Có Nên Dùng Vảy Tê Tê Chữa Mề Đay?

Cách dùng vảy tê tê chữa mề đay hiện đang được nhiều người rỉ tai nhau áp dụng như một “thần dược” cứu cánh cho những cơn ngứa ngáy hành hạ. Tuy nhiên, đứng dưới góc độ y khoa hiện đại và tinh hoa Y học cổ truyền, liệu phương pháp này có thực sự an toàn và hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất vấn đề từ căn nguyên bệnh lý đến tính thực tiễn của vị thuốc này.

Căn nguyên bệnh mề đay dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Mề đay, theo quan niệm của Y học cổ truyền, không đơn thuần là một phản ứng ngoài da mà là hệ quả của sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Khi “phong hàn” hoặc “phong nhiệt” xâm nhập vào cơ thể lúc chính khí (sức đề kháng) suy yếu, sẽ dẫn đến tình trạng huyết hư, huyết nhiệt. Đặc biệt, chức năng của hai tạng Can (gan) và Thận bị suy giảm, khiến khả năng đào thải độc tố bị đình trệ. Độc tích tụ lâu ngày phát lộ ra ngoài bì phu (da), gây nên các sẩn cục, ngứa ngáy dữ dội.

Dưới góc nhìn Tây y, đây là một phản ứng viêm của da do sự giải phóng Histamin khi cơ thể tiếp xúc với các tác nhân dị ứng (dị nguyên). Sự kết hợp giữa hai nền y học cho thấy: muốn dứt điểm mề đay, không thể chỉ tác động vào triệu chứng ngứa bên ngoài mà phải chú trọng “bình can, giải độc, kiện tỳ”, thiết lập lại hàng rào bảo vệ cơ thể.

Có nên dùng vảy tê tê chữa mề đay?

Tê tê (tên khoa học: Manis pentadaclyla L.) là loài động vật sống hoang dã. Lớp vảy của nó trong Đông y thường được gọi với cái tên Xuyên sơn giáp. Đây là vị thuốc có vị mặn, mùi hơi tanh, tính hơi lạnh (vi hàn), quy vào hai kinh Can và Vị.

Theo các thư tịch cổ, Xuyên sơn giáp có tác dụng hoạt huyết thông kinh, tiêu viêm, tán kết, lợi sữa. Nó thường được ứng dụng trong các trường hợp tắc tia sữa, mụn nhọt độc, hoặc các chứng đau khớp do khí huyết ngưng trệ. Tuy nhiên, đối với bệnh lý mề đay, cần xem xét kỹ các khía cạnh sau:

1. Thiếu bằng chứng khoa học và thực tiễn lâm sàng

Dù vảy tê tê có tính giải độc, nhưng cho đến nay, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học hiện đại hay tài liệu y văn chính thống nào khẳng định vảy tê tê là vị thuốc đầu bảng hay có tác dụng đặc trị mề đay mẩn ngứa. Việc sử dụng vị thuốc này để chữa mề đay chủ yếu dựa trên các bài thuốc dân gian truyền miệng, chưa qua kiểm chứng về liều lượng và độ an toàn trên da người bệnh.

2. Nguy cơ dị ứng và nhiễm khuẩn

Vảy tê tê là một loại chất sừng (keratin). Khi không được bào chế đúng cách, các tạp chất hoặc vi khuẩn bám trên vảy động vật hoang dã có thể gây nhiễm trùng da thứ phát. Đặc biệt với làn da đang bị tổn thương do mề đay, việc đắp các hoạt chất lạ có thể khiến tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn, dẫn đến bội nhiễm.

3. Vấn đề pháp lý và bảo tồn

Sách Đỏ Việt Nam và thế giới đã liệt kê tê tê vào nhóm động vật nguy cấp, có nguy cơ bị tuyệt chủng cực kỳ cao. Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức săn bắt, buôn bán và sử dụng các sản phẩm từ tê tê. Việc sử dụng vảy tê tê không chỉ không đem lại hiệu quả rõ ràng cho sức khỏe mà còn là hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Người bệnh cần tỉnh táo để tránh trường hợp “tiền mất tật mang”, vừa không khỏi bệnh vừa vướng vào rắc rối pháp lý.

Cách thức người ta thường truyền tai nhau về bài thuốc này

Trong dân gian, người ta thường dùng vảy tê tê theo những cách thức hết sức cầu kỳ nhưng cũng đầy rủi ro. Ở một số vùng, người ta còn dùng thịt tê tê ninh nhừ với muối để ăn nhằm chữa viêm da dị ứng. Đối với vảy tê tê trị mề đay, quy trình bào chế thường được mô tả như sau:

+ Quy trình bào chế thủ công:

• Đem ngâm vảy tê tê với nước vôi loãng để làm sạch và loại bỏ mùi tanh.
• Sau đó phơi khô, sao với cát nóng cho đến khi vảy phồng lên và có màu vàng đều.
• Khi vảy còn nóng, người ta đổ ngay vào giấm để tôi (tỷ lệ 1kg vảy : 500ml giấm), giúp hoạt chất dễ giải phóng hơn theo quan niệm xưa.
• Cuối cùng rửa sạch lại bằng nước và phơi khô để dùng dần.

+ Cách dùng theo truyền miệng:

Mỗi khi cơn ngứa mề đay tái phát, người ta lấy một ít vảy đã bào chế đem tẩm dầu ăn hoặc mỡ lợn rồi rán lên. Sau khi để nguội, họ đắp trực tiếp lên vùng da bị sẩn ngứa. Hoặc một cách khác là đốt vảy tê tê thành than (than tồn tính) rồi bôi lên vết thương.

Lời khuyên từ chuyên gia: Những cách làm trên tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm. Nhiệt độ từ mỡ rán hoặc than có thể gây bỏng da, trong khi các chất trong vảy tê tê khi biến tính dưới nhiệt độ cao không chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả điều trị. Thay vào đó, nó có thể gây bít tắc lỗ chân lông, làm tình trạng “huyết nhiệt” bên trong càng khó thoát ra ngoài.

Giải pháp thay thế an toàn và bền vững từ Nam dược

Thay vì tìm kiếm những phương pháp xa lạ và bất hợp pháp, Y học cổ truyền hiện đại hướng tới việc sử dụng các bài thuốc phối thảo từ dược liệu sạch, tập trung vào nguyên lý: “Tiêu độc – Giải độc – Phục hồi”.

Một bài thuốc Đông y chuẩn chỉnh cho người bệnh mề đay thường bao gồm:

• Nhóm giải độc, tiêu viêm: Sử dụng Kim ngân hoa, Bồ công anh, Đơn đỏ, Ké đầu ngựa… giúp thanh nhiệt, loại bỏ độc tố tích tụ dưới da.
• Nhóm bổ huyết, bình can: Sử dụng Xuyên khung, Đương quy, Ngưu tất… để nuôi dưỡng dòng máu sạch, ổn định chức năng gan, thận.
• Nhóm ổn định cơ địa: Giúp tăng cường chính khí, để cơ thể không còn nhạy cảm với các tác nhân gây dị ứng từ môi trường (phong hàn, phong nhiệt).

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn có câu trả lời rõ ràng cho thắc mắc “Có nên dùng vảy tê tê chữa mề đay?”. Hãy là người bệnh thông thái, chọn lựa phương pháp chữa bệnh dựa trên cơ sở khoa học và nhân văn để bảo vệ sức khỏe chính mình và cộng đồng.

⇒ Có thể bạn quan tâm:

• Cách chữa mề đay bằng lá hẹ giúp giảm nhanh triệu chứng
• Bệnh mề đay có tự khỏi hết không? Giải đáp từ chuyên gia