Bệnh Zona Thần Kinh Ở Mắt Có Nguy Hiểm Không, Cách Điều Trị?

Bệnh zona thần kinh ở mắt là căn bệnh nguy hiểm có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Và nếu bệnh không được điều trị kịp thời có thể để lại sẹo ở mắt và ảnh hưởng đến thị lực.

Theo góc nhìn của Y học cổ truyền, zona thần kinh nói chung và zona ở mắt nói riêng không đơn thuần là sự tấn công của vi rút từ bên ngoài. Đây là hệ quả của tình trạng “nội hư ngoại tà” – khi chính khí cơ thể suy giảm, tạo điều kiện cho thấp nhiệt hỏa độc xâm phạm vào kinh lạc, gây nên sự uất kết và bùng phát ra bề mặt da.

Bệnh zona ở mắt là gì?

Bệnh zona ở mắt cũng giống bệnh zona thần kinh thông thường đều do vi rút varicella-zoster gây ra. Đây vốn là loại vi rút gây bệnh thủy đậu, sau khi khỏi bệnh, chúng không mất đi mà “ẩn náu” trong các hạch thần kinh. Khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng tái hoạt động dọc theo dây thần kinh tam thoa (dây thần kinh số V) chi phối vùng mắt.

Điểm khác biệt và nguy hiểm của zona ở mắt là các nốt phát ban, phồng rộp xuất hiện chủ yếu ở trong và quanh mắt, mí mắt và trán. Do vị trí này tập trung nhiều cấu trúc nhạy cảm của thị giác, bệnh lý dễ dàng gây tổn thương trực tiếp đến giác mạc và các tổ chức nội nhãn.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona ở mắt

Dưới góc nhìn y học hiện đại, bệnh khởi phát khi hệ miễn dịch suy yếu. Dưới góc nhìn Đông y, đó chính là lúc “vệ khí” (hàng rào bảo vệ cơ thể) lỏng lẻo, tạo cơ hội cho “thấp nhiệt” tiềm tàng trỗi dậy. Các yếu tố nguy cơ điển hình bao gồm:

• Người có độ tuổi từ 50 trở lên: Đây là giai đoạn chính khí bắt đầu suy giảm theo quy luật lão hóa tự nhiên.
• Người mắc các bệnh lý làm suy yếu sức đề kháng như HIV/AIDS, ung thư…
• Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc đang thực hiện hóa trị, xạ trị.
• Căng thẳng, stress kéo dài: Trong Đông y, uất ức kéo dài gây tổn thương Can (gan), dẫn đến Can khí uất kết hóa hỏa, đẩy độc tố lên vùng mặt.

Xem thêm: Các giai đoạn của zona thần kinh: Nhận biết thế nào?

Triệu chứng bệnh zona thần kinh ở mắt

Triệu chứng của zona ở mắt thường diễn biến rất nhanh và gây khó chịu cực độ cho người bệnh. Biểu hiện lâm sàng là sự kết hợp giữa tổn thương ngoài da và tổn thương nội nhãn:

• Phát ban phồng rộp trên mí mắt và trán, hoặc chóp một bên mũi (Dấu hiệu Hutchinson – cảnh báo tổn thương giác mạc).
• Đau rát hoặc đau nhói ở mắt: Cảm giác này thường được bà con mô tả là đau như dao đâm hoặc nóng rát như lửa bỏng, do độc tà xâm phạm kinh lạc thần kinh.
• Trong mắt và xung quanh mắt đỏ rực do sung huyết.
• Chảy nước mắt liên tục, tầm nhìn mờ nhòe.
• Nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng).
• Sưng nề dữ dội ở các bộ phận vùng mắt và vùng trán cùng bên.

Biến chứng của bệnh zona ở mắt

Nếu không được xử lý kịp thời bằng phương pháp “nội công ngoại kích” (uống trong bôi ngoài), zona ở mắt có thể để lại những di chứng nặng nề:

• Mắt khô mạn tính, sẹo giác mạc gây đục thủy tinh thể hoặc biến dạng mí mắt.
• Bội nhiễm vi khuẩn dẫn đến hoại tử kết mạc, viêm loét giác mạc sâu.
• Liệt dây thần kinh vận nhãn, tăng nhãn áp (glaucoma) dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.
• Đau tai, mất vị giác, tê liệt mặt (Hội chứng Ramsay Hunt) nếu vi rút lan sang các dây thần kinh lân cận.
• Biến chứng nguy hiểm nhất: Viêm màng não, viêm não hoặc tai biến mạch máu não do vi rút xâm nhập hệ thần kinh trung ương.

Bệnh zona ở mắt gây biến chứng nguy hiểm ở nhóm đối tượng nào?

• Người có hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng.
• Phụ nữ mang thai (nguy cơ cho cả mẹ và thai nhi).
• Trẻ sinh non có sức đề kháng yếu ớt.

Tham khảo thêm: Dùng Đông y trị zona thần kinh và đau sau zona

Chẩn đoán bệnh zona thần kinh ở mắt

Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng đặc trưng. Bác sĩ sẽ quan sát hình thái mụn nước, vị trí phân bố dọc theo dây thần kinh và tình trạng tổn thương của nhãn cầu.

Trong một số trường hợp khó, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm dịch trong mụn nước để tìm sự hiện diện của vi rút Varicella-zoster hoặc kiểm tra đáy mắt chuyên sâu để đánh giá mức độ viêm nhiễm nội nhãn.

Điều trị bệnh zona thần kinh ở mắt

Nguyên tắc vàng trong điều trị zona ở mắt là dập tắt sự nhân lên của vi rút và giảm viêm nhanh chóng để bảo vệ thị lực.

Theo y học hiện đại

Bác sĩ thường chỉ định các loại thuốc kháng vi rút mạnh như: Acyclovir (Zovirax), Famciclovir (Famvir) và Valacyclovir (Valtrex). Thời điểm sử dụng thuốc tốt nhất là trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi phát ban. Để kiểm soát tình trạng viêm nề, thuốc steroid dạng nhỏ mắt hoặc viên uống sẽ được cân nhắc sử dụng.

Theo y học cổ truyền

Đông y tập trung vào việc “Thanh nhiệt giải độc, khu phong trừ thấp”. Tùy vào từng giai đoạn, các bài thuốc sẽ được gia giảm các vị dược liệu quý như Kim ngân hoa, Liên kiều (giúp kháng khuẩn, giải độc), Bồ công anh (thanh nhiệt), kết hợp với các vị giúp hoạt huyết, giảm đau thần kinh.

Đọc thêm: Bị zona thần kinh nhẹ: Cách điều trị phù hợp

Biện pháp phòng ngừa bệnh zona ở mắt

Để bảo vệ đôi mắt và ngăn chặn sự lây lan của “hỏa độc”, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Tiêm vắc-xin phòng ngừa zona: Đây là cách chủ động nhất để tăng cường vệ khí cho cơ thể.
• Hạn chế tiếp xúc gần với những người chưa từng bị thủy đậu, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu.
• Tuyệt đối không gãi ngứa: Việc gãi làm vỡ mụn nước sẽ khiến độc tố lan rộng và dễ gây nhiễm trùng sâu vào trong mắt.
• Vệ sinh thân thể bằng nước ấm sạch, rửa tay thường xuyên sau khi chăm sóc vùng da bị bệnh.
• Giữ tâm thế lạc quan: “Tâm an thì bệnh mới lui”, sự lo lắng quá mức sẽ làm hỏa khí vượng thêm, khiến bệnh càng dai dẳng.

Bệnh zona ở mắt có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến ánh sáng cả cuộc đời. Vì vậy, ngay khi thấy dấu hiệu bất thường, bà con nên tiến hành thăm khám sớm tại các cơ sở uy tín để được điều trị đúng cách.

Gợi ý cho bạn:

• Bệnh zona thần kinh có nguy hiểm không? Biến chứng là gì?
• Lý do bị ngứa sau khi khỏi zona thần kinh? Phải làm sao?