Ngồi lâu bị tê chân: Cảnh giác dấu hiệu bệnh lý chèn ép kinh lạc

Ngồi lâu bị tê chân là biểu hiện dễ bắt gặp ở bất kỳ ai. Nguyên nhân thường đến từ tư thế ngồi không đúng cách gây chèn ép mạch máu, khi máu không được lưu thông dẫn đến tê chân. Ngoài ra nếu cơ tê mỏi kéo dài không lý giải được thì người bệnh cần cảnh giác các bệnh lý liên quan đến xương khớp, hệ thần kinh…

Ngồi lâu bị tê chân theo góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, tình trạng ngồi lâu bị tê chân thường được xếp vào phạm vi chứng Tý hoặc chứng Ma mộc. “Ma” là tê, cảm giác râm ran như kiến bò; “Mộc” là tê dại, mất cảm giác. Nguyên nhân cốt lõi được xác định là do khí huyết vận hành không thông thoát, dẫn đến kinh mạch bị bế tắc.

Khi chúng ta duy trì một tư thế quá lâu, đặc biệt là ngồi xổm hoặc ngồi vắt chéo chân, các kinh lạc ở vùng chi dưới bị chèn ép. Hệ thống mạch máu và dây thần kinh (mà Đông y gọi chung là các đường kinh lạc) không được cung cấp đủ dưỡng chất. Khi “thông thì bất thống, thống thì bất thông”, sự tắc nghẽn này tạo ra cảm giác tê rần, nặng nề.

“Khí là soái của huyết, huyết là mẹ của khí. Khí đi đến đâu, huyết theo đến đó. Một khi tư thế ngồi gò bó làm cản trở vận hành của khí, huyết dịch cũng vì thế mà ứ trệ, sinh ra cảm giác tê bì, mất cảm giác tại chỗ.”

Cần phân biệt tê chân khi ngồi lâu do sinh lý và do bệnh lý. Thông thường nếu như tình trạng tê chân hết khi thay đổi tư thế thì nguyên nhân có thể là do tư thế ngồi không đúng. Ngược lại nếu như tình trạng tê chân kéo dài hoặc cảm thấy ngứa ran ở lòng bàn chân, đây có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang mắc bệnh đa xơ cứng, tiểu đường, thần kinh tọa, bệnh động mạch ngoại biên, đau cơ xơ hóa…

Căn nguyên bên trong và các thể bệnh thường gặp

Dưới góc độ Y học cổ truyền, chứng tê chân khi ngồi không chỉ đơn thuần là do tác động vật lý bên ngoài mà còn liên quan mật thiết đến sự suy yếu của các tạng phủ nội tại:

• Can thận hư suy: Can chủ cân (gân), Thận chủ cốt (xương). Khi can thận yếu, gân cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ, khiến chân tay dễ bị tê mỏi, run yếu khi phải chịu áp lực trong thời gian ngắn.
• Khí huyết ứ trệ: Thường gặp ở người ít vận động, khiến huyết không hành, tạo ra các điểm ứ huyết trong kinh lạc.
• Ngoại tà xâm nhập: Các yếu tố Phong – Hàn – Thấp (gió, lạnh, ẩm) khi gặp lúc cơ thể có chính khí suy yếu sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, khiến khí huyết ngưng trệ, gây ra tình trạng tê chân, tê tay thường xuyên hơn.

Nhận diện cơn đau do bệnh lý thường tiến triển gần như toàn bộ chân, dưới đầu gối hoặc các khu vực khác nhau của bàn chân. Những người bị tê một phía bên bàn chân có thể là một tình trạng tạm thời hoặc cũng có thể là biểu hiện của một bệnh mãn tính, thường gặp nhất là bệnh tiểu đường. Bắt đầu với cảm giác tê chân là cảm giác tê bì ở lòng chân sau đó dần dần lan ra các vùng xung quanh. Nếu như cơn tê chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, nguyên nhân chủ yếu là do thiếu máu…

Dấu hiệu cảnh báo cần thăm khám sớm

Bình thường các cơn tê chân xuất hiện ngắn đến mức chúng ta hầu như không chú ý đến chúng. Thời gian bị tê chân có thể kéo dài khoảng vài giây, triệu chứng phổ biến nhất đó là mất cảm giác ở bàn chân. Cơn tê có thể gây châm chích như kiến bò, bạn cũng có thể bị mất cảm giác chạm và khó khăn khi giữ thăng bằng cơ thể. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, người bệnh không nên chủ quan:

• Tình trạng tê chân kéo dài trong thời gian dài, ngay cả khi đã thay đổi tư thế và vận động nhẹ.
• Tê chân xuất hiện kèm theo một số triệu chứng mãn tính khác như đau lưng, mỏi gối.
• Chân tê mỏi, có sự thay đổi về màu sắc, nhiệt độ của chân và bàn chân (lạnh chân hoặc nóng rát).
• Bàn chân hoặc các đầu ngón chân có biểu hiện sưng tấy, phù nề.
• Mất kiểm soát bàng quang và ruột.
• Tình trạng tê chân xảy ra sau chấn thương đầu hoặc cột sống.

Trong trường hợp tê chân kèm theo sự mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột, tê liệt, yếu ở bàn chân hoặc nói chậm thì bệnh đã tiến triển gây tổn thương hệ thần kinh. Đặc biệt, người bệnh nên tìm hiểu thêm thông tin cần biết tê tay chân ở người tiểu đường để có cái nhìn toàn diện hơn về biến chứng này.

Phân tích nguyên nhân từ thói quen và bệnh lý

Nguyên nhân sinh lý và lối sống

Nhiều thói quen hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng lại là tác nhân gây bế tắc kinh mạch:

• Thói quen ngồi xổm: Là thói quen không tốt vì tư thế này gây tắc nghẽn hoạt động lưu thông máu và dễ làm tê cứng chân khi đứng lên, ngồi xuống.
• Ít vận động: Do khi ngồi bất động trong một tư thế, hoạt động tuần hoàn bị tắc nghẽn khiến lượng máu lưu thông không đều. Nếu tình trạng lười vận động kéo dài sẽ gây ra các bệnh “nghề nghiệp” về xương khớp và thần kinh.
• Sử dụng rượu: Khi cơ thể tiếp nhận một lượng lớn chất kích thích sẽ gây tổn thương thần kinh dẫn đến bị tê chân, đặc biệt là tê ở bàn chân.

Nguyên nhân bệnh lý tiềm ẩn

• Thoát vị đĩa đệm: Bệnh thoát vị đĩa đệm gây ra tình trạng chèn ép lên rễ dây thần kinh dẫn đến bị tê chân, cơn đau nhức lưng lan xuống chân.
• Đau thần kinh tọa: Đau dây thần kinh tọa nối liền từ vị trí đốt sống đến chân. Nếu bị chèn ép lâu ngày sẽ gây ứ huyết, hoạt động truyền dẫn khí huyết không thuận lợi dẫn đến tê mỏi.
• Hội chứng ống cổ chân: Xảy ra khi dây thần kinh chạy xuống phía chân bị nén, gây chèn ép hoặc tổn thương.
• Bệnh động mạch ngoại biên: Làm giảm lưu lượng máu đến chân, gây đau và tê khi vận động hoặc ngồi lâu.

Phương pháp hỗ trợ cải thiện và điều độ thân thể

Để cải thiện tình trạng ngồi lâu bị tê chân, Y học cổ truyền hướng tới việc “Phù chính khu tà” – tăng cường sức đề kháng bên trong và loại bỏ các tác nhân gây tắc nghẽn.

Chế độ vận động và sinh hoạt

Bà con nên hạn chế đứng lâu hoặc ngồi lâu trong một tư thế. Sau khoảng 2 tiếng làm việc, hãy dành thời gian để thư giãn, vận động co duỗi chân tay để máu huyết lưu thông. Rèn luyện thân thể bằng các môn nhẹ nhàng như yoga, đi bộ, thiền sẽ giúp thúc đẩy máu huyết đi đến các cơ quan, làm căng giãn cơ bắp, giảm tê bì chi dưới.

Dinh dưỡng bồi bổ khí huyết

Bổ sung các loại thực phẩm giúp hoạt huyết, tăng cường dưỡng chất cho gân cốt như thực phẩm giàu vitamin B1, B6, B12, canxi, magie… Trong Đông y, các vị thuốc như bổ huyết, thông kinh lạc thường được ưu tiên để cải thiện từ gốc cơ địa dễ bị tê mỏi.

Thăm khám và chẩn đoán

Nếu có những biểu hiện nghi ngờ, bạn nên tiến hành thăm khám để nhận được hỗ trợ chẩn đoán sớm. Các phương pháp hiện đại như điện cơ, chụp cộng hưởng từ MRI, CT scan sẽ giúp xác định chính xác mức độ tổn thương của dây thần kinh và cột sống. Ngoài ra, bà con có thể tham khảo thêm 10 địa chỉ thăm khám chứng tê tay chân uy tín để có sự lựa chọn phù hợp nhất.

“Việc chăm sóc sức khỏe gân cốt không phải là chuyện một sớm một chiều. Đó là quá trình lắng nghe cơ thể, điều chỉnh từng tư thế ngồi, bước đi và bồi đắp dưỡng chất cho tạng phủ mỗi ngày.”

Tình trạng ngồi lâu bị tê chân có thể chỉ là một phản ứng sinh lý tạm thời, nhưng cũng có thể là lời cảnh báo về những rối loạn sâu bên trong cơ thể. Hiểu đúng bản chất để không hoang mang, nhưng cũng không được chủ quan. Việc chủ động chăm sóc gân cốt và thăm khám định kỳ chính là chìa khóa để duy trì sự linh hoạt và dẻo dai cho đôi chân theo năm tháng.

Nếu tình trạng tê bì chân khi ngồi lâu xuất hiện thường xuyên khiến bà con lo lắng về sức khỏe xương khớp của mình, hãy liên hệ ngay với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và đánh giá cụ thể qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.