Bà Bầu Bị Zona Thần Kinh Nên Dùng Thuốc Bôi Hay Dân Gian?

Bà bầu bị zona thần kinh phần lớn do đề kháng suy giảm, khiến các yếu tố ngoại tà dễ dàng xâm nhập. Trong Đông y, đây được coi là chứng “Xà xuyên sang” (giời leo) cần được điều trị thận trọng bằng cả phương pháp tự nhiên và y học hiện đại để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thai kỳ.

Nguyên nhân khiến bà bầu bị zona thần kinh dưới góc nhìn y học

Theo y học hiện đại, bệnh zona thần kinh đều do virus Varicella Zoster tái hoạt động. Loại virus này vốn “ẩn mình” trong các hạch thần kinh sau khi bệnh nhân khỏi thủy đậu, chờ đợi cơ hội khi hệ miễn dịch suy yếu để bùng phát.

Dưới lăng kính Đông y, bà bầu bị zona thần kinh thường do chính khí (sức đề kháng) hư tổn trong quá trình mang thai. Khi cơ thể người mẹ phải dồn huyết nuôi dưỡng thai nhi, phần vệ khí bên ngoài trở nên mỏng manh. Đây là điều kiện thuận lợi để Thấp – Nhiệt – Độc xâm nhập vào kinh can, gây ra tình trạng khí trệ huyết ứ, phát ra bên ngoài da thành các nốt phỏng rát.

Các yếu tố thúc đẩy bệnh phát triển bao gồm:

• Rối loạn nội tiết (Khí huyết bất hòa): Sự thay đổi hormone khi mang thai làm xáo trộn vận hành của khí huyết.
• Căng thẳng, lo lắng (Can khí uất kết): Tâm lý bất an khiến can hỏa vượng, dễ sinh nhiệt độc.
• Sự thay đổi thời tiết (Ngoại tà xâm nhập): Phong nhiệt bên ngoài tác động khi vệ khí của mẹ bầu suy yếu.
• Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ: Làm tỳ vị suy yếu, không sinh đủ huyết để dưỡng da và nuôi thai.

Gợi ý: Các giai đoạn của zona thần kinh và cách xử lý hiệu quả

Triệu chứng bệnh zona thần kinh ở bà bầu

Biểu hiện của zona ở phụ nữ mang thai thường bắt đầu từ cảm giác bất an trong cơ thể, sau đó là sự xuất hiện của nhiệt độc trên da:

• Triệu chứng toàn thân: Sốt, mệt mỏi, đau đầu, ớn lạnh – đây là lúc tà khí đang giao tranh với chính khí.
• Cảm giác tại chỗ: Sưng đỏ, tê ngứa, đau rát như bị bỏng. Đông y gọi đây là tình trạng “hỏa độc” gây đau đớn.
• Tổn thương da: Nổi mụn nước nhỏ chứa dịch, mọc thành chùm dọc theo đường đi của dây thần kinh (kinh lạc). Dịch có thể chuyển sang màu trắng hoặc ngả vàng (thấp nhiệt hóa mủ).
• Giai đoạn lui bệnh: Các nốt mụn khô lại, đóng vảy tiết.

Bà bầu bị zona thần kinh có gây nguy hiểm cho thai nhi?

Nỗi lo lớn nhất của người mẹ là nhiệt độc có thể ảnh hưởng đến con. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào thời điểm phát bệnh:

• Trong 3 tháng đầu: Đây là giai đoạn hình thành các cơ quan của thai nhi. Nếu độc tố xâm nhập sâu vào huyết nhiệt, virus có khả năng tấn công bào thai gây dị tật bẩm sinh hoặc khiếm khuyết về hình thể.
• Từ tháng thứ 4 trở đi: Lúc này thai nhi đã phát triển ổn định hơn, bệnh hiếm khi gây nguy hiểm trực tiếp cho bé nhưng lại khiến mẹ bầu vô cùng mệt mỏi, suy nhược.

Biến chứng của bệnh zona thần kinh khi mang thai

Nếu không được khu phong, thanh nhiệt kịp thời, bệnh có thể để lại những hậu quả nặng nề:

• Ảnh hưởng thị lực: Khi nhiệt độc tấn công vào vùng mắt (kinh can khai khiếu ra mắt).
• Liệt mặt, suy giảm vị giác: Do tổn thương dây thần kinh số 7.
• Viêm não: Virus xâm nhập sâu vào hệ thống thần kinh trung ương.
• Đau dây thần kinh sau zona: Đây là chứng “thống do ứ”. Dù mụn nước đã lành nhưng khí huyết tại vùng đó vẫn bị tắc nghẽn, gây ra những cơn đau râm ran kéo dài hàng tháng, hàng năm.

Chẩn đoán bệnh zona thần kinh ở bà bầu

Việc chẩn đoán sớm giúp việc điều trị “đúng bệnh, đúng thuốc” và tránh các biến chứng đáng tiếc.

Thông thường, bác sĩ chỉ cần quan sát các nốt phỏng mọc theo dải thần kinh và các triệu chứng đau rát điển hình. Tuy nhiên, để đảm bảo chính xác tuyệt đối cho thai phụ, một số xét nghiệm có thể được chỉ định:

• Xét nghiệm mẫu mô da bị tổn thương.
• Xét nghiệm dịch tiết từ mụn nước để xác định sự hiện diện của virus Varicella Zoster.

Xem thêm: Bị zona thần kinh ở cổ – cách điều trị và chăm sóc hiệu quả

Cách điều trị an toàn cho bà bầu bị zona thần kinh

1. Chữa bệnh zona thần kinh bằng các loại thảo dược tự nhiên

Các mẹo dân gian sử dụng thảo dược có tính mát, kháng sinh tự nhiên rất phù hợp cho bà bầu vì tính lành tính, giúp thanh nhiệt tại chỗ mà không gây hại cho thai nhi.

• Sử dụng tỏi (Đại toán): Tỏi chứa Allicin được coi là “kháng sinh tự nhiên” mạnh mẽ. Giã nát tỏi, lấy nước cốt pha loãng thoa lên vùng da bệnh giúp sát khuẩn, tiêu viêm.
• Củ hành: Có tác dụng tán hàn, giải độc. Đắp hành lát mỏng giúp giảm sưng đau cho bà bầu.
• Đắp khăn lạnh: Một liệu pháp đơn giản giúp hạ nhiệt, làm dịu cảm giác “hỏa thiêu” trên da.
• Dầu dừa: Chứa axit lauric kháng khuẩn, vừa giúp giảm ngứa vừa dưỡng da, ngăn ngừa để lại sẹo cho mẹ bầu.

• Nha đam (Lô hội): Có tính hàn, giúp làm mát da tức thì, giảm viêm và thúc đẩy quá trình tái tạo da mới.
• Mật ong: Là vị thuốc quý giúp kháng viêm, làm lành vết thương nhanh chóng nhờ tính chất sát trùng tự nhiên.
• Cam thảo (Sinh cam thảo): Có tác dụng giải độc rất tốt. Bột cam thảo pha nước đắp lên vùng da zona giúp làm dịu kích ứng hiệu quả.
• Rau sam: Theo Đông y, rau sam có vị chua, tính hàn, tác dụng thanh nhiệt giải độc. Kết hợp rau sam với một chút băng phiến sẽ giúp vết mụn nước khô nhanh, giảm đau rát.

Tham khảo thêm: Dùng Đông y điều trị zona thần kinh và đau sau zona

2. Điều trị zona thần kinh ở bà bầu bằng y học hiện đại

Khi các triệu chứng có dấu hiệu nặng, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc Tây y để ức chế virus nhanh chóng.

Các nhóm thuốc thường dùng bao gồm:

• Thuốc kháng virus: Zovirax (Acyclovir), Famciclovir hoặc Valtrex. Những thuốc này giúp ngăn chặn sự nhân lên của virus, giảm thời gian mắc bệnh.
• Thuốc hỗ trợ: Giảm đau, chống ngứa hoặc kháng viêm tại chỗ.

Lưu ý quan trọng: Bà bầu tuyệt đối không tự mua thuốc uống hoặc bôi. Việc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cũng cần có sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa để cân bằng giữa lợi ích điều trị và an toàn thai nhi.

Cách phòng ngừa bệnh zona thần kinh cho bà bầu

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, để giữ cho chính khí vững vàng, mẹ bầu cần lưu ý:

• Hạn chế đến nơi đông người, đặc biệt là môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi.
• Tuyệt đối tránh tiếp xúc với người đang bị thủy đậu hoặc zona thần kinh để tránh lây nhiễm tà độc.
• Thường xuyên vệ sinh thân thể bằng nước ấm, rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng.
• Dưỡng sinh và ăn uống: Ăn thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất (thanh đạm, tránh đồ cay nóng) và tập các bài vận động nhẹ nhàng để khí huyết lưu thông.

Khi đã phát bệnh, mẹ bầu cần tránh gãi ngứa. Việc làm vỡ mụn nước không chỉ khiến vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng (thấp nhiệt hóa hỏa) mà còn làm mầm bệnh lan rộng sang các vùng da khác. Hãy kiên trì thực hiện các biện pháp chăm sóc nhẹ nhàng để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Bạn nên tham khảo thêm

• Bôi xanh methylen khi bị zona thần kinh và những lưu ý
• Bệnh zona thần kinh trên mặt – nguyên nhân và cách điều trị