Trào Ngược Dạ Dày Ở Trẻ Em 4 Tuổi Và Cách Khắc Phục

Tình trạng trào ngược dạ dày ở trẻ em 4 tuổi đang ngày càng có tỷ lệ gia tăng khiến các bậc phụ lo lắng. Trẻ ở độ tuổi này khi bị trào ngược dạ dày dễ làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, suy nhược cơ thể, suy giảm miễn dịch,… không những vậy, nếu không được điều trị có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm về đường hô hấp.

Trào ngược dạ dày ở trẻ em 4 tuổi là bệnh gì? Nguyên nhân gây bệnh?

Trào ngược dạ dày là chứng bệnh xảy ra phổ biến ở đường tiêu hóa. Theo quan điểm y học hiện đại, đây là tình trạng axit dạ dày trào ngược lên thực quản và miệng, gây ra các triệu chứng đau nhức, khó chịu tại các bộ phận liên quan.

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, chứng bệnh này thuộc phạm vi các chứng “Nấc”, “Ợ” hoặc “Vị quản thống”. Nguyên nhân cốt lõi thường do Tỳ vị hư nhược, khiến chức năng vận hóa đồ ăn thức uống bị đình trệ, khí cơ nghịch lên mà gây thành bệnh. Chứng trào ngược phát triển đến mức gây viêm phổi, viêm thanh quản hoặc hen suyễn… sẽ được xem là bệnh lý và cần phải chữa trị bằng các biện pháp cụ thể.

Thông thường, bệnh này xảy ra phổ biến ở trẻ dưới 2 tuổi, tuy nhiên vẫn có nhiều trường hợp trào ngược dạ dày ở trẻ em 4 tuổi vẫn mắc bệnh cao xuất phát từ những nguyên nhân sau đây:

Nguyên nhân sinh lý

Một số nguyên nhân sinh lý ở trẻ được xem là nguồn cơn của vấn đề trào người dạ dày:

• Do cơ vòng thực quản chưa phát triển hoàn thiện: Ở trẻ 4 tuổi chức năng của cơ thắt thực quản dưới chưa đủ mạnh để ngăn dịch vị trào ngược.
• Hệ tiêu hóa chưa ổn định: Trong Đông y, trẻ em có đặc điểm “Phế – Tỳ – Thận” thường yếu. Chức năng vận hóa của Tỳ chưa kiện toàn khiến việc tiêu hóa thức ăn dễ bị rối loạn.
• Chế độ ăn uống kém khoa học: Sử dụng quá nhiều đồ ngọt, đồ béo (nhiều đạm, mỡ) gây đình trệ tại trung tiêu, sinh ra đàm nhiệt, làm mất cân bằng axit dạ dày.
• Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: Trẻ nằm ngay sau khi ăn hoặc vận động quá mạnh khiến Vị khí bị xáo trộn, áp lực bụng tăng cao dẫn đến khó tiêu, nôn ói.
• Một số nguyên nhân khác: Trẻ thừa cân, căng thẳng tâm lý (Can khí uất kết tác động xấu đến Tỳ Vị) hoặc do tác dụng phụ của thuốc.

Gợi ý: Phẫu thuật trào ngược dạ dày nên thực hiện khi nào? chi phí phẫu thuật

Nguyên nhân bệnh lý

Một số bệnh lý làm tăng nguy cơ khiến trẻ 4 tuổi bị trào ngược dạ dày:

• Bệnh lý đường tiêu hóa: Viêm loét dạ dày, thoát vị cơ hoành khiến “cửa ngõ” giữa thực quản và dạ dày suy yếu.
• Các dị tật bẩm sinh hoặc bệnh lý toàn thân làm ảnh hưởng đến chức năng co bóp và chuyển hóa của hệ tiêu hóa.

Dấu hiệu nhận biết trẻ em 4 tuổi mắc bệnh trào ngược dạ dày

Dưới góc nhìn y học, khi âm dương ở vùng trung tiêu (dạ dày) mất cân bằng, các triệu chứng sẽ bộc phát rõ rệt:

• Đau tức vùng thượng vị: Trẻ than đau vùng bụng trên rốn, cảm giác như hỏa nhiệt đốt nóng (nhiệt uất).
• Buồn nôn, nôn ói: Biểu hiện điển hình của tình trạng Vị khí không giáng xuống mà nghịch lên.
• Ợ chua, đầy hơi: Thức ăn tích tụ lâu ngày sinh khí, sinh toan gây cảm giác ách tắc, khó chịu.
• Hơi thở có mùi: Do thức ăn không được tiêu hóa tốt, tích tụ sinh nhiệt gây mùi hôi từ bên trong thoát ra miệng.
• Mòn răng, viêm họng: Dịch vị mang tính axit (theo Tây y) hoặc hỏa độc (theo Đông y) trào lên gây tổn thương men răng và niêm mạc họng.
• Đi ngoài phân đen: Có thể là dấu hiệu của xuất huyết dạ dày, một biến chứng nguy hiểm.
• Cơ thể xanh xao, mệt mỏi: Khi Tỳ không vận hóa được tinh hoa từ đồ ăn để nuôi dưỡng cơ thể (khí huyết hư), trẻ sẽ chậm lớn, thiếu sức sống.

Bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em 4 tuổi có nguy hiểm không?

Chứng trào ngược này nếu được xử lý sớm bằng cách điều hòa lại chức năng Tỳ Vị thì hoàn toàn có thể kiểm soát. Tuy nhiên, nếu để kéo dài, “Vị hỏa” sẽ thiêu đốt thực quản, “Phế khí” bị ảnh hưởng dẫn đến các bệnh đường hô hấp như viêm phế quản, hen suyễn. Sự suy yếu của hệ tiêu hóa lâu ngày khiến trẻ bị “Cam tích”, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầm vóc sau này.

Tham khảo thêm: Trào ngược dạ dày khi mang thai: dấu hiệu và cách khắc phục

Các cách chẩn đoán và điều trị hiện nay

Để xác định mức độ tổn thương, y học hiện đại sử dụng chụp X-quang, nội soi hoặc đo độ pH dạ dày. Dựa trên kết quả đó, kết hợp với phép biện chứng của Đông y, chúng ta sẽ có hướng khắc phục toàn diện.

1. Điều chỉnh chế độ ăn uống (Phép thực trị)

Đông y coi thực phẩm cũng là thuốc. Đối với trẻ 4 tuổi bị trào ngược, cần tuân thủ:

• Bổ sung rau xanh, trái cây: Giúp thanh nhiệt, nhuận tràng, thông suốt đường tiêu hóa.
• Ưu tiên đồ ăn mềm, ấm: Cháo, súp giúp giảm tải cho dạ dày, tránh gây thương tổn thêm cho niêm mạc.
• Tránh đồ béo, ngọt, cay nóng: Đây là những thứ dễ sinh đàm, tích nhiệt làm bệnh trầm trọng hơn.
• Thói quen ăn uống: Không cho trẻ ăn quá no, không ăn sát giờ ngủ để Vị khí được nghỉ ngơi.

2. Hỗ trợ bằng thảo dược tự nhiên (Mẹo dân gian)

Phụ huynh có thể áp dụng các vị thuốc lành tính trong vườn nhà để hỗ trợ con:

• Nha đam (Lô hội): Có tính mát, giúp thanh nhiệt dạ dày. Dùng phần gel xay cùng mật ong và nước ấm cho trẻ uống lượng nhỏ hàng ngày.
• Nghệ vàng và Mật ong: Nghệ có hoạt chất Curcumin giúp kháng viêm, làm lành tổn thương; mật ong giúp bổ trung, hòa vị. Đây là cặp đôi vàng giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày cho trẻ rất an toàn.

3. Các biện pháp hỗ trợ tại nhà

• Massage bụng: Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ giúp điều hòa khí huyết, hỗ trợ nhu động ruột hoạt động trơn tru.
• Chườm ấm: Giúp tán hàn, giảm đau, giúp trẻ thư giãn cơ bụng.
• Tư thế ngủ: Cho trẻ nằm nghiêng trái hoặc dùng gối chống trào ngược để giữ cho đầu cao hơn dạ dày theo đường thẳng cơ học, tránh dịch vị trào lên.

Phòng ngừa bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em 4 tuổi

Để trẻ có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, cha mẹ cần:

• Xây dựng thực đơn dinh dưỡng cân bằng giữa các nhóm chất.
• Khuyến khích trẻ vận động ngoài trời để tăng cường sức đề kháng và lưu thông khí huyết.
• Tránh tự ý dùng thuốc Tây cho trẻ khi chưa có chỉ định, bởi dùng thuốc bừa bãi có thể làm hại đến Vị khí của con.

Mặc dù tình trạng trào ngược dạ dày ở trẻ em 4 tuổi xảy ra khá phổ biến, nhưng các bậc phụ huynh không nên lơ là. Hãy luôn lắng nghe và quan sát những thay đổi nhỏ nhất từ con. Khi hệ tiêu hóa của trẻ khỏe mạnh, con sẽ ăn ngon, ngủ sâu và phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Có thể bạn quan tâm

• Trào ngược dạ dày ở trẻ 2 tuổi – thông tin các mẹ cần biết
• Bé 3 tuổi bị trào ngược dạ dày nguy hiểm như thế nào? cách khắc phục