Da Mặt Bị Đỏ Rát Và Ngứa – Hướng Dẫn Mẹo Xử Lý Triệt Để

Da mặt là vùng da nhạy cảm, rất dễ bị tổn thương khi có các yếu tố tác nhân kích hoạt. Một trong số những vấn đề thường gặp đó là tình trạng da mặt bị đỏ rát và ngứa. Thông tin từ bài viết này sẽ giúp bạn xác định nguyên nhân và có cách chữa hiệu quả, an toàn từ thảo dược tự nhiên.

Da mặt bị đỏ rát và ngứa là bị bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Theo quan điểm của y học cổ truyền, da mặt bị đỏ rát và ngứa không đơn thuần là phản ứng ngoài da mà thường do nhiệt độc tích tụ, huyết nhiệt hoặc chức năng thải độc của Tạng Phủ (Can, Thận) bị suy yếu. Khi “chính khí” (sức đề kháng) giảm sút, các yếu tố “ngoại tà” như Phong, Nhiệt, Thấp dễ dàng xâm nhập qua lỗ chân lông, gây nên tình trạng uất kết dưới da.

Tình trạng da mặt bỗng nhiên gặp tình trạng đỏ rát, ngứa, nổi mẩn khiến nhiều người lo lắng. Nhất là trong trường hợp biểu hiện tái phát nhiều lần dẫn đến viêm, tổn thương da mặt. Mặc dù dị ứng là vấn đề chính có thể khiến da mặt bị đỏ rát và ngứa nhưng tình trạng này còn có thể do các bệnh lý về da như:

• Viêm da tiếp xúc: Da xuất hiện biểu hiện viêm khi tiếp xúc với các dị nguyên gây dị ứng.
• Viêm da cơ địa: Là dạng viêm da mãn tính, có xu hướng tiến triển từng đợt, dễ gặp ở trẻ em với biểu hiện da mặt bị đỏ ngứa bong tróc, nổi mụn, đóng vảy tiết.
• Mề đay mẩn ngứa: Là bệnh lý khiến da mặt bị ngứa đỏ, nổi mẩn, sưng phồng từng đám, dễ tái phát.
• Nấm da mặt: Da bị nấm tấn công khiến da mặt bị đỏ và rát, cảm giác ngứa, gãi dễ gây tổn thương bong tróc.
• Nhiễm trùng da: Khi viêm dẫn đến nhiễm trùng da khiến da mặt bị bỏng rát, nổi mụn sưng đau.
• Viêm da dầu: Thường gặp ở những người có da nhờn, tuyến bã nhờn hoạt động mạnh. Viêm da tiết bã thường khiến da mặt bị ngứa và sần sùi, đỏ da do bong tróc.

Ngoài ra, các yếu tố dưới đây cũng có thể là nguy cơ gây ra tình trạng da mặt bị đỏ rát và ngứa:

• Sốt ban đỏ
• Bệnh cường giáp
• Viêm bể thận
• Suy giảm chức năng gan
• Hội chứng Cushing
• Tác dụng phụ của thuốc điều trị

Nguyên nhân khiến da mặt bị đỏ rát và ngứa do dị ứng da

Nhiều người gặp phải tình trạng đỏ rát và ngứa da mặt nhưng lại không nắm được nguyên nhân gây ra nó. Việc tìm hiểu nguyên nhân sẽ giúp bạn chủ động hơn trong xử lý và điều trị. Các bệnh lý khiến da mặt bị đỏ rát và ngứa thường do vấn đề dị ứng da khi gặp các yếu tố kích ứng.

Trong y học hiện đại, dị ứng là phản ứng của hệ miễn dịch. Còn trong Đông y, đây gọi là chứng “tâm hỏa vượng” kết hợp với “phong nhiệt” bên ngoài. Khi cơ thể có sẵn nội nhiệt, gặp thêm các tác nhân bên ngoài sẽ kích hoạt phản ứng ngứa rát dữ dội.

Một số nguyên nhân dị ứng thường gặp có thể khiến da mặt bị kích ứng, đỏ rát và ngứa như:

Dị ứng tiếp xúc: Thường kích hoạt khi da mặt của bạn tiếp xúc trực tiếp với các tác nhân gây kích ứng như phấn hoa, lông thú, mạt bụi, nấm mốc.

Dị ứng thực phẩm: Chính là phản ứng thái quá của hệ miễn dịch với một số loại thực phẩm dễ gây kích ứng mà cơ thể dung nạp như đậu phộng, trứng, sữa, hải sản… Đông y quan niệm đây là do “tỳ vị thấp nhiệt”, khi ăn các đồ lạ hoặc đồ dễ gây dị ứng (phong vật), tỳ vị không chuyển hóa hết dẫn đến tích độc phát ra da.

Ngoài các triệu chứng ngoài da, dị ứng thực phẩm còn khiến bạn gặp phải các biểu hiện toàn thân. điển hình như đau bụng, buồn nôn, thở khò khè, hắt hơi…

Dị ứng mỹ phẩm: Da mặt thường xuyên sử dụng kem dưỡng, phấn trang điểm chứa hóa chất. Những hoạt chất này có tính “nhiệt” hoặc “độc” đối với làn da nhạy cảm, làm mất đi lớp dầu tự nhiên (tân dịch) của da, gây khô và đỏ rát.

Dị ứng thời tiết: Sự thay đổi đột ngột giữa nóng và lạnh làm “phong hàn” hoặc “phong nhiệt” xâm nhập vào bì phu (da). Thời tiết hanh khô làm da mất đi tân dịch, gây tình trạng khô nứt và bong tróc.

Cách chữa da mặt bị đỏ rát và ngứa hiệu quả, an toàn bạn cần biết

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng dị ứng da là do các yếu tố nội sinh cơ địa, hệ miễn dịch. Chính vì vậy, để loại bỏ các bệnh lý da liễu khiến da mặt bị đỏ rát và ngứa cần điều trị từ căn nguyên bên trong, loại bỏ tác nhân bên ngoài.

1. Giảm da bị đỏ rát và ngứa tại nhà bằng dân gian

Khi da mới chớm đỏ rát, bà con có thể dùng các loại thảo dược có tính mát (kháng viêm tự nhiên) để làm dịu “hỏa độc” tại chỗ:

• Dùng dưa leo (Thanh nhiệt, lợi thủy): Thái lát mỏng đắp trực tiếp lên da mặt trong 15-20 phút. Dưa leo giúp làm mát da, cung cấp độ ẩm tức thì.
• Dùng lòng trắng trứng và sữa tươi (Bổ huyết, dưỡng da): Đánh đều lòng trắng trứng với sữa tươi, thoa lên mặt giúp tạo lớp màng bảo vệ, giảm kích ứng đáng kể.
• Chữa da bị rát đỏ bằng mật ong và sữa chua: Mật ong có tính kháng khuẩn cao, kết hợp sữa chua giúp làm dịu cảm giác châm chích, hỗ trợ phục hồi lớp biểu bì.

2. Điều trị bằng Tây y (Xử lý triệu chứng nhanh)

Trong các trường hợp cấp tính, Tây y tập trung vào việc ức chế phản ứng viêm và cắt cơn ngứa bằng các hoạt chất hóa học:

• Thuốc bôi ngoài da: Kem chứa Corticoid (như Hydrocortisone) giúp giảm sưng viêm nhanh nhưng dùng lâu dễ gây bào mòn da. Thuốc kháng Histamin giúp giảm ngứa tức thì.
• Thuốc uống: Các loại thuốc kháng Histamin (Loratadin, Cetirizine…) giúp ngăn chặn tác nhân gây dị ứng từ bên trong.

3. Hướng điều trị triệt để bằng Đông y tinh hoa

Khác với việc chỉ điều trị ngọn, Đông y chú trọng vào việc “Thanh nhiệt – Giải độc – Hóa ứ – Dưỡng huyết”. Các bài thuốc thường kết hợp các vị thảo dược kinh điển giúp đẩy lùi căn nguyên bệnh:

• Nhóm giải độc, thanh nhiệt: Kim ngân hoa, Bồ công anh, Đơn đỏ… giúp loại bỏ nhiệt độc tích tụ trong máu (huyết nhiệt).
• Nhóm khu phong, cắt ngứa: Ké đầu ngựa, Tang bạch bì… giúp xua đuổi “phong tà” xâm nhập.
• Nhóm dưỡng huyết, phục hồi: Sinh địa, Đương quy… giúp nuôi dưỡng làn da, làm mát máu, giúp da mặt mịn màng và khỏe mạnh hơn.

Rát da mặt phải làm sao? Và mẹo chăm sóc da tại nhà

Thực hiện các biện pháp xử lý đúng đắn và kịp thời sẽ giúp bạn hạn chế được những tổn thương trên da mặt. Khi da mặt có dấu hiệu đỏ rát và ngứa, bà con cần chú ý:

• Tránh xa tác nhân kích ứng: Ngừng ngay các loại mỹ phẩm đang dùng, tránh tiếp xúc với khói bụi, lông thú.
• Vệ sinh da bằng nước muối sinh lý: Tuyệt đối không rửa mặt bằng nước quá nóng vì sẽ làm mất đi lớp dầu bảo vệ (tân dịch), khiến da càng khô và rát hơn.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt:

• Uống đủ nước (2-2.5 lít/ngày) để thanh lọc cơ thể.
• Bổ sung thực phẩm tính mát: Rau xanh, trái cây giàu Vitamin C để tăng sức đề kháng cho da.
• Kiêng đồ cay nóng, rượu bia và các thực phẩm dễ gây phong (tôm, cua, gà) trong giai đoạn bệnh đang phát triển.
• Giữ tâm trạng thoải mái: “Tâm bình thì hỏa tắt”, stress quá mức cũng khiến tình trạng đỏ rát mặt trở nên nặng nề hơn.

Tình trạng da mặt bị đỏ rát và ngứa là tiếng chuông cảnh báo cơ thể đang mất cân bằng từ bên trong. Việc thấu hiểu và điều trị đúng hướng không chỉ giúp lấy lại vẻ ngoài tự tin mà còn là cách để bà con chăm sóc sức khỏe tạng phủ bền vững.

Xem thêm:

• Bệnh viêm da tiết bã nhờn có chữa khỏi được không?
• Bệnh viêm da tiết bã có tự hết không? bác sĩ nói gì?
• Da bé bị khô và sần có phải do viêm da cơ địa?