Viêm Lộ Tuyến Cổ Tử Cung
Đặt lịch ngay
Viêm lộ tuyến tử cung là bệnh lý phụ khoa thường gặp ở nữ giới, nhất là các chị em đang trong độ tuổi sinh sản. Đây là bệnh lý đáng lo ngại, nếu không điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng khó lường về sức khỏe sinh sản, tăng nguy cơ vô sinh hoặc ung thư.
Trong Đông y, lộ tuyến cổ tử cung được hiểu là sự xáo trộn tại cung bào do nội tiết tố (phần "hỏa" hoặc "nhiệt" trong cơ thể) tăng cao quá mức, khiến các tế bào từ bên trong vươn mình phát triển ra phía ngoài. Bản chất của hiện tượng này là lành tính và thường "âm thầm" không gây ra biểu hiện gì lạ thường. Chị em đa phần chỉ tình cờ phát hiện ra sự thay đổi này khi thực hiện thăm khám phụ khoa định kỳ.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung (Cervical Ectropion) là trạng thái phần lộ tuyến nêu trên bị các tác nhân bên ngoài xâm nhập gây nên tình trạng viêm nhiễm. Khi "chính khí" suy yếu, bệnh sẽ bộc phát qua các dấu hiệu đặc trưng như: dịch nhầy tiết ra nhiều bất thường, gây ngứa ngáy khó chịu hoặc xuất hiện tình trạng chảy máu nhẹ sau khi quan hệ vợ chồng.
Vốn dĩ, phần lộ tuyến này đóng vai trò giữ ẩm và cân bằng môi trường bên trong âm đạo. Tuy nhiên, khi chúng phát triển tràn ra ngoài, chức năng duy trì độ ẩm lại vô tình trở thành "mảnh đất màu mỡ" cho vi khuẩn sinh sôi, gây ra viêm nhiễm. Ngay sau khi được chẩn đoán, chị em cần có hướng điều chỉnh và điều trị kịp thời để sớm lập lại sự bình hòa cho cơ thể, ngăn ngừa các biến chứng không mong muốn về sau.
Trong Đông y, viêm lộ tuyến cổ tử cung được xem là quá trình diễn tiến từ sự mất cân bằng khí huyết nhẹ nhàng đến tình trạng tà khí xâm nhập sâu vào cung bào. Bệnh được chia làm 3 cấp độ dựa trên mức độ tổn thương và các biểu hiện ra bên ngoài:
Viêm lộ tuyến cấp độ 1:
Đây là giai đoạn khởi phát, khi sự bình hòa bên trong tử cung bắt đầu xáo trộn, khiến các tế bào vốn ở bên trong vươn ra ngoài. Lúc này, diện tích tổn thương chỉ chiếm khoảng 30% bề mặt cổ tử cung.
Các dấu hiệu thường rất âm thầm, khiến chị em khó lòng tự nhận biết. Phổ biến nhất là cảm giác ngứa ngáy nhẹ, dịch tiết (khí hư) ra nhiều hơn bình thường, có thể thay đổi màu sắc và kèm mùi tanh nồng. Ở cấp độ này, sức khỏe sinh sản chưa bị ảnh hưởng quá lớn, việc điều dưỡng cũng đơn giản và hiệu quả cao.
Ở giai đoạn này, tình trạng ngưng trệ và viêm nhiễm đã lan rộng, chiếm khoảng 50 - 70% diện tích cổ tử cung. Chị em sẽ thấy các biểu hiện rõ rệt hơn như vùng kín thường xuyên ẩm ướt, ngứa ngáy dữ dội, đau rát hoặc có thể thấy vài giọt máu hồng sau khi quan hệ vợ chồng.
Cấp độ 2 là hồi chuông cảnh báo quan trọng. Nếu không sớm hành khí, tiêu viêm bằng phác đồ phù hợp, bệnh sẽ rất nhanh chuyển sang giai đoạn nặng hơn với nhiều biến chứng phức tạp.
Đây là thời điểm bệnh tình đã trở nặng, diện tích tổn thương vượt quá 70%. Các triệu chứng bộc phát dồn dập: khí hư biến sắc nghiêm trọng, chảy máu tự do khi quan hệ, tiểu tiện rát buốt do chèn ép bàng quang. Chị em còn có thể bị đau tức bụng dưới và kinh nguyệt rối loạn do sự bế tắc khí huyết lâu ngày tại cung bào.
Viêm lộ tuyến thường khởi phát khi "cửa cung bào" bị tổn thương hoặc do tà khí (vi khuẩn, nấm) xâm nhập lúc chính khí suy yếu. Phần lớn tình trạng này xảy ra ở những chị em đã bắt đầu đời sống vợ chồng, từng trải qua sinh nở, sảy thai hoặc các thủ thuật tác động đến vùng hạ tiêu.
Các loại tà khí gây bệnh phổ biến theo cách gọi hiện đại bao gồm tụ cầu vàng, lậu cầu, hay vi khuẩn Chlamydia... Những tác nhân này khiến vùng kín mất đi sự bình hòa vốn có.
Cụ thể, các căn nguyên gây bệnh thường gặp bao gồm:
- Quan hệ thiếu sự bảo hộ: Việc giao hợp quá mạnh bạo, sử dụng vật dụng hỗ trợ sắc nhọn hoặc quan hệ với nhiều người dễ làm tổn thương niêm mạc tử cung. Đây là con đường ngắn nhất để các loại tà khí độc hại và bệnh lây qua đường tình dục xâm nhập, gây ra tình trạng viêm loét, ngưng trệ khí huyết.
- Vệ sinh vùng hạ tiêu chưa đúng cách: Vùng kín không được giữ khô ráo, sạch sẽ vô tình tạo môi trường ẩm thấp cho vi khuẩn sinh sôi. Thói quen thụt rửa sâu, lạm dụng hóa chất tẩy rửa không phù hợp hoặc không thay băng vệ sinh thường xuyên trong kỳ kinh sẽ làm thay đổi môi trường tự nhiên, gây mất cân bằng.
- Sự xáo trộn "hỏa nội tiết" (Estrogen): Khi lượng hóc môn estrogen tăng cao bất thường do dùng thuốc tránh thai hoặc các thuốc nội tiết khác, nó sẽ kích thích các tế bào bên trong phát triển quá mức và tràn ra ngoài. Phần lộ ra này rất dễ bị tác động bởi nhiệt độc và vi khuẩn, dẫn đến viêm nhiễm.
- Tổn thương sau sảy thai hoặc nạo hút: Những tác động cơ học này khiến tử cung trở nên suy yếu, "cửa mình" mất đi độ đàn hồi và khả năng tự bảo vệ. Sự hao tổn khí huyết sau mỗi lần can thiệp khiến cơ quan sinh dục dễ bị nhiễm trùng và hình thành lộ tuyến viêm.
- Lạm dụng các thủ thuật phụ khoa: Việc đặt dụng cụ ngăn thai, khám phụ khoa thường xuyên trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh hoặc can thiệp thẩm mỹ vùng kín quá đà đều là những tác nhân trực tiếp làm trầy xước và gây viêm vùng cổ tử cung.
- Các yếu tố cộng hưởng khác: Chị em sinh nở nhiều lần (từ 3 con trở lên) khiến tử cung phải làm việc quá sức; quan hệ tình dục quá sớm khi cơ thể chưa hoàn thiện về mặt sinh lý; hoặc tâm lý chủ quan trước các dấu hiệu bất thường của cơ thể đều là những nguy cơ tiềm ẩn.
Trong nhiều trường hợp, sự mất cân bằng tại cung bào không bộc phát dấu hiệu rõ rệt ngay từ đầu, khiến chị em khó lòng nhận biết. Tuy nhiên, về cơ bản, khi tà khí xâm nhập và gây viêm, cơ thể vẫn sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo đặc trưng để hỗ trợ việc nhận diện tình trạng bệnh như:
- Vùng cổ tử cung xuất hiện các mảng đỏ - dấu hiệu cho thấy huyết nhiệt đang tích tụ gây viêm;
- Khí hư ra nhiều bất thường, biến sắc (chuyển sang vàng hoặc xanh), có bọt hoặc lẫn mủ và kèm theo mùi tanh nồng khó chịu;
- Cảm giác ngứa ngáy vùng kín, có khi chỉ là ngứa râm ran nhưng cũng có lúc ngứa dữ dội không dứt;
- Giao hợp thấy đau rát, thậm chí xuất hiện tình trạng chảy máu bất thường;
- Những cơn đau quặn thắt ở bụng dưới, lan sang cả vùng xương chậu và eo lưng do khí huyết ngưng trệ;
- Đi tiểu rát buốt, tiểu nhiều lần do tình trạng viêm nhiễm lan sang bàng quang và đường tiểu;
- Cơ thể mệt mỏi, uể oải, sắc mặt kém tươi nhuận do chính khí suy giảm;
- Kinh nguyệt rối loạn, đau bụng khi hành kinh hoặc gặp tình trạng rong kinh, chậm kinh;
Để xác định chính xác các biểu hiện này có phải do viêm lộ tuyến hay không, cũng như tìm ra căn nguyên và mức độ nặng nhẹ, chị em sẽ được thực hiện các kiểm tra soi chiếu hiện đại như: Siêu âm đầu dò để quan sát kỹ những tổn thương bên trong âm đạo; xét nghiệm dịch tiết giúp tìm ra tác nhân gây viêm. Dựa trên kết quả này, một lộ trình điều phối phù hợp sẽ được đưa ra nhằm đẩy lùi bệnh tận gốc, lập lại sự bình hòa cho cơ thể và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm về sau.
Trong y học cổ truyền, viêm lộ tuyến cổ tử cung được xem là tình trạng tích tụ thấp nhiệt và suy giảm chính khí tại cung bào. Dù bản chất ban đầu là lành tính, nhưng nếu chị em lơ là, không sớm khơi thông khí huyết và tiêu viêm thì "tà khí" sẽ lấn át, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và khả năng làm mẹ. Những biến chứng thường gặp bao gồm:
- Trở ngại đường con cái: Tình trạng viêm nhiễm kéo dài khiến dịch tiết âm đạo (khí hư) ra quá nhiều, làm cản trở sự gặp gỡ của trứng và tinh trùng. Môi trường vùng kín bị xáo trộn cũng khiến "tinh binh" khó lòng sống sót, dẫn đến tình trạng khó thụ thai, lâu dần gây vô sinh, hiếm muộn.
- Nguy cơ biến chuyển ác tính: Khi các tế bào tại cổ tử cung phải liên tục gồng mình chống chọi với ổ viêm, quá trình tổn thương rồi tự phục hồi lặp lại quá nhiều lần dễ dẫn đến những biến đổi bất thường, tiềm ẩn nguy cơ hình thành khối u ác tính.
- Lan rộng viêm nhiễm sang các tạng phụ lân cận: Nếu không được kiểm soát, nhiệt độc từ ổ viêm sẽ lan tỏa, gây ảnh hưởng đến nội mạc tử cung, làm tắc nghẽn vòi trứng hoặc gây viêm nhiễm sâu trong vùng chậu, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
- Làm nguội lạnh đời sống vợ chồng: Những cảm giác đau rát, ngứa ngáy hay tình trạng chảy máu khiến chị em lo sợ mỗi khi gần gũi. Sự khó chịu này kéo dài dễ dẫn đến tâm lý tự ti, căng thẳng, làm mất đi niềm hạnh phúc lứa đôi và ảnh hưởng đến sự gắn kết gia đình.
- Hệ lụy trong thời kỳ mang thai: Viêm lộ tuyến khi mang bầu nếu không được chăm sóc đúng cách dễ gây ra các tình trạng như sảy thai, vỡ ối sớm hoặc sinh non. Ngoài ra, trẻ sinh thường qua ngả âm đạo của người mẹ đang bị viêm cũng dễ gặp các vấn đề về da và đường hô hấp.
- Làm giảm chất lượng cuộc sống hàng ngày: Cảm giác vùng kín luôn ẩm ướt, ngứa ngáy kèm theo mùi hôi tanh khó chịu khiến chị em luôn trong trạng thái bất an, thiếu tự tin khi giao tiếp, làm ảnh hưởng trực tiếp đến công việc và sinh hoạt mỗi ngày.
Ngày nay, với sự giao thoa và phát triển của các phương pháp y học, việc đẩy lùi tình trạng "tắc nghẽn" tại cung bào do viêm lộ tuyến đã trở nên thuận lợi hơn. Riêng với phụ nữ trong kỳ thai nghén, do sự xáo trộn nội tiết mang tính tạm thời, cơ thể có khả năng tự điều chỉnh và các dấu hiệu bất thường thường sẽ tự thuyên giảm, biến mất sau khi sinh khoảng 3 - 6 tháng mà không cần can thiệp quá sâu.
Tuy nhiên, với các trường hợp khác, việc áp dụng đúng liệu trình để thanh nhiệt, tiêu viêm và phục hồi tổn thương là vô cùng quan trọng nhằm ngăn ngừa tà khí tái xâm nhập. Một số giải pháp điều phối phổ biến đang được áp dụng hiện nay bao gồm:
1. Điều trị bằng phương pháp dùng thuốc (Nội khoa)
Phần lớn các tình trạng viêm nhẹ đều đáp ứng tốt khi được dùng thuốc để lập lại sự bình hòa. Tùy vào cơ địa và mức độ nhiễm tạp khuẩn mà các loại thuốc uống kết hợp viên đặt tại chỗ sẽ được chỉ định để trực tiếp tấn công ổ viêm.
Các loại thuốc này đóng vai trò như những "vị thuốc" giúp diệt khuẩn, làm sạch vùng hạ tiêu, cân bằng lại môi trường âm đạo và xoa dịu các triệu chứng khó chịu:
- Thuốc đặt tại chỗ: Liệu trình thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày tùy theo mức độ tổn thương, giúp tác động trực tiếp vào vùng niêm mạc bị viêm.
- Thuốc uống toàn thân: Bao gồm các nhóm giúp tiêu diệt triệt để các loại vi khuẩn đặc thù như lậu cầu hay Chlamydia, ngăn không cho mầm bệnh ăn sâu vào trong.
Bên cạnh đó, dựa trên tác nhân gây bệnh cụ thể, các nhóm bổ trợ khác cũng được sử dụng:
- Nhóm trừ nấm: Xử lý tình trạng nấm ngứa (như Candida) bằng viên uống hoặc đặt, kết hợp dung dịch vệ sinh chuyên dụng.
- Nhóm kháng virus và diệt ký sinh trùng: Giúp loại bỏ các tác nhân gây hại vô hình, làm sạch môi trường cung bào.
- Nhóm giảm đau, kháng viêm: Hỗ trợ xoa dịu những cơn đau rát tức thời, giúp chị em cảm thấy dễ chịu hơn trong quá trình điều trị.
- Bạc nitrat: Dung dịch bôi tại chỗ giúp làm se niêm mạc và ức chế các vết viêm nhiễm dai dẳng.
2. Can thiệp bằng thủ thuật (Ngoại khoa)
Khi tình trạng tổn thương đã lan rộng (cấp độ 2 và 3), các biện pháp can thiệp trực tiếp thường được cân nhắc sau khi đã xử lý sạch ổ viêm. Mục đích là loại bỏ các tế bào "đi lạc" để niêm mạc cổ tử cung được tái tạo khỏe mạnh. Các kỹ thuật phổ biến gồm:
- Đốt điện: Dùng nhiệt lượng cao để loại bỏ vùng viêm, giúp kiểm soát nhanh các tình trạng ra dịch hôi hay chảy máu bất thường.
- Đốt laser: Sử dụng tia laser với độ chính xác cao để xử lý vùng tổn thương một cách nhẹ nhàng, ít gây đau rát.
- Áp lạnh: Dùng khí lạnh để "đóng băng" các tế bào viêm nhiễm, giúp vùng lộ tuyến co lại và tự bong ra sau một thời gian.
- Cắt LEEP: Phương pháp hiện đại giúp loại bỏ tổn thương mà vẫn hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh, bảo vệ khả năng sinh sản của chị em.
Dù mang lại hiệu quả nhanh, nhưng các thủ thuật xâm lấn đôi khi có thể để lại sẹo xơ cứng hoặc làm hẹp cổ tử cung, gây cản trở đôi chút cho việc thụ thai hoặc lưu thông máu kinh về sau. Do đó, chị em cần chú ý bồi bổ khí huyết và tái khám định kỳ để đảm bảo sự phục hồi hoàn hảo nhất cho cơ thể.
Gợi ý: Chi phí chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung theo giai đoạn bệnh
Để bảo toàn "chính khí" và bảo vệ cung bào khỏi những biến chứng nguy hiểm của viêm lộ tuyến, việc xây dựng một lối sống thuận tự nhiên, giúp khí huyết lưu thông là vô cùng quan trọng. Chị em cần nâng cao ý thức tự chăm sóc và điều chỉnh các thói quen sinh hoạt khoa học mỗi ngày để giữ gìn sự bình hòa cho cơ quan sinh dục.
Vệ sinh vùng hạ tiêu sạch sẽ hàng ngày bằng nước ấm hoặc dung dịch chuyên dụng dịu nhẹ, thao tác nhẹ nhàng bên ngoài, tuyệt đối không thụt rửa sâu làm xáo trộn môi trường bên trong.
Đặc biệt chú trọng việc vệ sinh kỹ lưỡng trước và sau khi gần gũi chồng, cũng như trong những ngày "đèn đỏ" để ngăn chặn tà khí xâm nhập.
Giữ cho vùng kín luôn khô ráo, ưu tiên các loại trang phục thoải mái, thấm hút tốt, tránh mặc đồ bó sát hay quần áo còn ẩm ướt gây tích tụ thấp nhiệt.
Duy trì đời sống tình dục an toàn, hạn chế các vật dụng hỗ trợ gây trầy xước và chọn biện pháp tránh thai phù hợp. Tránh lạm dụng các loại thuốc làm xáo trộn hỏa nội tiết (tăng estrogen).
Hạn chế tối đa việc nạo phá thai để bảo vệ sự vẹn tròn của tử cung, giúp ngăn ngừa các tổn thương và nhiễm trùng từ gốc.
Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc điều trị khi chưa hiểu rõ căn nguyên để tránh làm cơ thể mất cân bằng hoặc gặp tác dụng phụ không mong muốn.
Bồi bổ cơ thể bằng thực phẩm lành mạnh, tươi sạch; nói không với các chất kích thích, rượu bia, thuốc lá nhằm giữ cho huyết dịch luôn thanh khiết.
Rèn luyện thân thể điều độ giúp khí huyết lưu thông, tăng cường sức đề kháng tự nhiên để cơ thể đủ sức chống lại các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hay virus.
Thực hiện thăm khám phụ khoa định kỳ ít nhất 6 tháng một lần để kịp thời nhận diện những dấu hiệu bất thường, giúp việc điều dưỡng và phục hồi đạt hiệu quả cao nhất.
Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp chị em có cái nhìn sâu sắc hơn về cách bảo vệ sức khỏe phụ khoa. Bạn có muốn tôi hỗ trợ thêm về thực đơn ăn uống giúp thanh nhiệt, tiêu viêm cho người bị viêm lộ tuyến không?
Gọi