Á Vảy Nến: Các Dạng Thường Gặp & Giải Pháp Điều Trị Hiệu Quả

Á vảy nến là một dạng bệnh da liễu mãn tính, dù triệu chứng lâm sàng có nhiều nét tương đồng với vảy nến nhưng căn nguyên lại khác biệt. Trong Đông y, chứng bệnh này thường được xếp vào nhóm “Tùng bì tiễn” hoặc “Bạch chuyết phong”, hình thành do sự rối loạn vận hành của khí huyết và sự xâm nhập của ngoại tà.

Á vảy nến là gì? Các dạng thường gặp dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Á vảy nến (parapsoriasis) là thuật ngữ đề cập đến các tình trạng da liễu có triệu chứng lâm sàng tương tự vảy nến nhưng cơ chế, căn nguyên và đặc điểm khác hoàn toàn.

Mặc dù không có phương pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn, tuy nhiên phần lớn các trường hợp mắc bệnh đều tiến triển khá lành tính nếu được chăm sóc tốt và có liệu trình điều trị rõ ràng.

Các dạng á vảy nến thường gặp và đặc điểm nhận biết:

1. Á vảy nến thể giọt (Huyết nhiệt/Huyết độc)

Thể bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường xuất hiện ở nam giới. Triệu chứng của bệnh được chia thành 2 giai đoạn:

Giai đoạn cấp tính:

• Dạng mụn mủ và sẩn nhỏ, màu đỏ tươi (biểu hiện của huyết nhiệt).
• Nếu nặng, da có thể bị vảy tiết hoại tử và loét bẩn.
• Thường phát sinh ở lòng bàn chân, lòng bàn tay và đầu.
• Khi lành, vùng da sẽ có sẹo lõm.

Giai đoạn mãn tính:

• Sẩn đỏ, nhỏ, đường kính khoảng 2 – 5mm rải rác.
• Các sẩn nước giảm sau khoảng 2 – 3 tuần và hình thành vảy da khô (huyết táo).
• Thường tróc toàn bộ một lúc, không bong vảy nhỏ vụn như bệnh vẩy nến.

xem thêm: vảy nến ở trẻ em: dấu hiệu và cách trị hiệu quả

2. Á vảy nến thể mảng

Thường gặp ở người trong độ tuổi từ 30 – 50, chủ yếu ở nam giới. Dưới góc nhìn Đông y, đây thường do khí trệ huyết ứ lâu ngày.

• Mảng da có hình bầu dục, kích thước từ 2 – 3cm.
• Không ngứa và không có ranh giới rõ.
• Tập trung ở cột sống, lòng bàn tay, lòng bàn chân và da đầu.

3. Á vảy nến loang lổ

Thể bệnh này thường gặp ở người từ 20 – 60 tuổi.

• Mảng da nhỏ có màu đỏ hoặc tím (dấu hiệu của ứ huyết).
• Nhiễm sắc, teo da, xuất hiện các sẩn và vảy da khô khốc.

Nguyên nhân gây bệnh á vảy nến

Y học hiện đại chưa xác định rõ căn nguyên, nhưng Đông y cho rằng bệnh khởi phát do “Nội nhân” (tạng phủ suy yếu, huyết nhiệt) kết hợp với “Ngoại nhân” (phong, thấp, nhiệt từ môi trường). Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Di truyền (Tiên thiên bất túc).
• Nhiễm vi khuẩn, virus (Ngoại tà xâm nhập).
• Rối loạn hệ miễn dịch (Chính khí suy vi).
• Tâm lý căng thẳng, stress (Can khí uất kết gây hỏa nhiệt).
• Môi trường ô nhiễm, hóa chất (Độc tà tích tụ).

Bệnh á vảy nến có nguy hiểm không?

Bệnh tuy lành tính nhưng “dây dưa” khó dứt, dễ làm tổn hao tân dịch, gây ra các vấn đề:

• Ảnh hưởng tâm lý: Vẻ ngoài kém thẩm mỹ khiến người bệnh lo âu, mất ngủ, càng làm bệnh nặng thêm.
• Đau nhức và ngứa ngáy: Huyết táo gây khô da, sinh phong sinh ngứa; ứ huyết gây đau nhức xương khớp.
• Biến chứng tạng phủ: Theo thời gian, độc tố tích tụ có thể ảnh hưởng đến chức năng giải độc của gan, thận.

Chẩn đoán bệnh á vảy nến

Bên cạnh việc nhìn hình dáng tổn thương, bác sĩ còn dựa vào các phương pháp chẩn đoán chuyên biệt để phân biệt với các chứng bệnh khác:

• Phân biệt với vảy nến thể giọt (qua phương pháp cạo vảy Brocq).
• Phân biệt với Giang mai II, Viêm da cơ địa, hoặc Á sừng do vi khuẩn.

Các phương pháp điều trị bệnh á vảy nến

1. Điều trị theo Y học hiện đại (Tây y)

Tây y tập trung vào việc ức chế triệu chứng tại chỗ và kháng viêm:

• Dùng thuốc bôi: Corticoid, thuốc mỡ giảm sừng, Chlormethine…
• Điều trị toàn thân: Corticoid đường uống, Vitamin C liều cao, kháng sinh.
• Quang trị liệu: Liệu pháp PUVA, tắm nắng (tận dụng tia UV).

2. Điều trị bằng thảo dược và mẹo dân gian

Đây là phương pháp lành tính, sử dụng các thảo dược có tính thanh nhiệt, sát trùng để hỗ trợ ngoài da:

• Lá trầu không: Có tính ấm, vị cay, giúp sát khuẩn, tiêu viêm mạnh. Dùng nước sắc để ngâm rửa vùng da tổn thương.
• Lá lốt: Giúp ôn trung, tán hàn, giảm tình trạng ngứa ngáy do phong thấp.
• Trà xanh: Chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp thanh nhiệt và làm dịu da nhanh chóng.

Cách phòng ngừa và hỗ trợ điều trị

Để ngăn ngừa bệnh tái phát (phòng bệnh hơn chữa bệnh), bà con cần lưu ý:

• Dưỡng ẩm da: Tránh để da “huyết táo” bằng các loại kem dưỡng tự nhiên, lành tính. Tránh xà phòng có chất tẩy rửa mạnh làm mất lớp màng bảo vệ da.
• Ổn định tâm lý: Tập yoga, thiền định để giữ cho “Can khí” được thông suốt, tránh hỏa nhiệt bốc lên da.
• Chế độ ăn uống: Hạn chế các thực phẩm “phát vật” (đồ cay nóng, hải sản gây dị ứng, rượu bia). Tăng cường thực phẩm nhuận gan, mát máu như rau xanh, các loại hạt giàu Omega-3.

Á vảy nến tuy khó chữa dứt nhưng nếu kiên trì theo đúng lộ trình Đông – Tây y kết hợp, chú trọng điều dưỡng cơ thể thì hoàn toàn có thể kiểm soát tốt, trả lại làn da khỏe mạnh cho bà con.

có thể bạn quan tâm:

• bị vảy nến nên ăn gì và kiêng gì? thức ăn cần bổ sung
• vảy nến sinh dục: nguyên nhân, dấu hiệu và cách trị