Bệnh Zona Thần Kinh Ở Lưng Và Các Biện Pháp Điều Trị Nhanh Nhất

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Zona thần kinh ở lưng là một thể bệnh da liễu phổ biến, tuy nhiên nếu không được xử lý đúng cách và kịp thời, tà độc có thể xâm nhập sâu vào kinh lạc, dẫn đến những biến chứng đau đớn kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Bệnh zona thần kinh ở lưng là gì?

Dưới góc nhìn của y học hiện đại, bệnh zona (Herpes Zoster) là kết quả của việc virus Varicella-Zoster tái hoạt động sau một thời gian dài ẩn náu trong các hạch thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy yếu, virus này chạy dọc theo dây thần kinh, gây viêm nhiễm và làm tổn thương vùng da tương ứng ở lưng.

Trong Y học cổ truyền, bệnh zona thần kinh thường được gọi với những cái tên dân dã nhưng đầy hình tượng như “Xà xuyên sang” (mụn mủ chạy như rắn bò) hay “Triền yêu hỏa đan” (lửa đỏ quấn quanh lưng). Căn nguyên của bệnh được lý giải do cơ thể suy nhược, can tỳ thấp nhiệt kết hợp với ngoại cảm độc tà (phong, nhiệt, độc) xâm nhập vào bì phu, làm cho khí huyết ứ trệ, kinh lạc bị bế tắc mà sinh ra đau đớn và mụn nước.

zona thần kinh ở lưng là tình trạng virus gây bệnh zona tấn công ở vùng da lưng và gây tổn thương da.
Zona thần kinh ở lưng là tình trạng thấp nhiệt độc tà tấn công vào kinh lạc vùng lưng gây tổn thương da và đau nhức.

“Về bản chất, zona ở lưng không chỉ đơn thuần là biểu hiện ngoài da mà là sự phản chiếu của nội tại bên trong. Khi chính khí (hệ miễn dịch) bị hư tổn, hỏa độc tích tụ tại kinh Can, kinh Đởm phát tiết ra ngoài theo đường kinh lạc đi qua vùng lưng. Điều này giải thích vì sao bệnh nhân thường cảm thấy nóng bỏng rát như bị lửa đốt, bởi ‘hỏa’ chính là tính chất đặc trưng của căn bệnh này.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Các biểu hiện của bệnh zona thần kinh ở lưng

Triệu chứng của bệnh zona thần kinh ở lưng thường diễn tiến theo từng giai đoạn, phản ánh quá trình đấu tranh giữa chính khí và tà độc:

  • Giai đoạn tiền triệu: Người bệnh có cảm giác châm chích, tê, bỏng rát ở một bên lưng. Theo Đông y, đây là lúc tà độc đang bắt đầu xâm nhập vào kinh mạch, gây cản trở sự lưu thông của khí huyết.
  • Giai đoạn phát bệnh: Vùng da lưng nổi những mảng đỏ, sau đó xuất hiện mụn nước mọc thành chùm. Mụn nước ban đầu trong, sau hóa đục. Cảm giác đau rát tăng lên rõ rệt, bệnh nhân thường ví như có luồng điện chạy qua hoặc dao cắt dọc theo dẻ sườn ra sau lưng.
  • Ảnh hưởng sinh hoạt: Do vị trí ở lưng, người bệnh gặp rất nhiều khó khăn khi nằm ngủ, tựa lưng, tắm gội hay thậm chí là mặc quần áo vì bất kỳ sự cọ xát nào cũng gây đau đớn tột cùng.
các biểu hiện của bệnh zona thần kinh ở lưng
Các triệu chứng điển hình bao gồm mụn nước khu trú một bên lưng kèm cảm giác đau nhức, hỏa rát kinh lạc.

Đọc ngay: Bệnh zona thần kinh có lây không? Lây như thế nào?

Những biến chứng nguy hiểm của bệnh zona ở lưng

Nếu không được điều trị dứt điểm “gốc bệnh”, zona có thể để lại những hệ lụy dai dẳng. Tây y giải thích đây là sự tổn thương sâu sắc của tế bào thần kinh, còn Đông y gọi là “khí trệ huyết ứ” kéo dài:

  • Đau thần kinh sau zona: Đây là biến chứng phổ biến nhất. Ngay cả khi mụn nước đã lành sẹo, cảm giác đau rát vẫn kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm do dây thần kinh bị hủy hoại.
  • Nhiễm trùng da (Bội nhiễm): Mụn nước bị vỡ do chà xát dẫn đến viêm loét, nhiễm khuẩn, dễ để lại sẹo xấu trên lưng.
  • Rối loạn chức năng vận động: Tà độc xâm nhập sâu có thể làm tê liệt hoặc yếu các cơ vùng lưng và liên sườn.
  • Lây lan diện rộng: Ở những người có hệ miễn dịch quá yếu, bệnh có thể lan sang các vùng da khác, đe dọa trực tiếp đến tạng phủ bên trong.

Biện pháp điều trị zona thần kinh ở lưng

Hiện nay, xu hướng kết hợp Đông – Tây y mang lại hiệu quả tối ưu: Tây y giúp cắt đứt sự nhân lên của virus và giảm đau nhanh, trong khi Đông y tập trung thanh nhiệt, giải độc và phục hồi thần kinh.

1. Dùng thuốc đường uống

Trong y học hiện đại, các bác sĩ thường chỉ định các nhóm thuốc kháng virus để ngăn chặn mầm bệnh lây lan, kết hợp với các loại thuốc giảm đau thần kinh và kháng histamin để giảm bớt sự khó chịu cho bệnh nhân:

  • Thuốc giảm đau thông thường: Acetaminophen, Ibuprofen hoặc Naproxen.
  • Thuốc giảm đau thần kinh chuyên biệt: Gabapentin, Pregabalin (giúp làm dịu các xung điện thần kinh bị kích thích).
  • Thuốc kháng Histamin: Dimenhydrinat, Diphenhydramin, Clopheniramin giúp giảm ngứa và an thần.
dùng thuốc
Thuốc Tây y đóng vai trò quan trọng trong việc khống chế virus ở giai đoạn cấp tính.

“Trong điều trị zona, tôi luôn nhấn mạnh nguyên tắc ‘Cấp tắc trị tiêu, hoãn tắc trị bản’. Ở giai đoạn cấp bách khi đau rát dữ dội, việc dùng thuốc Tây là cần thiết để khống chế virus. Tuy nhiên, để ngăn ngừa chứng đau sau zona – vốn là nỗi ám ảnh của bà con – thì cần dùng các thảo dược có tính vị đắng hàn như Kim ngân hoa, Bồ công anh để giải độc, kết hợp vị thuốc hoạt huyết như Xuyên khung, Đương quy để thông kinh lạc. Có như vậy, khí huyết mới lưu thông, ‘thông tắc bất thống’, nỗi đau mới thực sự tiêu biến.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

2. Thuốc bôi ngoài da

Để làm dịu vùng da lưng đang bỏng rát và ngăn chặn bội nhiễm, việc sử dụng thuốc bôi là không thể thiếu:

  • Thuốc kháng virus tại chỗ: Acyclovir đường bôi giúp hạn chế tổn thương lan rộng.
  • Thuốc kháng khuẩn, sát trùng: Foban, Bactroban, Dalibour hoặc dung dịch Jarish giúp giữ vùng da sạch sẽ, khô ráo.

3. Liệu pháp chiếu tia Laser

Phương pháp chiếu tia Laser He-Ne là một bước tiến của y học hiện đại trong điều trị zona. Ánh sáng laser có tác dụng chống viêm, giảm đau tại chỗ và kích thích tái tạo mô, giúp tổn thương mau lành hơn và đặc biệt là giảm thiểu nguy cơ hình thành sẹo lồi, sẹo lõm ở vùng lưng.

chiếu tia laser
Công nghệ Laser giúp giảm viêm và hỗ trợ phục hồi cấu trúc da vùng lưng bị tổn thương.

Gợi ý thêm: Dùng thuốc bôi hay dân gian trị zona thần kinh ở bà bầu

Chế độ chăm sóc và phòng ngừa “phục hồi chính khí”

Đông y quan niệm “Chính khí tồn nội, tà bất khả can” (Khi cơ thể khỏe mạnh thì bệnh tật không thể xâm nhập). Do đó, bên cạnh việc điều trị, chế độ chăm sóc đóng vai trò tiên quyết:

Chăm sóc tại nhà

  • Vệ sinh đúng cách: Nhiều bà con quan niệm bị zona phải kiêng nước, kiêng gió. Đây là sai lầm. Cần tắm rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm hoặc nước lá thảo dược có tính sát khuẩn (như lá chè xanh) để giữ da sạch sẽ.
  • Trang phục: Chọn quần áo bằng vải cotton rộng rãi, mềm mại để tránh cọ xát vào các nốt mụn nước ở lưng.
  • Tuyệt đối không gãi: Việc chà xát làm mụn vỡ gây lây lan dịch và dễ nhiễm trùng.
  • Cẩn trọng với mẹo dân gian: Không tự ý đắp đỗ xanh, gạo nếp hay các loại lá cây chưa qua xử lý lên vết thương vì rất dễ gây nhiễm trùng sâu vào máu.

Biện pháp phòng ngừa

  • Nâng cao sức đề kháng: Ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bổ sung Vitamin C và các loại thực phẩm kháng viêm tự nhiên.
  • Tiêm vắc-xin: Đối với người lớn tuổi (trên 60), đây là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất được y học khuyến cáo.
  • Lối sống lành mạnh: Tránh căng thẳng (stress), ngủ đủ giấc để giữ cho “tâm an, khí hòa”, giúp hệ miễn dịch luôn ở trạng thái tốt nhất.
  • Vệ sinh môi trường sống: Giữ không gian ở thoáng đãng, sạch sẽ để tránh tích tụ thấp nhiệt.

Zona thần kinh ở lưng dù gây nhiều đau đớn nhưng nếu được điều trị bằng sự kết hợp khéo léo giữa khoa học hiện đại và tinh hoa y học cổ truyền, bệnh sẽ sớm được đẩy lùi. Đừng để nỗi đau “hỏa độc” bám đuổi, hãy lắng nghe cơ thể và thăm khám sớm để nhận được sự tư vấn chuyên môn phù hợp nhất.

“Tôi luôn nhắn nhủ người bệnh rằng: Thân có khỏe thì tâm mới an. Việc điều trị zona không chỉ là làm lành những nốt mụn trên da lưng, mà là quá trình điều dưỡng lại toàn bộ khí huyết bên trong. Khi bà con hiểu đúng, dùng đúng thuốc và biết cách chăm sóc bản thân, cơ thể sẽ tự khắc tìm lại được sự cân bằng âm dương, từ đó đẩy lùi bệnh tật một cách bền vững nhất.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. thuocdantoc.org không đưa ra chẩn đoán, tư vấn điều trị,… thay thế cho chuyên viên y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa.

Bài viết có liên quan:

Chia sẻ:
Các giai đoạn của bệnh zona thần kinh Các Giai Đoạn Của Zona Thần Kinh Và Cách Nhận Biết, Xử Lý

Các giai đoạn của bệnh zona thần kinh sẽ có những cách điều trị tương ứng. Trong Đông y, bệnh…

Bệnh Zona Cần Kiêng Gì? Tránh Xa Các Thứ Này Để Bệnh Nhanh Khỏi

Bệnh zona thần kinh kiêng gì để nhanh chóng đẩy lùi các triệu chứng nóng rát, sưng đau? Chế độ…

Bị Zona Thần Kinh Ở Cổ – Cách Chăm Sóc, Điều Trị

Bị zona thần kinh ở cổ có các triệu chứng rất dễ nhận biết. Việc chăm sóc và điều trị…

Bị Bệnh Zona Bao Nhiêu Ngày Thì Khỏi? Tư Vấn

Bệnh zona thần kinh bao nhiêu ngày khỏi? Đây là thắc mắc và lo ngại của rất nhiều người về…

Bệnh zona thần kinh và giời leo: Phân biệt và nhận biết Bệnh Zona Thần Kinh Và Giời Leo: Cách Phân Biệt, Nhận Biết

Bệnh zona thần kinh và giời leo thường bị nhầm lẫn trong nhận biết, tuy nhiên dưới góc nhìn y…

Chia sẻ
Bỏ qua