Bị Zona Thần Kinh Nhẹ Có Cần Trị Không, Bằng Cách Nào?

Người bị zona thần kinh nhẹ thường xuất hiện các dải mụn nước khu trú, đi kèm cảm giác châm chích khó chịu. Dù ở giai đoạn đầu chưa gây nguy hại trầm trọng, nhưng theo quan niệm Đông y, đây là thời điểm “vàng” để khu phong, thanh nhiệt, ngăn chặn tà độc xâm nhập sâu vào kinh lạc.
Biểu hiện bệnh zona thần kinh nhẹ dưới góc nhìn Đông – Tây y
Bệnh zona thần kinh (Shingles) theo y học hiện đại là sự tái hoạt động của virus Varicella-Zoster (VZV) trú ngụ trong các hạch thần kinh. Trong khi đó, Đông y gọi căn bệnh này bằng những cái tên hình tượng như “Thằn lằn bò” (Xà xuyên sang) hay “Giáp trị sang”. Bệnh phát sinh khi cơ thể bị thấp nhiệt độc công kích, kết hợp với chính khí suy yếu làm cho độc tố tích tụ tại các kinh can, đởm.

Một người được chẩn đoán bị zona thần kinh nhẹ khi các triệu chứng mới khu trú ở bề mặt “vệ phần” (phần ngoài cơ thể). Các biểu hiện thường gặp bao gồm:
- Sốt nhẹ: Đây là phản ứng của chính khí khi chống lại ngoại tà. Người bệnh có thể sốt từ 38 đến 39 độ, kèm theo cảm giác ớn lạnh.
- Ngứa ran và đau rát (Hỏa độc): Cảm giác nóng rát như bị bỏng hoặc đau âm ỉ dọc theo dây thần kinh. Đông y giải thích đây là tình trạng “thông bất thống”, khi tà độc làm cản trở sự lưu thông của khí huyết.
- Nổi ban đỏ và mụn nước (Thấp nhiệt): Các dải ban đỏ xuất hiện dọc theo đường kinh mạch, trên đó mọc lên các cụm mụn nước nhỏ, trong suốt. Nếu mụn nước đục hoặc có mủ, chứng tỏ thấp nhiệt đã bắt đầu hóa độc mạnh hơn.
- Triệu chứng toàn thân: Mệt mỏi, sưng hạch lân cận, đau mỏi cơ khớp do khí huyết kém lưu thông.
Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan
Xem thêm: Các biến chứng bệnh zona thần kinh và cách điều trị
Khả năng lây nhiễm của bệnh zona thần kinh nhẹ
Về mặt sinh lý bệnh, virus VZV có thể lây truyền qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mụn nước vỡ. Tuy nhiên, dưới góc độ phòng bệnh, việc giữ gìn “vệ khí” (hàng rào bảo vệ cơ thể) là quan trọng nhất.

Khả năng lây lan khi bệnh còn ở thể nhẹ là khá thấp nếu người bệnh biết cách bảo vệ vùng da tổn thương. Để hạn chế lây lan cho người thân và tránh nhiễm trùng (tình trạng nhiệt độc hóa mủ), cần chú ý sát khuẩn tay và không dùng chung đồ cá nhân.
Bệnh zona thần kinh nhẹ có cần trị không?
Trong Đông y có câu “Trị bệnh khi chưa thành bệnh”. Mặc dù zona nhẹ không gây nguy hiểm tức thời, nhưng nếu không được điều trị để “triệt hạ” tà độc, bệnh rất dễ biến chuyển thành mãn tính, gây đau dây thần kinh hậu zona – một tình trạng mà khí huyết ứ trệ lâu ngày dẫn đến đau nhức dai dẳng, rất khó điều trị bằng Tây y đơn thuần.
Cách chữa bệnh zona thần kinh nhẹ tại nhà theo hướng tự nhiên
Việc kết hợp các liệu pháp dân gian và thảo dược có tính chất thanh nhiệt, giải độc, sát trùng sẽ giúp làm dịu triệu chứng nhanh chóng.
1. Chườm mát – Giảm hỏa độc tức thì
Dùng gạc ẩm hoặc túi đá lạnh đắp lên vùng da phát ban giúp giảm ngay cảm giác nóng rát (hỏa nhiệt). Theo y lý, nhiệt gặp hàn sẽ dịu đi, giúp co mạch và hạn chế sự lan rộng của mụn nước.
Gợi ý: Vì sao bị ngứa sau khi khỏi bệnh zona thần kinh? Phải làm sao?
2. Sử dụng tinh dầu thảo dược kháng khuẩn
Các loại tinh dầu có tính tân lương (mát, thơm) giúp tán phong, giảm ngứa rất tốt:
- Dầu hoa cúc La Mã: Thanh can, làm dịu da.
- Dầu khuynh diệp: Chứa hoạt chất cineol giúp kháng viêm mạnh mẽ.
- Tinh dầu tràm trà: Một “kháng sinh tự nhiên” giúp ức chế virus và vi khuẩn tại chỗ.

3. Mẹo dùng sữa tươi làm dịu tổn thương
Sữa tươi không chỉ cung cấp dưỡng chất mà còn có tính mát, giúp “tư âm” làm dịu vùng da đang bị hỏa độc thiêu đốt. Dùng bông thấm sữa chấm nhẹ lên vùng da bệnh sẽ giúp giảm châm chích hiệu quả.
4. Nha đam – Thảo dược “vàng” thanh nhiệt
Nha đam (Lô hội) có tính hàn, vị đắng, quy kinh can. Gel nha đam giúp thanh nhiệt, giải độc và nhuận tràng. Việc thoa ngoài giúp sát trùng, còn việc dùng nước cốt nha đam uống giúp thanh lọc từ bên trong, đẩy lùi thấp nhiệt ra ngoài qua đường bài tiết.
Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan
5. Đắp mặt nạ bột ngô giảm ngứa (Khử thấp)
Bột ngô có khả năng hút ẩm (khử thấp) rất tốt. Khi mụn nước bắt đầu có dấu hiệu rỉ dịch, đắp hỗn hợp bột ngô giúp vùng da khô thoáng, ngăn chặn thấp nhiệt tích tụ gây viêm nhiễm nặng hơn.
6. Mật ong – Kháng sinh tự nhiên từ đất trời
Mật ong trong Đông y được xem là vị thuốc bổ trung, nhuận táo, giải độc. Với khả năng kháng khuẩn cực mạnh của các enzyme tự nhiên, mật ong giúp se lành vết thương nhanh chóng và bảo vệ da khỏi nhiễm trùng thứ phát.

Khi nào cần can thiệp thuốc điều trị chuyên sâu?
Dù y học cổ truyền có nhiều ưu thế trong việc điều dưỡng và điều trị gốc bệnh, nhưng trong một số trường hợp “cấp tính”, việc kết hợp Tây y là cần thiết:
- Khi cơn đau vượt quá sức chịu đựng (áp dụng thuốc giảm đau, thuốc hướng thần kinh).
- Khi có dấu hiệu bội nhiễm mủ (sử dụng kháng sinh, kháng viêm).
- Khi virus tấn công vào các vùng nhạy cảm như mắt, tai (cần thuốc ức chế virus liều cao).
Bà con cần nhớ: “Thân cường thì tật nhược”. Bên cạnh việc dùng thuốc, hãy giữ tinh thần lạc quan, ăn uống thanh đạm, tránh các thực phẩm cay nóng, kích thích để cơ thể có đủ chính khí đẩy lùi bệnh tật.
Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan
Có thể bạn quan tâm:
- Bị zona thần kinh ở cổ – Cách điều trị, chăm sóc đúng cách
- Người bệnh Zona thần kinh có ăn được thịt gà không? Lưu ý nên biết
- Bị bệnh zona bao lâu thì khỏi? Giải đáp thắc mắc
