Tê bì chân tay ở người già: Cảnh báo bệnh lý và cách xử lý tại nhà

Tê bì chân tay là tình trạng rất phổ biến ở những người cao tuổi. Có thể là do các tác nhân cơ học gây ra nhưng đa phần liên quan đến các vấn đề bệnh lý. Cần xác định rõ nguyên nhân để có giải pháp hỗ trợ cải thiện thích hợp tránh ảnh hưởng tới chức năng vận động.

Tê chân tay ở người cao tuổi theo góc nhìn Y học cổ truyền

Tê bì tay chân dưới góc nhìn của Đông y thuộc phạm vi chứng “Ma mộc”. Trong đó, “Ma” là cảm giác tê rần như có kiến bò, còn “Mộc” là trạng thái mất cảm giác, tê dại. Đây không đơn thuần là sự tổn thương thần kinh cơ học mà là hệ quả của việc khí huyết bất túc, không nuôi dưỡng được kinh mạch.

Người cao tuổi thường có các tạng phủ suy yếu, đặc biệt là tạng Can và Thận. Can chủ cân (gân), Thận chủ cốt (xương). Khi Can Thận hư suy, khí huyết không đủ đầy, các yếu tố ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt sẽ lợi dụng cơ hội xâm nhập vào kinh lạc. Sự ngưng trệ này tạo thành các điểm tắc nghẽn, khiến người bệnh có cảm giác châm chích, khó chịu ngay dưới da, đôi khi kèm theo chuột rút và đau mỏi.

“Khí hành thì huyết hành, khí trệ thì huyết ngưng. Một khi dòng chảy huyết dịch bị cản trở, các đầu chi sẽ là nơi đầu tiên cảm nhận sự thiếu hụt dinh dưỡng, dẫn đến hiện tượng tê bì dai dẳng.”

Căn nguyên gây tê chân tay thường gặp ở người cao tuổi

Hiểu rõ nguồn cơn là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe. Tình trạng tê bì chân tay có thể xuất phát từ những thay đổi sinh lý tự nhiên hoặc các bệnh lý mãn tính đang âm thầm diễn tiến trong cơ thể:

1. Tê chân tay ở người cao tuổi do thoái hóa khớp và cột sống

Thoái hóa khớp là hệ quả tất yếu của quá trình lão hóa tạng phủ. Khi Thận khí kém, cốt tủy không được nuôi dưỡng đầy đủ, các đốt sống và khớp xương dần suy yếu, mọc gai đôi hoặc xẹp đĩa đệm. Những biến đổi này chèn ép trực tiếp lên các rễ thần kinh và kinh mạch chạy qua, gây ra tình trạng cứng khớp và tê bì tay chân, đặc biệt nghiêm trọng vào buổi sáng khi vừa thức dậy.

Gợi ý: uống rượu bia bị tê chân tay nguy hiểm như thế nào?

2. Viêm đa khớp dạng thấp

Bệnh lý này thường được Đông y xếp vào chứng Tý. Viêm khớp dạng thấp xảy ra do vệ khí không vững, để phong hàn thấp xâm nhập trú ngụ tại các khớp tay, cổ chân. Không chỉ gây đau nhức, sưng viêm, tình trạng này còn làm cản trở lưu thông khí huyết dẫn đến tê bì dữ dội và mệt mỏi toàn thân.

3. Biến chứng từ rối loạn chuyển hóa (Tiểu đường, Mỡ máu)

Bệnh tiểu đường và mỡ máu cao dưới góc nhìn Y học cổ truyền liên quan đến chứng Tiêu khát và đàm thấp ứ trệ. Lượng đường trong máu cao kéo dài hoặc mỡ máu bám vào thành mạch làm “đục” dòng máu, khiến máu trở nên đậm đặc và khó lưu thông. Điều này trực tiếp gây tổn thương các vi mạch nuôi dưỡng dây thần kinh, dẫn đến cảm giác tê bì như kiến bò ở đầu ngón chân, ngón tay.

4. Hội chứng ống cổ tay và thoát vị đĩa đệm

Hội chứng ống cổ tay hay thoát vị đĩa đệm đa tầng đều có chung một cơ chế là sự chèn ép vật lý lên hệ thống kinh lạc và dây thần kinh. Khi đĩa đệm thoát vị, nhân nhầy tràn ra chèn ép vào rễ thần kinh cột sống, gây ra những cơn tê dọc theo đường đi của dây thần kinh xuống tận bàn chân, bàn tay.

Tham khảo thêm: ngủ hay bị tê tay là bệnh gì? Nguyên nhân và cách khắc phục

Phương pháp hỗ trợ cải thiện tê chân tay tại nhà

Đối với người cao tuổi, việc kết hợp các biện pháp chăm sóc tự nhiên sẽ giúp giảm bớt sự lệ thuộc vào thuốc tân dược và nâng cao chính khí cơ thể.

Sử dụng nhiệt trị liệu và thảo dược

Nhiệt độ ấm giúp giãn mạch, hoạt huyết, rất phù hợp với những người bị tê bì do phong hàn. Người bệnh có thể thực hiện ngâm chân tay bằng nước muối ấm kết hợp với gừng hoặc các loại thảo dược có tính ấm để thúc đẩy tuần hoàn máu.

• Lá ngải cứu: Sử dụng 300g lá ngải cứu sao nóng với muối hạt, bọc vải chườm lên vùng tê bì trong 15 – 20 phút.
• Lá lốt: Dùng 30g lá lốt tươi sắc lấy nước uống hằng ngày giúp khu phong, trừ thấp hiệu quả.
• Lá ớt: Giã nát lá ớt tươi, sao nóng với rượu trắng rồi chườm đắp cũng là một cách hỗ trợ giảm tê bì nhanh chóng.

Xoa bóp và vận động dưỡng sinh

Xoa bóp massage là liệu pháp “thông kinh lạc” đơn giản nhất. Việc tác động lực từ bàn tay lên các huyệt đạo và vùng cơ bị tê giúp giải phóng sự chèn ép, tăng cường lưu lượng máu đến các đầu chi. Người cao tuổi nên duy trì thói quen massage tay chân 2 lần mỗi ngày vào buổi sáng và tối.

Bên cạnh đó, các bài tập nhẹ nhàng như Thái cực quyền, Yoga hoặc đi bộ chậm giúp duy trì sự dẻo dai của xương khớp, ngăn chặn quá trình thoái hóa tiến triển nhanh.

Lời căn dặn dành cho người cao tuổi

Tê bì chân tay không phải là một tình trạng “hiển nhiên” của tuổi già mà chúng ta phải cam chịu. Đó là lời cảnh báo của cơ thể về sự suy giảm sức khỏe tạng phủ hoặc các bệnh lý xương khớp, chuyển hóa. Người bệnh cần chú ý:

• Xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu canxi và các vitamin nhóm B.
• Tránh ngồi lâu một tư thế, không làm việc nặng quá sức.
• Giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là bàn tay và bàn chân.
• Chủ động thăm khám khi tình trạng tê bì đi kèm teo cơ, mất cảm giác hoặc kéo dài trên 1 tuần.

Xem thêm: hay bị chuột rút và tê chân: Nguyên nhân, cách điều trị

Việc hiểu đúng bản chất của chứng tê bì theo Đông y giúp chúng ta có cái nhìn tổng thể hơn về sức khỏe. Đừng để những cơn tê nhức làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và niềm vui tuổi già. Hãy lắng nghe cơ thể và chăm sóc đúng cách từ hôm nay.

Có thể bạn quan tâm:

• hay bị tê tay chân là thiếu chất gì? Bổ sung như thế nào?
• 5 cây thuốc nam chữa bệnh tê tay chân an toàn lành tính

Nếu bà con đang gặp khó khăn do tê bì chân tay kéo dài hoặc có dấu hiệu thoái hóa xương khớp, hãy chủ động kết nối để nhận được những tư vấn chuyên sâu về tình trạng cơ địa của mình qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.