Các Bệnh Về Da Gây Ngứa Thường Gặp Và Cách Điều Trị

Da sần sùi, bong tróc, nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy,… là các triệu chứng bệnh da liễu thường gặp và dễ dẫn đến biến chứng bội nhiễm nguy hiểm. Cùng tìm hiểu các bệnh về da gây ngứa phổ biến, cách nhận biết và chữa trị hiệu quả, an toàn nhất bằng phương pháp kết hợp tinh hoa Y học cổ truyền và Y học hiện đại trong nội dung bài viết sau.

Thực trạng và nguyên nhân các bệnh về da gây ngứa dưới góc nhìn Đông – Tây y

Theo thống kê của Bệnh viện Da liễu Trung ương, tỷ lệ người mắc các bệnh về da có xu hướng tăng mạnh, đặc biệt vào những thời điểm giao mùa hoặc thời tiết nóng ẩm. Trung bình mỗi năm có hàng nghìn ca bệnh chốc, viêm kẽ, sẩn ngứa,… Trong đó, phổ biến nhất là các bệnh về da gây ngứa như viêm da cơ địa, eczema, viêm da tiếp xúc, vảy nến, nấm da, nổi mề đay,…

Dưới góc độ Y học hiện đại, nguyên nhân gây bệnh thường do sự xâm nhập của vi khuẩn, virus, nấm hoặc phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch trước các tác nhân ngoại lai như hóa chất, mỹ phẩm, thực phẩm kích thích hoặc ô nhiễm môi trường. Sự thay đổi sinh lý học và các phản ứng viêm tại chỗ chính là tác nhân gây ra cảm giác ngứa ngáy bứt rứt.

Tuy nhiên, Y học cổ truyền lại nhìn nhận vấn đề sâu xa hơn từ bên trong cơ thể. Các chứng ngứa ngoài da (thường gọi là phong ngứa, huyết nhiệt) không chỉ đơn thuần là biểu hiện tại chỗ mà là hệ quả của việc chính khí suy yếu, tạng phủ mất cân bằng. Khi Can (gan) – nơi chủ về sơ tiết và Thận – nơi chủ về bài độc bị suy yếu, độc tố tích tụ trong cơ thể không thoát ra ngoài được, kết hợp với các yếu tố ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm), Nhiệt (nóng) xâm nhập vào bì phu, dẫn đến huyết nhiệt, khí trệ và sinh ra ngứa.

Triệu chứng nhận biết các loại bệnh gây ngứa ngoài da phổ biến

Việc nhận biết đúng bệnh ngay từ giai đoạn khởi phát có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị bảo tồn, tránh tổn thương sâu hơn vào lớp hạ bì.

1. Viêm da cơ địa – Hệ quả của thể trạng mẫn cảm

Đây là bệnh lý mạn tính thường xuất hiện sớm. Theo Tây y, bệnh liên quan chặt chẽ đến yếu tố di truyền và hàng rào bảo vệ da bị tổn thương. Dưới góc nhìn Đông y, viêm da cơ địa thuộc chứng ‘Thủ túc mạn tính’, do huyết hư sinh phong, khiến da không được nuôi dưỡng đầy đủ trở nên khô ráp, sần sùi.

Bệnh nhân thường xuất hiện các mẩn đỏ, mụn nước li ti, khi vỡ ra gây chảy dịch, phù nề. Đặc biệt, cơn ngứa thường bùng phát dữ dội về đêm khi ‘âm huyết’ suy giảm, khiến người bệnh mất ngủ, cơ thể mệt mỏi.

2. Eczema (Chàm) – Chứng ‘Thấp chẩn’ dai dẳng

Eczema chiếm tỷ lệ lớn trong các bệnh ngoài da. Đông y gọi đây là chứng ‘Thấp chẩn’ – do thấp nhiệt uất kết tại bì phu. Người bệnh bệnh eczema thường trải qua các giai đoạn từ đỏ da, nổi mụn nước đến đóng vảy và bong tróc.

Làn da bệnh nhân chàm thường khô, nứt nẻ và rất nhạy cảm. Nếu không điều trị đúng cách, tình trạng ‘thấp nhiệt’ kéo dài sẽ làm tổn thương huyết mạch, khiến da sẫm màu và dày sừng.

3. Viêm da tiếp xúc – Phản ứng của ‘Tà khí’ ngoại lai

Bệnh xuất hiện khi da tiếp xúc với vật lạ gây kích ứng (mỹ phẩm, hóa chất). Tây y gọi là viêm da dị ứng, còn Đông y coi đây là tình trạng da bị nhiễm độc tố từ bên ngoài. Triệu chứng điển hình là các quầng đỏ giới hạn rõ rệt tại vùng tiếp xúc, gây nóng rát và ngứa châm chích.

4. Nổi mề đay mẩn ngứa – Phong nhiệt xâm nhập

Chứng bệnh này trong Đông y gọi là ‘Ẩn chẩn’. Nguyên nhân chủ yếu do phong nhiệt hoặc phong hàn xâm nhập khi cơ thể suy yếu. Người bệnh xuất hiện các sẩn cứng, phù nề, càng gãi càng lan rộng. Điều này tương ứng với cơ chế giải phóng Histamin trong y học hiện đại khi gặp tác nhân dị ứng.

Xem thêm: Ngứa dưới da, trong da là do bệnh gì? Điều trị bằng cách nào?

5. Bệnh vảy nến – Chứng ‘Tùng phong’ khó trị

Vảy nến được Đông y mô tả là chứng ‘Tùng phong’, do huyết nhiệt kết hợp phong độc mà thành. Các tế bào da tăng sinh quá mức (theo Tây y) tạo thành các mảng đỏ có vảy trắng như nến vụn. Bệnh không chỉ gây ngứa mà còn ảnh hưởng nặng nề đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh.

6. Viêm da mủ và Nấm da

Các bệnh lý này thường do thấp nhiệt kết tụ sinh độc (viêm da mủ) hoặc do nhiễm ngoại tà (nấm dermatophytes). Làn da lúc này thường có dấu hiệu sưng đau, có mủ hoặc ngứa dữ dội theo hình vòng tròn, lây lan nhanh chóng.

Phương pháp điều trị các bệnh về da gây ngứa: Cân bằng Truyền thống và Khoa học

Việc điều trị các bệnh da liễu cần sự kiên trì và phối hợp đúng phương pháp để vừa cắt đứt triệu chứng, vừa bồi bổ căn nguyên.

Khắc phục tại nhà bằng thảo dược quanh ta

Dân gian có nhiều bài thuốc hỗ trợ giảm ngứa an toàn, lành tính dựa trên tính vị của thảo dược:

• Lá trầu không: Có tính ấm, vị cay, tác dụng khu phong, sát trùng rất tốt cho người bị viêm da, mẩn ngứa.
• Muối tinh: Giúp sát khuẩn, tiêu viêm tại chỗ, giảm nhanh cảm giác ngứa ngáy cấp tính.
• Mật ong: Chứa nhiều hoạt chất kháng sinh tự nhiên, giúp làm dịu và phục hồi vùng da bị tổn thương.

Tuy nhiên, các phương pháp này thường chỉ có tác dụng hỗ trợ bên ngoài (trị ngọn), không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên sâu cho các bệnh mạn tính.

Điều trị bằng Tây y – Kiểm soát nhanh triệu chứng

Y học hiện đại sử dụng các nhóm thuốc kháng Histamin, Corticoid đường bôi hoặc uống để ức chế phản ứng viêm và giảm ngứa tức thì. Ưu điểm là hiệu quả nhanh, nhưng nếu lạm dụng có thể gây mỏng da, rạn da hoặc ảnh hưởng đến chức năng gan thận.

Chế độ dinh dưỡng và chăm sóc da cho người bệnh

Đông y quan niệm ‘Dược thực đồng nguyên’ (Thuốc và thức ăn có cùng nguồn gốc). Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát bệnh da liễu.

Thực phẩm nên dùng:
– Nhóm rau củ giàu Vitamin A, C, E (cam, cà rốt, súp lơ) để tăng cường hàng rào bảo vệ da.
– Các loại gia vị có tính kháng viêm tự nhiên như nghệ (giàu Curcumin), tỏi, hành.
– Uống đủ nước để hỗ trợ quá trình tân dịch, giảm tình trạng khô da.

Thực phẩm cần kiêng:
– Hải sản (tôm, cua, ốc) vì dễ gây kích ứng huyết nhiệt.
– Đồ ăn cay nóng, chất kích thích, rượu bia làm tăng nhiệt độc trong cơ thể.
– Thực phẩm lên men có thể làm tăng phản ứng ngứa.

Ngoài ra, bà con cần chú ý vệ sinh da sạch sẽ, tránh gãi mạnh gây tổn thương biểu bì. Việc giữ tinh thần lạc quan cũng giúp ổn định ‘tâm hỏa’, hỗ trợ quá trình điều trị nhanh chóng hơn.

Các bệnh về da gây ngứa tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại gây bứt rứt, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống. Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường, bà con nên đi thăm khám sớm để có phác đồ điều trị phù hợp.

Có thể bạn quan tâm:

• Ngứa da cổ – Nguyên nhân và cách chữa trị dứt điểm
• Bị ngứa da vào ban đêm là bệnh gì? Cách chữa dứt điểm từ thảo dược