Thường Xuyên Bị Nổi Mề Đay Vào Ban Đêm Và Cách Xử Lý

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Thường xuyên bị nổi mề đay vào ban đêm là tình trạng nổi sẩn, phù nề và ngứa dữ dội thường xảy ra vào giữa đêm, trong khi ngủ, khiến giấc ngủ bị gián đoạn, ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và tính thẩm mỹ của làn da. Tình trạng này có thể là dấu hiệu cảnh báo suy giảm chức năng gan thận, hoặc tiếp xúc với chất gây kích ứng/dị ứng dưới góc nhìn khoa học hiện đại, đồng thời phản ánh sự mất cân bằng khí huyết và tạng phủ theo lý luận Đông y.

Nổi mề đay vào ban đêm là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Nổi mề đay vào ban đêm là một thể bệnh nhỏ của chứng mề đay thông thường. Theo Y học cổ truyền, chứng bệnh này thuộc phạm vi chứng “Ẩn chẩn” hoặc “Phong chẩn khối”. Căn bệnh này khởi phát do sự kết hợp của ngoại tà (phong, hàn, nhiệt) xâm nhập khi chính khí (sức đề kháng) suy yếu, hoặc do tạng phủ (đặc biệt là Can, Thận) mất chức năng điều đạt, giải độc.

thường xuyên bị nổi mề đay vào ban đêm
Thường xuyên bị nổi mề đay vào ban đêm biểu thị cho một số vấn đề về sức khỏe

Dưới góc nhìn y học, chứng nổi mề đay ban đêm được chia thành 2 dạng chính:

  • Mề đay cấp tính: Thường do phong nhiệt hoặc phong hàn xâm nhập đột ngột. Thời gian bùng phát ngắn, từ vài giờ đến vài ngày. Mề đay cấp tính hình thành chủ yếu do tác nhân bên ngoài như thời tiết thay đổi, dị ứng thức ăn, thuốc, hoặc lông động vật.
  • Mề đay mãn tính: Thường liên quan đến tình trạng huyết hư, huyết nhiệt hoặc chức năng Can (gan) Thận suy yếu lâu ngày. Bệnh kéo dài trên 6 tuần, tái phát liên tục, có thể kèm theo mệt mỏi, sốt, buồn nôn. Việc điều trị ở giai đoạn này cần tập trung vào việc bồi bổ tạng phủ và dưỡng huyết để đẩy lùi tà khí từ bên trong.
“Trong Đông y, đêm là thời điểm âm khí vượng, dương khí ẩn tàng. Nếu cơ thể bị huyết hư, nhiệt độc tích tụ hoặc can thận bất túc, âm huyết không đủ để dưỡng da, dẫn đến phong tà thừa cơ quấy phá mà sinh ngứa ngáy. Bà con thường thấy ngứa dữ dội vào ban đêm vì lúc này ‘vệ khí’ đi sâu vào trong, để lộ phần da thịt (biểu) không được bảo vệ. Điều trị mề đay đêm không chỉ là dập cơn ngứa, mà phải làm sao để ‘huyết hành phong tự diệt’, giúp khí huyết lưu thông, tạng phủ bình hòa thì bệnh mới dứt được.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Tham khảo thêm: bị nổi mề đay phải kiêng những thứ này để hết ngứa, hết tái phát

Đặc điểm của tình trạng nổi mề đay vào ban đêm

Nổi mề đay vào ban đêm mang đến nhiều phiền toái. Theo cơ chế sinh lý học, về đêm nồng độ corticosteroid (chất kháng viêm tự nhiên của cơ thể) giảm xuống thấp nhất, khiến các phản ứng viêm và ngứa bùng phát mạnh mẽ hơn.

Xuất hiện đột ngột và biến mất không theo quy luật

Mề đay thường xuất hiện bất ngờ khi “phong tà” phát tác. Các nốt sẩn đỏ có thể xuất hiện ngay khi bạn đang ngủ, gây cảm giác ngứa ngáy cấp tính. Chúng có thể biến mất sau vài giờ khi nhiệt độ cơ thể ổn định hoặc tà khí tạm lui, nhưng lại rất dễ tái phát vào các đêm tiếp theo.

Thay đổi vị trí liên tục

Đặc tính của “Phong” là di động. Do đó, các nốt mề đay thường xuyên thay đổi vị trí, lúc ở cổ, lúc ở tay chân hoặc lưng.

ngứa mề đay ban đêm
Vị trí ngứa mề đay có thể thay đổi liên tục khiến người bệnh khó chịu

Kích thước các nốt sẩn cũng không cố định, có khi nhỏ như hạt đậu, có khi kết thành mảng lớn như lòng bàn tay. Điều này phản ánh sự phản ứng của hệ thống mao mạch dưới da đối với các tác nhân gây dị ứng hoặc sự rối loạn khí huyết trong cơ thể.

Tham khảo thêm: bị nổi mề đay trên mặt – nguyên nhân và biện pháp xử lý

Ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và tâm lý

Cơn ngứa ban đêm không chỉ đơn thuần là cảm giác ngoài da. Nó gây ra tình trạng “Tâm bất an”, dẫn đến khó ngủ, mất ngủ kéo dài. Thiếu ngủ khiến cơ thể suy nhược, chính khí giảm sút, tạo thành một vòng lặp bệnh lý khiến tình trạng mề đay ngày càng trầm trọng hơn. Trong một số trường hợp, nó có thể dẫn đến căng thẳng kéo dài hoặc trầm cảm.

Tăng nguy cơ nhiễm trùng da

Việc gãi liên tục khi ngủ là phản xạ tự nhiên nhưng lại vô cùng nguy hiểm. Hành động này làm tổn thương lớp biểu bì, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm da, nhiễm trùng, khiến quá trình điều trị sau này trở nên phức tạp hơn.

gãi nhiều gây nhiễm trùng da
Việc gãi nhiều có thể khiến da bị tổn thương và nhiễm trùng

Triệu chứng điển hình và nguyên nhân sâu xa

Dấu hiệu nhận biết

Bệnh nhân thường gặp tình trạng mẩn ngứa và sưng đỏ dữ dội. Cảm giác nóng rát, châm chích như kiến bò dưới da là do tình trạng “huyết nhiệt” gây ra. Trong các trường hợp nặng, mề đay có thể gây phù mạch, khó thở, co thắt phế quản – đây là tình trạng nguy cấp cần được xử lý y tế ngay lập tức.

nổi mề đay vào ban đêm
Nổi mề đay vào ban đêm có thể khiến da bị nóng rát khó chịu

Nguyên nhân theo Đông – Tây y kết hợp

Y học hiện đại cho rằng mề đay liên quan đến tế bào Langerhans và tế bào Lympho T trong phản ứng miễn dịch. Các tác nhân bao gồm di truyền, cơ địa nhạy cảm, dị ứng thực phẩm (hải sản), thuốc (kháng sinh, thuốc ngủ), hoặc do các bệnh lý nội khoa như nóng gan, thận bài tiết kém.

Dưới góc nhìn Đông y, nguyên nhân cốt lõi bao gồm:

  • Ngoại nhân: Phong hàn, phong nhiệt thừa cơ xâm nhập khi thời tiết thay đổi.
  • Nội nhân: Can thận âm hư không lọc hết độc tố, huyết nhiệt tích tụ phát ra da.
  • Bất nội ngoại nhân: Chế độ ăn uống quá nhiều đồ cay nóng, hải sản (tích nhiệt) hoặc do áp lực tinh thần quá lớn.
ăn nhiều hải sản gây ngứa mề đay
Việc ăn nhiều hải sản cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến nổi mề đay ngứa về đêm
“Bà con cần hiểu rằng cái ngứa bên ngoài chỉ là ngọn, cái gốc nằm ở chức năng giải độc của tạng Can và sự đào thải của tạng Thận. Khi gan nóng (Can hỏa vượng) hoặc thận yếu, độc tố không được bài tiết hết sẽ tích tụ dưới da. Gặp điều kiện đêm xuống, nhiệt độ thay đổi, các lỗ chân lông đóng mở không điều hòa, ‘độc’ kết hợp với ‘phong’ sẽ bùng phát thành mề đay. Muốn trị dứt thì phải mát gan, dưỡng huyết và an thần.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Cách xử lý và điều trị hiệu quả

1. Kiểm soát bằng Tây y

Để cắt nhanh cơn ngứa, các nhóm thuốc kháng Histamin H1 (Loratadin, Cetirizin) hoặc Corticoid dạng bôi/uống thường được chỉ định. Chúng giúp ổn định mao mạch và giảm phản ứng dị ứng tức thì. Tuy nhiên, người bệnh không nên lạm dụng để tránh gây hại cho gan thận và khiến da bị bào mòn, nhạy cảm hơn.

2. Hỗ trợ giảm ngứa bằng mẹo dân gian

Các thảo dược có tính mát, kháng viêm tự nhiên giúp xoa dịu làn da nhanh chóng:

  • Trà gừng mật ong: Gừng có tính ấm, giúp tán hàn, giải độc. Mật ong giúp dưỡng da và an thần.
  • Trà hoa cúc: Giúp thanh nhiệt, giải độc gan và hỗ trợ giấc ngủ ngon hơn.
  • Tắm lá thảo dược: Sử dụng lá khế (tính mát, sát trùng) hoặc sài đất giúp giảm sưng tấy ngoài da hiệu quả.
điều trị nổi mề đay vào ban đêm
Điều trị nổi mề đay vào ban đêm bằng trà gừng mật ong là phương pháp được nhiều người lựa chọn

3. Giải pháp Đông y chuyên sâu

Để điều trị mề đay ban đêm bền vững, Đông y sử dụng các bài thuốc thảo dược theo nguyên tắc “Tiêu đạo – Thanh nhiệt – Dưỡng huyết”. Các nhóm dược liệu tiêu biểu như Bồ công anh, Kim ngân hoa giúp thanh nhiệt giải độc; Diệp hạ châu, Cúc hoa hỗ trợ chức năng gan; Xuyên khung, Đương quy giúp dưỡng huyết, hành huyết.

“Trong quá trình điều trị cho hàng nghìn bà con, tôi luôn chú trọng việc sử dụng các vị thuốc Nam có tính vị phù hợp để vừa khu phong, vừa bồi bổ. Ví dụ, để trị ngứa đêm, ta không thể thiếu những vị như Phòng phong để đuổi gió, hay Thuyền thoái để giải độc biểu. Nhưng cái quan trọng nhất vẫn là bồi bổ chính khí. Khi cơ thể khỏe mạnh từ bên trong, sức đề kháng tốt thì tà khí không có cửa xâm nhập, từ đó hiện tượng nổi mẩn, ngứa ngáy sẽ tự khắc lui dần.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Nổi mề đay vào ban đêm kiêng gì và phòng tránh ra sao?

Chế độ sinh hoạt đóng vai trò 50% trong việc ngăn ngừa bệnh tái phát:

  • Ăn uống: Hạn chế hải sản, đồ cay nóng, rượu bia. Tăng cường rau xanh và các loại quả giàu Vitamin C để tăng sức bền thành mạch.
  • Vệ sinh: Tắm nước ấm vừa đủ, tránh nước quá nóng gây mất độ ẩm của da. Sử dụng quần áo cotton rộng rãi, thấm hút mồ hôi tốt.
  • Môi trường: Giữ phòng ngủ sạch sẽ, dùng máy lọc không khí nếu cần, tránh lông thú vật và phấn hoa.
  • Tâm lý: Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress vì lo âu sẽ làm “tâm hỏa” vượng, khiến tình trạng ngứa nặng hơn.
mặc quần áo ngủ rộng rãi, thoáng mát giảm ngứa mề đay
Mặc quần áo ngủ rộng rãi, thoáng mát giúp cải thiện tình trạng ngứa khi ngủ hiệu quả

Nổi mề đay vào ban đêm không chỉ là căn bệnh ngoài da mà là tiếng nói của cơ thể về sự mất cân bằng bên trong. Bằng việc kết hợp giữa lối sống khoa học và các liệu pháp Đông y lành tính, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát được tình trạng này, tìm lại những giấc ngủ ngon và làn da khỏe mạnh.

“Bệnh mề đay ban đêm tuy dai dẳng nhưng không phải không có cách trị. Chỉ cần bà con kiên trì, hiểu đúng về cơ thể mình và điều trị đúng căn nguyên, gốc rễ thì bệnh sẽ sớm ổn định. Tôi luôn tâm niệm, người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng. Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để tự chăm sóc bản thân và gia đình tốt hơn.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Có thể bạn quan tâm:

Chia sẻ:
Mề đay có tự khỏi không là băn khoăn của nhiều người Bệnh Mề Đay Có Tự Khỏi Hết Không? Bác Sĩ Nói Gì

Bệnh mề đay có tự khỏi hết không là thắc mắc chung của nhiều người. Những cơn ngứa và nốt…

Có Nên Trị Mề Đay Bằng Nước Muối? Lời Khuyên Từ Bác Sĩ

Nhiều người bệnh thường rỉ tai nhau phương pháp dùng nước muối để cắt cơn ngứa khi mề đay bùng…

Ngứa Rát Và Nổi Mẩn Đỏ Quanh Vùng Kín Phải Làm Sao?

Trong hầu hết các trường hợp, ngứa rát và nổi mẩn đỏ quanh vùng kín không chỉ đơn thuần là…

Nổi Mề Đay Là Gì? Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Bệnh nổi mề đay, mẩn ngứa với triệu chứng khó chịu ảnh hưởng đến cuộc sống, thẩm mỹ và sức…

thuốc trị mề đay cho trẻ 10 Loại Thuốc Trị Mề Đay Cho Trẻ Em Hiệu Quả Mà An Toàn

Fexofenadine, Hydroxyzine, Chlorpheniramine, Phenergan,... là những loại thuốc trị mề đay cho trẻ em thường được bác sĩ chỉ định.…

Chia sẻ
Bỏ qua