Các Bài Thuốc Trị Bệnh Vảy Nến Bằng Đông Y Và Lưu Ý

Trị vảy nến bằng Đông y thường tập trung vào tác động căn nguyên gây bệnh, cải thiện triệu chứng và bồi bổ cơ thể thông qua các loại dược liệu lành tính.

Quan niệm về bệnh vảy nến theo Đông y

Theo y học cổ truyền, bệnh vảy nến (còn gọi là Ngân tiêu bệnh, Tùng bì tiễn) xuất phát từ căn nguyên huyết nhiệt, cảm phải phong hàn. Khi chính khí suy yếu, các tác nhân bên ngoài dễ xâm nhập, kết hợp với nội nhiệt bên trong gây ra tình trạng da đỏ, vảy trắng xếp lớp như nến.

Dựa trên triệu chứng lâm sàng, Đông y chia vảy nến thành nhiều thể bệnh khác nhau:

• Thể phong nhiệt: Thường gặp ở giai đoạn đầu, mức độ nhẹ, tiến triển nhanh.
• Thể thấp nhiệt: Da xuất hiện vảy kèm mụn nước, rỉ dịch, người mệt mỏi, rêu lưỡi vàng đục.
• Thể huyết nhiệt: Giai đoạn bệnh đang bùng phát mạnh, ban đỏ tươi, ngứa nhiều.
• Thể phong huyết táo: Do bệnh mạn tính kéo dài làm tân dịch hao tổn, da khô ráp, bong tróc nhiều.
• Thể huyết hư: Cơ địa suy nhược, khí huyết kém lưu thông khiến bệnh kéo dài dai dẳng.
• Thể huyết ứ: Các nốt ban màu đỏ sẫm hoặc tím trung tâm hơi lõm, khó bong vảy.
• Thể phong hàn: Các mảng da tổn thương bùng phát mạnh về mùa lạnh, thuyên giảm vào mùa hè.
• Thể nhiệt độc thương doanh: Bệnh bùng phát cấp tính, toàn thân sốt, da đỏ rực.
• Thể mạch xung nhâm không điều hòa: Thường liên quan đến nội tiết tố ở phụ nữ (kỳ kinh, thai sản).

Các bài thuốc trị vảy nến bằng Đông y tùy theo từng thể bệnh

1. Bài thuốc thể phong hàn

Mục tiêu điều trị là tán hàn, sơ phong, điều doanh và hoạt huyết. Bài thuốc tiêu biểu là “Tứ vật ma hoàng thang gia giảm”.

Cách thực hiện: Chuẩn bị ma hoàng và quế chi mỗi loại 15g; sa sâm, bạch thược, quy đầu và sinh địa mỗi loại 12g. Sắc uống ngày 1 thang.

Xem thêm: Bệnh vảy nến di truyền không? Cách phòng ngừa hiệu quả

2. Bài thuốc thể phong nhiệt

Dành cho người có triệu chứng da bị đỏ mẩn ngứa và bong tróc vảy sần sùi, họng khô.

• Hòe hoa thang gia giảm: Thổ phục linh, ké đầu ngựa (20g); từ thảo, thăng ma, địa phu tử (12g); hòe hoa, thạch cao, sinh địa (40g). Sắc chia 3 lần uống/ngày.
• Tiêu phong tán gia giảm: Đan bì, sinh địa, khổ sâm, kinh giới (6g); hoa hồng khô (4g); lăng tiêu hoa (5g); ngưu bàng (10g).

3. Bài thuốc thể phong huyết táo

Tập trung vào dưỡng huyết, nhuận táo để cải thiện tình trạng da khô mạn tính.

Có thể dùng bài thuốc Dưỡng huyết nhuận phu ẩm gia giảm gồm: Quy đầu, đan bì, bắc đậu căn, thục địa, thiên môn (12g); sinh địa, xích thược, hà thủ ô (10g); bạch tiễn bì, tật lệ, thảo hà xa (15g).

4. Bài thuốc thể huyết nhiệt

Pháp trị là lương huyết, hoạt huyết và tiêu độc bằng bài thuốc “Ngân hoa hổ trượng thang gia giảm”. Thành phần gồm: Đan bì, hồ trượng, tử thảo (10g); xích thược, qui vĩ, sinh địa, hoa hòe (12g). Sắc uống trước bữa ăn 30 phút.

5. Bài thuốc thể thấp nhiệt

Sử dụng bài “Tiêu ngân nhị hiệu thang” để lợi thấp, thanh nhiệt. Thành phần chính: Thổ phục linh, hà thủ ô (15g); khổ sâm, hoàng cầm (6g); tỳ giải, trạch tả (10g).

6. Bài thuốc thể huyết hư

Sử dụng các vị thuốc ích khí, dưỡng huyết để phục hồi chính khí.

Thành phần gồm: Hoàng kỳ, huyền sâm, đẳng sâm, kê huyết đằng, mạch môn (12g). Sắc uống ngày 1 thang.

7. Bài thuốc thể huyết ứ

Dùng bài “Hoàng kỳ đan sâm thang” để hóa ứ, thông lạc. Gồm các vị: Trần bì, đan sâm, hoạt huyết đằng, xích thược, nga truật.

8. Bài thuốc thể nhiệt độc thương doanh

Đây là thể bệnh nặng, cần phối hợp bài thuốc uống (Linh dương hóa ban thang) gồm xích thược, liên kiều, sinh địa cùng các loại cao bôi thảo dược (lưu hoàng, hoàng bá) để điều trị tại chỗ.

9. Bài thuốc thể mạch xung nhâm không điều hòa

Dành riêng cho phụ nữ nhằm điều hòa nội tiết bằng bài “Nhị tiên thang gia giảm”.

Thành phần: Sinh địa, thục địa, thỏ ty tử (12g); tiên mao, hoàng bá (6g). Sắc uống tối đa 1 thang/ngày.

10. Bài thuốc Đông y trị vảy nến do khí lạnh

Sử dụng ké đầu ngựa, hy thiêm, thổ phục linh (16g); hoa hòe (20g). Các vị thuốc có thể tán mịn, uống với nước ấm trước bữa sáng và tối.

Một số lưu ý khi chữa bệnh vảy nến theo y học cổ truyền

• Kiên trì: Thuốc Đông y tác động từ từ vào căn nguyên nên cần thời gian để phát huy hiệu quả.
• Đúng người đúng bệnh: Không tự ý bốc thuốc theo lời đồn, cần được bác sĩ thăm khám và bắt mạch.
• Chế độ sinh hoạt: Kiêng rượu bia, thuốc lá và các thực phẩm gây kích ứng (đồ cay nóng, hải sản).
• Tâm lý: Giữ tinh thần lạc quan, tránh căng thẳng vì stress là “kẻ thù” khiến vảy nến bùng phát mạnh hơn.

Có thể bạn quan tâm

• 10+ cách chữa bệnh vảy nến tại nhà đơn giản hiệu quả
• 11 bác sĩ chữa vảy nến giỏi ở nước ta hiện nay