Bệnh Zona Thần Kinh Và Giời Leo: Cách Phân Biệt, Nhận Biết

Bệnh zona thần kinh và giời leo thường bị nhầm lẫn trong nhận biết, tuy nhiên dưới góc nhìn y học, đây thực chất là một trạng thái bệnh lý mà nhiều người lầm tưởng là hai căn bệnh khác nhau.

Bệnh zona thần kinh và giời leo – Thực chất là một bệnh

Dưới lăng kính của y học hiện đại, bệnh zona thần kinh và giời leo thực chất là cùng một bệnh gây ra do virus thủy đậu Varicella Zoster. Khi cơ thể suy giảm miễn dịch, virus này vốn “ngủ yên” trong các hạch thần kinh sau đợt thủy đậu trước đó sẽ tái hoạt động. Do phát sinh từ virus nên bệnh zona thần kinh có thể lây qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch mủ từ mụn nước.

Vùng vị trí xuất hiện zona thần kinh rất đa dạng, thường bám dọc theo lộ trình của dây thần kinh ngoại biên. Nếu được điều trị và chăm sóc tốt theo đúng nguyên lý bồi bổ chính khí, bệnh nhân có thể cải thiện triệu chứng sau 5 – 7 ngày.

Bệnh zona thần kinh và giời leo hiếm gặp ở trẻ em và thường thấy ở người cao tuổi – đối tượng có “chính khí” (hệ miễn dịch) đã bắt đầu suy giảm. Trong đó, tỉ lệ nam giới và nữ giới mắc bệnh là ngang nhau.

Xem thêm: Zona thần kinh có ăn được thịt gà không? Những lưu ý quan trọng

Biểu hiện lâm sàng của zona thần kinh và giời leo

Để nhận biết chính xác trạng thái thấp nhiệt uất kết này, người bệnh cần chú ý các biểu hiện lâm sàng đặc trưng sau:

• Mụn nước khu trú dọc theo các dây thần kinh, thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể (biểu hiện của sự khu trú theo kinh lạc).
• Mụn nước nhỏ chứa dịch trong suốt, khó vỡ và tập trung thành cụm như chùm nho.
• Tổn thương da đau rát nhưng không trầy xước, cảm giác nóng hừng hực và châm chích bên trong.
• Vệt đỏ hằn xuất hiện rải rác khắp người, sau đó hình thành các vùng da trợt loét nếu hỏa độc quá thịnh.
• Quanh vùng da trợt có mụn nước nhỏ li ti chạy dọc theo hình dây.
• Cơ thể lên cơn sốt nhẹ khoảng 38 độ kèm nhức đầu, mệt mỏi, đau xương sống – đây là lúc “tà khí” đang giao tranh với “chính khí”.
• Mất vị giác phần trước lưỡi, chóng mặt, ù tai, hoa mắt nếu virus tấn công vào các dây thần kinh vùng đầu mặt.
• Hệ miễn dịch bị suy giảm nghiêm trọng khiến người bệnh kiệt sức.

Thông thường, bệnh có thể tự khỏi trong 2- 3 tuần. Tuy nhiên, nếu “nhiệt độc” không được thanh thải triệt để từ bên trong, sau khi lành bệnh da dễ để lại sẹo xấu và gây đau nhức kéo dài.

Biến chứng của bệnh zona thần kinh và giời leo

Nếu không được can thiệp kịp thời bằng các liệu pháp thanh nhiệt, giải độc và thông kinh hoạt lạc, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm:

• Đau dây thần kinh sau zona: Đây là chứng “huyết ứ” sau khi nhiệt độc đã rút, khiến khí huyết tại vùng tổn thương không lưu thông, gây đau nhức dai dẳng tháng này qua năm khác.
• Rối loạn cảm giác, tê bì vùng da đã lành.
• Ở người lớn tuổi, do thận khí suy yếu nên đau nhức nhiều hơn và thời gian điều trị phục hồi lâu hơn.
• Giảm thị lực hoặc mất thị lực hoàn toàn nếu tổn thương ở vùng mắt (Zona mắt).
• Có thể bị liệt mặt, méo miệng do phong nhiệt xâm nhập kinh can, vị.
• Đau nhức vùng khớp phía sau zona do thấp trệ lâu ngày.
• Đặc biệt nguy hiểm: 3 tháng đầu mang thai bị zona thần kinh sẽ ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện bảo thai.

Gợi ý: Bệnh zona thần kinh có nguy hiểm không? Biến chứng là gì?

Cách điều trị bệnh zona thần kinh và giời leo

Trong y học, việc kết hợp giữa Tây y hiện đại để ức chế virus và Đông y để phục hồi thần kinh, thanh nhiệt cơ thể là giải pháp tối ưu nhất.

Nên tham khảo: Bị zona thần kinh ở cổ – Nguyên nhân và cách điều trị

Để xử lý zona ban đầu, làm dịu cái “hỏa” đang bốc trên da, bà con có thể dùng khăn ngâm nước sạch lạnh đắp lên vùng tổn thương trong khoảng 20 phút. Thực hiện liên tục mỗi ngày 7-8 lần để làm dịu bớt cơn đau và giúp vùng vết thương đang rỉ dịch nhanh khô mặt.

Ngoài ra, y học hiện đại và cổ truyền phối hợp các phương pháp cụ thể sau:

• Sử dụng thuốc giảm đau tại chỗ, thuốc kháng virus toàn thân (như Acyclovir) để ức chế sự nhân lên của virus.
• Áp dụng phương pháp thủy châm vào các huyệt vị tương ứng, kết hợp dùng thuốc tăng cường dinh dưỡng, thuốc bồi bổ thần kinh giúp hồi phục bao myelin bị tổn thương.
• Áp dụng kích thích điện thần kinh qua da, kết hợp với tiêm thuốc phong bế hệ thống dây thần kinh ảnh hưởng để cắt cơn đau cấp tính.
• Tiêm vắc xin có tác dụng ngăn ngừa bệnh zona cho người cao tuổi hoặc người có nguy cơ cao.

Lưu ý phòng tránh biến chứng của bệnh zona thần kinh và giời leo

Để tránh tình trạng “tà khí” lưu lại lâu ngày gây biến chứng, người bệnh cần tuân thủ chế độ sinh hoạt và dưỡng sinh nghiêm ngặt:

• Giữ vệ sinh vùng da bị bệnh, tuyệt đối không đắp các loại lá cây, đậu xanh hay gạo nếp không qua khử trùng lên mụn nước để tránh nhiễm trùng (hỏa độc kết hợp ngoại tà gây hoại tử da).
• Sử dụng băng ẩm, mát để chườm lên vùng phát ban giúp giảm cảm giác hỏa thiêu trên da.
• Sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn kết hợp thuốc kháng viêm theo chỉ dẫn của bác sĩ.
• Kết hợp sử dụng thuốc nhỏ mắt nếu có biểu hiện khô mắt, đỏ mắt do nhiệt bốc lên vùng đầu mặt.
• Chế độ ăn uống: Uống đủ nước (2 – 2,5l) để thanh lọc tân dịch. Hạn chế tối đa thực phẩm cay nóng, bia rượu – những thứ này sẽ làm ‘tâm hỏa’ và ‘can hỏa’ thêm vượng, khiến bệnh nặng hơn.
• Bổ sung các loại trái cây, rau củ có tính mát, giàu Vitamin C để củng cố chính khí cơ thể.

Bệnh zona thần kinh và giời leo gây ra những đau đớn về thể chất và ảnh hưởng nặng nề đến thẩm mỹ. Tốt nhất bà con cần thăm khám sớm ngay khi nhận thấy dấu hiệu để được dùng thuốc đúng cách, giúp “đuổi tà, phò chính”, hạn chế tối đa di chứng về sau.

Bài viết liên quan:

• Dùng Đông y trị zona thần kinh và đau sau zona
• Giai đoạn của zona thần kinh và cách xử lý hiệu quả
• Zona thần kinh liên sườn: Dấu hiệu và cách điều trị