tái tạo da.
• Tỏi, hành (Giàu Allicin): Được coi là “kháng sinh” tự nhiên chống lại nấm.
• Các loại rau xanh, trái cây giàu Vitamin B: Nuôi dưỡng huyết, giúp tóc chắc khỏe.

Thực phẩm nên kiêng:

• Đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng: Làm tăng “Thấp nhiệt”, khiến da đầu đổ nhiều dầu hơn.
• Đường và đồ ngọt: Tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.
• Chất kích thích (rượu, bia): Làm khô da đầu và gây ngứa nặng hơn.

Lời khuyên từ chuyên gia

Nấm da đầu hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu chúng ta kiên trì và đi đúng hướng. Việc giữ vệ sinh da đầu sạch sẽ, luôn để tóc khô ráo trước khi đi ngủ là những thói quen đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng.

Nếu tình trạng ngứa và rụng tóc kéo dài, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Da liễu Trung ương hoặc các trung tâm Y học cổ truyền có chuyên môn cao để được thăm khám và có phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• Các bệnh về da đầu thường gặp và cách chữa từ gốc bằng thảo dược
• Nấm da đầu có lan xuống mặt? Phải làm sao?