Ngứa Gan Bàn Chân Là Bệnh Gì? Có Nguy Hiểm Không?

Ngứa gan bàn chân có thể là triệu chứng bình thường của cơ thể không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu biểu hiện này kèm theo các dấu hiệu như nổi mẩn đỏ, phát ban… bệnh nhân nên cẩn thận vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của căn bệnh nguy hiểm nào đó.

Theo quan niệm của Y học cổ truyền, bàn chân không chỉ là bộ phận nâng đỡ cơ thể mà còn là nơi tập trung của nhiều kinh lạc và huyệt vị quan trọng. Gan bàn chân vốn là nơi “hội tụ” của các dòng khí huyết, có liên quan mật thiết đến tạng phủ bên trong, đặc biệt là tạng Can (gan) và Thận. Khi cơ thể xuất hiện tình trạng ngứa ngáy tại khu vực này, đó thường là tín hiệu cho thấy sự mất cân bằng giữa âm dương, khí huyết hoặc sự xâm nhập của ngoại tà như phong, thấp, nhiệt.

Bị ngứa gan bàn chân là bệnh gì, có nguy hiểm không?

Dưới góc nhìn kết hợp giữa Đông và Tây y, ngứa gan bàn chân không đơn thuần chỉ là phản ứng ngoài da mà còn là “tấm gương” phản chiếu sức khỏe nội tại. Nếu triệu chứng này chỉ xuất hiện thoáng qua và biến mất, bà con không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, nếu cơn ngứa dữ dội, kéo dài, đặc biệt là về đêm kèm theo mẩn đỏ, đây có thể là dấu hiệu của những bệnh lý sau:

1. Bệnh xơ mật tiên phát và ứ mật

Dưới góc độ Tây y, bệnh xơ mật tiên phát khiến acid mật trong máu tăng cao, kích thích các đầu dây thần kinh gây ngứa. Xét theo Đông y, đây chính là tình trạng “Thấp nhiệt tại Can Đởm”. Khi chức năng sơ tiết của Can bị đình trệ, mật (đởm dịch) không được vận hành đúng đường mà tràn ra cơ nhục, gây nên hiện tượng vàng da và ngứa ngáy điên cuồng ở lòng bàn tay, bàn chân.

2. Bệnh chàm, tổ đỉa (Thấp chẩn)

Bệnh chàm và tổ đỉa trong Y học cổ truyền được gọi là “Thấp chẩn”. Nguyên nhân chủ yếu do thấp nhiệt nội súc kết hợp với phong tà xâm nhập vào bì phu. Đặc biệt tổ đỉa thường khu trú ở lòng bàn tay, bàn chân với các mụn nước sâu, gây ngứa rát dữ dội. Khi nhiệt độ và độ ẩm tăng cao, các yếu tố “thấp” và “nhiệt” càng vượng, khiến bệnh tình trở nên trầm trọng hơn.

3. Dị ứng thức ăn và cơ địa nhạy cảm

Dị ứng thức ăn, đặc biệt là hải sản, thường gây ra tình trạng “phong nhiệt” hoặc “huyết nhiệt”. Khi cơ thể tiếp nhận các thực phẩm không phù hợp, hệ miễn dịch phản ứng thái quá, dẫn đến nổi mẩn, phát ban toàn thân hoặc khu trú tại tay chân. Theo Đông y, điều này do chính khí suy yếu, không bảo vệ được bề mặt cơ thể trước các tác nhân gây dị ứng (phong độc từ thức ăn).

Dị ứng thức ăn nếu nghiêm trọng có thể dẫn đến sốc phản vệ, rất nguy hiểm. Do đó, nếu ngứa kèm khó thở, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.

4. Bệnh Lupus ban đỏ

Lupus là một bệnh tự miễn phức tạp. Trong Đông y, bệnh thuộc phạm vi các chứng “Tự miễn”, liên quan đến âm hư hỏa vượng và nhiệt độc kết tụ ở các tạng phủ. Ngứa gan bàn chân trong trường hợp này là hệ quả của việc khí huyết lưu thông kém và các tổn thương ở hệ thống mô liên kết.

5. Dị ứng thời tiết và biến đổi nội tiết

Thời tiết thay đổi đột ngột (phong hàn hoặc phong nhiệt) dễ làm tổn thương lớp bảo vệ của da. Đồng thời, phụ nữ mang thai hoặc tiền mãn kinh thường bị “huyết hư” hoặc “can uất”, làm ảnh hưởng đến quá trình vận hành của mật, dẫn đến hiện tượng ngứa gan bàn chân nhưng không thấy thương tổn thực thể trên da.

⇒ Tìm hiểu thêm: Cách ứng phó dị ứng thời tiết lạnh vào mùa đông

Biện pháp khắc phục ngứa gan bàn chân

Để xoa dịu những cơn ngứa rát khó chịu, bà con có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại nhà giúp làm dịu “phong nhiệt” và điều hòa khí huyết tại chỗ:

• Ngâm chân nước lạnh: Nước lạnh giúp làm co mạch, hạ nhiệt tại chỗ, từ đó giảm bớt cảm giác bỏng rát và ngứa ngáy do nhiệt độc gây ra. Tuy nhiên, chỉ nên ngâm khoảng 2-5 phút, tránh ngâm quá lâu gây hàn thấp xâm nhập vào kinh lạc.
• Sử dụng giấm táo: Giấm táo có tính sát trùng tự nhiên. Việc uống giấm táo pha loãng giúp thanh lọc cơ thể, hỗ trợ cân bằng môi trường bên trong, giảm nhẹ các triệu chứng ngứa do dị ứng nhẹ.

• Tinh bột nghệ – “Vị thuốc vàng”: Nghệ (Khương hoàng) có tác dụng hành khí, hoạt huyết và chống viêm rất tốt. Hoạt chất Curcumin giúp loại bỏ độc tố trong máu, hỗ trợ chức năng gan, từ đó giảm ngứa từ gốc. Bà con có thể uống nghệ mật ong hoặc thoa trực tiếp lên vùng da ngứa.
• Ngâm chân muối Epsom: Thành phần Magnesium Sulfate giúp thư giãn thần kinh và cơ nhục tại bàn chân. Trong Đông y, đây là cách để “thông kinh hoạt lạc”, giúp khí huyết tại gan bàn chân được lưu thông, giảm thiểu tình trạng ứ trệ gây ngứa.

Ngứa gan bàn chân tuy không phải lúc nào cũng nguy hiểm nhưng lại gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng giấc ngủ và cuộc sống. Việc hiểu rõ căn nguyên theo cả Đông và Tây y sẽ giúp chúng ta có cách ứng phó phù hợp nhất, bảo vệ đôi bàn chân – “trái tim thứ hai” của cơ thể.

Có thể bạn quan tâm:

• Cách giảm ngứa khi bị viêm da cơ địa hiệu quả nhanh
• Trẻ bị mẩn ngứa khắp người – Nguyên nhân và cách điều trị