Cách Giảm Axit Trong Dạ Dày Tại Nhà Bằng Mẹo Dân Gian Và Ăn Uống

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Axit dạ dày cao có thể mang đến nhiều hệ lụy không tốt cho sức khỏe. Do vậy, nếu bạn đang gặp các dấu hiệu dư thừa axit như ợ chua, ăn lâu tiêu, đầy hơi,… có thể tìm hiểu một số thông tin về cách giảm axit trong dạ dày tại nhà để tiện lợi cho việc khắc phục triệu chứng. Tuy nhiên, cần lưu ý thực hiện đúng để tránh các rủi ro cho sức khỏe.

Khi nào cần giảm axit dạ dày? Góc nhìn từ Đông – Tây y

Axit dạ dày, cụ thể là axit clohydric (HCl) là một thành phần có trong dịch vị dạ dày. Theo Tây y, nó đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa và phân hủy thức ăn, giúp cơ thể dễ dàng hấp thu các chất dinh dưỡng. Ở người khỏe mạnh, nồng độ HCl duy trì ở mức 0,0001 – 0,001 mol/l.

Dưới lăng kính của Y học cổ truyền, dạ dày thuộc tỳ vị. Tỳ vị là “gốc của hậu thiên”, nơi thu nạp và chuyển hóa tinh hoa đồ ăn thức uống để nuôi cơ thể. Khi nồng độ axit tăng cao, tương ứng với tình trạng “vị hỏa vượng” hoặc “can khí phạm vị”. Sự mất cân bằng âm dương khí huyết tại đây khiến “vị khí nghịch lên”, gây ra những cơn đau rát và khó chịu.

“Trong Đông y, chúng tôi quan niệm ‘vị chủ giáng’, tức là khí của dạ dày phải đi xuống thì tiêu hóa mới thông suốt. Khi axit dư thừa, tức là hỏa nhiệt đang thiêu đốt bên trong, làm vị khí không thể giáng mà ngược lên trên gây ợ chua, nóng rát. Nếu không sớm điều hòa lại tỳ vị, để ‘hỏa’ này kéo dài sẽ làm tổn thương tân dịch, bào mòn niêm mạc, dẫn đến viêm loét thậm chí là xuất huyết dạ dày.”

Bác sĩ Tuyết Lan

khi nào cần giảm axit dạ dày?
Khi axit dạ dày tăng cao, gây ra nhiều vấn đề đối với sức khỏe, nên có phương pháp để khắc phục nhanh chóng.

Bạn nên bắt đầu kế hoạch điều hòa lại dịch vị ngay khi thấy các biểu hiện “tỳ vị mất cân bằng” như:

  • Ợ chua, ợ hơi liên tục (vị khí nghịch).
  • Hôi miệng, miệng đắng hoặc chua do dịch vị trào ngược.
  • Sôi bụng, đầy hơi, bụng chướng khó tiêu (tỳ hư không vận hóa được đồ ăn).
  • Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài (rối loạn chức năng truyền tống).
  • Nước tiểu sẫm màu, da khô, nổi mụn nhọt (biểu hiện của nhiệt độc tích tụ).
  • Mệt mỏi, mất ngủ, thần kinh căng thẳng (can khí uất kết).

gợi ý:chế độ ăn cho người đau dạ dày – thực đơn từng ngày/tuần

Các cách làm giảm axit trong dạ dày tại nhà hiệu quả

Để ổn định lại nồng độ axit và giúp “êm” dạ dày, bà con có thể áp dụng các mẹo dân gian dựa trên nguyên lý tương sinh tương khắc của thảo dược tự nhiên.

1. Tiết chế bia rượu – Tránh “Hỏa” thiêu tỳ vị

Bia rượu trong Đông y được coi là chất có tính đại nhiệt, đại độc. Khi nạp vào cơ thể, chúng trực tiếp kích thích can hỏa và vị nhiệt, làm “tân dịch hao tổn”, khiến dạ dày phải tiết ra nhiều axit hơn để trung hòa độc tố. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các chứng viêm loét mạn tính. Việc cắt giảm bia rượu là bước đầu tiên để giúp dạ dày có cơ hội phục hồi.

cắt giảm lượng bia rượu tiêu thụ để giảm axit dạ dày
Kiêng uống bia rượu là cách giảm axit dạ dày đơn giản.

2. Dùng gừng tươi để “giáng nghịch, chỉ nôn”

Gừng (Sinh khương) có vị cay, tính ấm, vào các kinh Phế, Tỳ, Vị. Gừng không chỉ giúp tán hàn mà còn có tác dụng “giáng nghịch” cực kỳ tốt cho người bị trào ngược do axit cao. Khoa học hiện đại cũng chứng minh các hoạt chất trong gừng giúp kháng viêm, trung hòa axit và bảo vệ niêm mạc.

Cách áp dụng: Nhai 2 – 3 lát gừng tươi mỗi ngày hoặc uống trà gừng ấm vào buổi sáng để làm ấm tỳ vị, giúp khí huyết lưu thông.

3. Mật ong – Dưỡng vị, cân bằng pH

Mật ong trong Y học cổ truyền là vị thuốc quý giúp bổ trung, nhuận táo, chỉ thống (giảm đau). Với hàm lượng vitamin và khoáng chất dồi dào, mật ong đóng vai trò như một lớp màng bao phủ, giúp làm dịu niêm mạc đang bị axit bào mòn.

Cách áp dụng: Uống trực tiếp 1 thìa mật ong nguyên chất hoặc pha với nước ấm/trà hoa cúc 15 phút trước khi ăn để tạo lớp bảo vệ tự nhiên cho dạ dày.

“Tôi thường khuyên người bệnh kết hợp mật ong với nghệ vàng. Nghệ có Curcumin giúp tiêu viêm, hoạt huyết, trong khi mật ong dưỡng vị, bồi bổ. Hai vị này phối hợp với nhau theo nguyên tắc ‘công bổ kiêm trị’, vừa giúp trung hòa axit dư thừa, vừa giúp vết loét mau lành. Đây là bài thuốc dân gian kinh điển nhưng vô cùng hiệu quả nếu kiên trì.”

Bác sĩ Tuyết Lan

4. Nghệ vàng – “Khắc tinh” của viêm loét và axit dư

Nghệ vàng chứa curcumin mạnh mẽ trong việc ức chế các phản ứng viêm và trung hòa axit clohydric. Theo Đông y, nghệ (Khương hoàng) giúp hành khí, phá huyết ứ, rất phù hợp cho những người đau dạ dày kèm theo cảm giác chướng bụng, đau tức vùng thượng vị.

Cách áp dụng: Trộn 120g bột nghệ với 60g mật ong, vo thành viên hoàn nhỏ. Mỗi ngày dùng 3 lần, mỗi lần 3 viên, duy trì ít nhất 10 ngày.

5. Muối nở (Baking Soda) – Trung hòa tức thời

Muối nở có tính kiềm tự nhiên, giúp phản ứng hóa học trung hòa nhanh lượng axit đang dư thừa trong dịch vị, từ đó giảm ngay cảm giác nóng rát thực quản.

Cách áp dụng: Pha 1 thìa muối nở với 200ml nước lọc. Tuy nhiên, lưu ý không lạm dụng quá 2 tuần và người cao huyết áp nên thận trọng vì hàm lượng natri cao.

dùng muối nở giúp giảm axit dạ dày
Muối nở có tác dụng làm giảm axit dạ dày hiệu quả.

6. Nhai kẹo cao su không đường

Việc nhai kẹo cao su kích thích các tuyến nước bọt hoạt động mạnh. Nước bọt có tính kiềm nhẹ, khi nuốt xuống sẽ giúp rửa trôi và trung hòa axit trào ngược. Nên chọn loại không đường để tránh gây thêm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

7. Điều tiết cảm xúc – Giảm “Can khí uất kết”

Đông y nhấn mạnh mối quan hệ giữa “Can” (gan) và “Vị” (dạ dày). Khi căng thẳng, lo âu (Can uất), khí không thoát được sẽ quay sang “phạm Vị”, khiến dạ dày tăng tiết axit dữ dội.

Do đó, việc học cách hít thở sâu, tập thiền, nghe nhạc hay đi dạo không chỉ là thư giãn tinh thần mà còn là cách “trị bệnh từ gốc”, giúp tỳ vị được an yên.

8. Ngừng thuốc lá – Bảo vệ niêm mạc tỳ vị

Nicotine trong thuốc lá làm suy yếu cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ dàng trào ngược. Dưới góc độ Đông y, khói thuốc là “hỏa độc”, làm hun đúc thêm nhiệt trong cơ thể, khiến tình trạng dư thừa axit trở nên trầm trọng hơn.

ngưng hút thuốc lá - cách giảm axit dạ dày đơn giản
Người bị axit dạ dày cao không nên hút thuốc lá.

9. Ngủ đủ giấc và đúng giờ

Ban đêm là lúc cơ thể hồi phục, nếu thức khuya, “âm huyết” bị tổn thương dẫn đến “hư hỏa bốc lên”, kích thích dạ dày hoạt động quá mức vào giờ nghỉ ngơi. Hãy đảm bảo ngủ đủ giấc và không ăn khuya (ít nhất 3 tiếng trước khi ngủ) để dạ dày không phải làm việc quá tải.

10. Tư thế ngủ nghiêng bên trái

Theo giải phẫu học, dạ dày nằm hơi lệch về bên trái. Việc nằm nghiêng trái giúp dạ dày nằm thấp hơn thực quản, ngăn không cho axit trào ngược lên trên. Trong Đông y, tư thế này cũng giúp khí huyết lưu thông tốt hơn đến các tạng phủ tiêu hóa.

11. “Nhai kỹ no lâu” – Giảm áp lực tiêu hóa

Nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ và trộn đều với enzym trong nước bọt (một chất trung hòa axit tự nhiên). Khi thức ăn xuống dạ dày ở dạng nhuyễn, dạ dày sẽ không cần phải tiết quá nhiều axit clohydric để phân hủy, từ đó bảo vệ được lớp niêm mạc.

giảm axit dạ dày bằng cách nhai kỹ
Nhai kỹ trước khi ăn có thể giúp làm giảm axit dạ dày.

12. Sử dụng thuốc giảm tiết axit khi cần thiết

Trong các trường hợp cấp tính, bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc ức chế bơm proton hoặc kháng histamin H2 như Cimetidin, Omeprazol… Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp phần ngọn. Việc lạm dụng thuốc tây lâu ngày có thể gây hại cho gan, thận và làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Chế độ ăn uống giúp “trấn áp” hỏa nhiệt dạ dày

Thực phẩm không chỉ là nguồn dinh dưỡng mà còn là những vị thuốc giúp cân bằng lại môi trường axit-kiềm trong dạ dày.

Thực phẩm nên dùng (Có tính kiềm, nhuận vị):

  • Chuối chín: Có tính kiềm cao, giúp trung hòa axit cực tốt.
  • Bí xanh, Bí đao: Có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, xoa dịu vị hỏa.
  • Tỏi: Chứa allicin kháng khuẩn, hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn HP.
  • Rau chân vịt, Mùi tây: Giàu chất xơ và các hoạt chất hỗ trợ điều hòa dịch vị.
  • Dầu thực vật (Lanh, Hướng dương): Chứa Omega 3-6 giúp kháng viêm và bảo vệ niêm mạc.
ăn gì giảm axit dạ dày?
Bí xanh là một trong những thực phẩm có khả năng giảm axit dạ dày hiệu quả.

Thực phẩm nên tránh (Dễ gây kích ứng, tăng axit):

  • Món chiên xào nhiều dầu mỡ (gây trệ khí).
  • Các loại thịt đỏ khó tiêu hóa.
  • Gia vị cay nóng: Ớt, hạt tiêu đen (kích thích hỏa vượng).
  • Trái cây quá chua (Chanh, quất, cam chua).

“Để điều trị dứt điểm tình trạng dư axit, chúng ta không thể chỉ nhìn vào cái ngọn là giảm lượng axit đang có, mà phải điều hòa được chức năng của Tỳ, Vị và Can. Khi cơ thể đạt đến trạng thái cân bằng, khí huyết lưu thông, hỏa nhiệt được đẩy lùi thì axit sẽ tự nhiên trở về mức ổn định. Tôi luôn khuyến khích bà con kết hợp giữa chế độ ăn uống khoa học và các bài thuốc thảo dược thiên nhiên để có hiệu quả bền vững nhất.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Những cách làm giảm axit trong dạ dày tại nhà trên đây nhìn chung đều an toàn và dễ thực hiện. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau rát, ợ chua kéo dài không thuyên giảm, bà con nên đi thăm khám chuyên khoa để có hướng xử lý kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

xem thêm:cách phòng ngừa chứng đau dạ dày tái phát – thông tin nên biết

có thể bạn quan tâm

Chia sẻ:
Trào Ngược Dạ Dày Uống Nghệ và Mật Ong Khỏi Không?

Với những trường hợp bị trào ngược dạ dày nhẹ, người bệnh có thể chọn lựa áp dụng các mẹo…

Barrett Thực Quản Là Gì? Hình Ảnh, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Barrett thực quản xảy ra khi các mô lót trong cơ quan này biến đổi và thay đổi cấu trúc…

Trào Ngược Dạ Dày Nên Ăn Rau Gì Để Bệnh Thuyên Giảm

Trào ngược dạ dày thực quản theo quan niệm của Y học cổ truyền không chỉ đơn thuần là sự…

trào ngược dạ dày ở trẻ 2 tuổi Trào Ngược Dạ Dày Ở Trẻ 2 Tuổi Và Những Điều Mẹ Cần Biết

Trào ngược dạ dày ở trẻ 2 tuổi có thể gây ốm yếu, chán ăn, và suy giảm miễn dịch,…

trào ngược dạ dày thực quản ăn gì Bị Bệnh Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản Nên Ăn Gì, Kiêng Gì Tốt?

Tìm hiểu trào ngược dạ dày thực quản nên ăn gì, kiêng gì dưới góc nhìn kết hợp giữa y…

Chia sẻ
Bỏ qua