Viêm nhiễm phụ khoa là gì? Dấu hiệu, điều trị & phòng ngừa

Viêm nhiễm phụ khoa là hiện tượng viêm nhiễm ở cơ quan sinh dục nữ do vi khuẩn, nấm hay ký sinh trùng gây ra. Trong Y học cổ truyền, bệnh này thường thuộc phạm vi chứng “Đới hạ”. Bệnh không chỉ biểu hiện qua những dấu hiệu như đau bụng dưới, ra nhiều huyết trắng, vùng kín ngứa ngáy hay mùi hôi khó chịu, mà còn là hồi chuông cảnh báo sự mất cân bằng giữa hai mạch Nhâm – Xung và sự suy yếu của tạng phủ bên trong.
Thế nào là viêm nhiễm phụ khoa theo quan điểm Y học cổ truyền?
Dưới góc nhìn của Đông y, bệnh viêm phụ khoa không đơn thuần là sự tấn công của các tác nhân bên ngoài. Đó là tình trạng nhiễm trùng, sưng viêm ở các bộ phận như âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, đường tiết niệu hay buồng trứng do thấp nhiệt thâm nhập, kết hợp với chính khí cơ thể suy giảm. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến những người đã từng quan hệ tình dục hoặc phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tuy nhiên, ngày nay tỷ lệ chị em trẻ tuổi mắc bệnh ngày càng cao do vệ sinh vùng kín không đúng cách hoặc do rối loạn nội tiết tố (mất cân bằng âm dương) ở tuổi dậy thì.

Nếu được điều trị đúng cách và kịp thời bằng các thảo dược quy kinh, thông lạc, bệnh có thể được chữa khỏi dứt điểm mà không gây ảnh hưởng xấu. Tuy nhiên, vì đây là vấn đề tế nhị, nhiều chị em thường có tâm lý e ngại, lờ đi các triệu chứng khiến thấp nhiệt tích tụ lâu ngày thành độc, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm khôn lường cho khả năng làm mẹ sau này.
“Viêm nhiễm phụ khoa trong Đông y không chỉ là bệnh tại chỗ mà là biểu hiện của tình trạng thấp nhiệt hạ chú, can uất tỳ hư. Chị em khi thấy khí hư đổi màu, ngứa rát chính là lúc tạng phủ đang kêu cứu. Nếu không điều trị tận gốc để cân bằng lại âm dương và ổn định nội tiết, bệnh rất dễ tái phát và chuyển biến thành các thể nặng hơn như viêm lộ tuyến hay viêm vùng chậu.”
Nguyên nhân gây bệnh viêm phụ khoa theo căn cơ Đông y
Bệnh phụ khoa ở nữ giới có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân sâu xa mà chị em cần lưu tâm:
- Ngoại nhân (Tác nhân bên ngoài): Thấp nhiệt, độc tố từ môi trường, việc vệ sinh không sạch sẽ hoặc mặc quần áo ẩm ướt tạo điều kiện cho tà khí xâm nhập vùng kín.
- Nội thương (Yếu tố bên trong): Rối loạn nội tiết, tình trạng can uất lâu ngày, hoặc tỳ vị hư yếu khiến nguồn nuôi dưỡng mạch Nhâm – Xung bị gián đoạn, làm tăng nguy cơ mắc bệnh trong các giai đoạn như mang thai, dậy thì hay mãn kinh.
- Quan hệ tình dục bừa bãi: Việc không giữ gìn khiến tà độc lây lan, gây tổn thương trực tiếp đến phần huyết và hạ tiêu.
- Nạo phá thai: Gây tổn thương sâu sắc đến tử cung và huyết mạch, tạo cơ hội cho vi khuẩn và nấm men tấn công khi chính khí đang suy kiệt.
Xem thêm: Đặt thuốc phụ khoa bị ngứa, rát: Nguyên nhân và xử lý như thế nào?
Những biểu hiện điển hình chị em cần chú ý
Nhận biết sớm các dấu hiệu để điều hòa lại cơ thể là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe. Chị em hãy thận trọng với những biểu hiện sau:
- Ra nhiều khí hư (Đới hạ): Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Khí hư không còn trắng trong mà chuyển sang trắng đục như váng sữa, hoặc vàng, xanh kèm mùi hôi khẳm. Đây chính là biểu hiện của thấp nhiệt tích tụ.
- Vùng kín ngứa ngáy dữ dội: Tà độc và thấp nhiệt bài tiết ra ngoài gây kích ứng “tam giác vàng”, khiến chị em cảm thấy bứt rứt, khó chịu vô cùng.
- Đau bụng dưới hoặc vùng xương chậu: Cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội, đặc biệt là khi hành kinh, cho thấy khí huyết đang bị ứ trệ, không lưu thông được.
- Đau khi quan hệ và xuất huyết bất thường: Tổn thương ở phần âm đạo và tử cung khiến chị em đau đớn, thậm chí chảy máu dù không phải ngày đèn đỏ.

Các bệnh viêm phụ khoa thường gặp và biến chứng
Các chứng bệnh như viêm âm đạo, viêm lộ tuyến cổ tử cung hay viêm vùng chậu đều phản ánh tình trạng tổn thương tạng phủ khác nhau. Nếu không được chú trọng, chúng có thể dẫn đến lây nhiễm chéo sang các bộ phận khác, gây khó thụ thai, thậm chí là vô sinh hiếm muộn. Với phụ nữ mang thai, viêm nhiễm còn tiềm ẩn nguy cơ sinh non hoặc sảy thai, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của bé yêu.

Phương pháp đẩy lùi viêm nhiễm bằng thảo dược tự nhiên
Trong Đông y, việc sử dụng thảo dược để xông rửa và uống trong giúp thanh nhiệt, giải độc và tiêu viêm rất hiệu quả:
- Lá trà xanh: Giàu EGCG giúp sát trùng, giảm nấm Candida. Chị em có thể dùng nước lá trà xanh đun sôi để xông và rửa vùng kín mỗi ngày.
- Ngải cứu: Có tác dụng ôn kinh, tán hàn, chống viêm cực tốt. Sắc nước ngải cứu uống hoặc xông rửa giúp giảm đau bụng kinh và viêm nhiễm âm đạo.
- Tỏi: Chứa Allicin – một loại kháng sinh tự nhiên mạnh mẽ. Ăn tỏi sống hoặc dùng nước cốt tỏi pha loãng rửa bên ngoài giúp ức chế mầm bệnh hiệu quả.
- Nước muối pha loãng: Giúp sát trùng và giảm ngứa nhanh chóng, nhưng chị em lưu ý không nên thụt rửa sâu để tránh làm khô âm đạo.

Lời khuyên phòng ngừa để giữ gìn sức khỏe phụ khoa
Để “đóa hoa” luôn ngát hương và khỏe mạnh, chị em nên thực hiện các thói quen tốt hằng ngày:
- Vệ sinh vùng kín bằng nước ấm, tránh lạm dụng hóa chất tẩy rửa mạnh làm mất cân bằng pH.
- Trong những ngày hành kinh, cần thay băng vệ sinh thường xuyên và giữ vùng kín luôn khô thoáng.
- Lựa chọn quần lót chất liệu cotton thấm hút tốt, tránh mặc đồ quá chật.
- Bổ sung sữa chua, thực phẩm giàu Vitamin C và các gia vị có tính kháng sinh như tỏi, gừng vào bữa ăn.
- Đặc biệt, đừng quên thăm khám định kỳ để lắng nghe cơ thể mình rõ nhất.
Gửi câu hỏi cho Bác sĩ Đỗ Thanh Hà để được giải đáp chuyên sâu
Viêm nhiễm phụ khoa tuy phổ biến nhưng không được chủ quan. Hy vọng với những chia sẻ đậm chất y học cổ truyền trên, chị em sẽ có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân tốt hơn. Nếu thấy có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy tìm đến sự tư vấn chuyên môn kịp thời để bảo vệ thiên chức làm mẹ và hạnh phúc lứa đôi.
Có thể bạn quan tâm:
- Ngứa phụ khoa là bệnh gì? Cách trị tại nhà như thế nào?
- Viêm phụ khoa nặng – Dấu hiệu và cách điều trị
