Cách Phòng Chống Trào Ngược Dạ Dày Cho Trẻ Sơ Sinh Hiệu Quả

Trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Trong Đông y, đây thường được xem là chứng “Tỳ vị hư nhược”, khi hệ thống tiêu hóa còn non nớt khiến khí nghịch gây nôn trớ. Việc tìm ra cách phòng chống bệnh hiệu quả cho con là mối bận tâm chung của nhiều phụ huynh.

9 cách phòng chống trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh dưới góc nhìn Đông – Tây y

Lúc mới sinh, dưới góc độ giải phẫu, dạ dày của trẻ còn nằm ngang, cơ thắt tâm vị còn yếu nên rất dễ bị trào ngược axit từ dạ dày lên thực quản. Theo Y học cổ truyền, đây là giai đoạn ‘tân dịch’ chưa đủ, ‘khí’ của tỳ vị còn yếu, dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài hoặc cách nuôi dưỡng không phù hợp dẫn đến hiện tượng trớ sữa. Trong một số trường hợp, trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Phụ huynh có thể áp dụng những cách phòng chống bệnh hiệu quả dưới đây để bảo vệ sức khỏe của con yêu:

1. Giữ bé ở tư thế đứng sau khi ăn no – Giúp vị khí đi xuống

Tây y khuyên giữ trẻ ở tư thế đứng thẳng trong khi cho ăn và sau khi ăn trong ít nhất 30 phút. Điều này tận dụng trọng lực giúp thức ăn di chuyển xuống dạ dày dễ dàng hơn và giảm nguy cơ trào ngược dạ dày.

Dưới góc nhìn Đông y, việc bế đứng giúp “vị khí hạ giáng” (đưa khí của dạ dày đi xuống), ngăn chặn tình trạng khí nghịch gây nôn trớ. Tuy nhiên, trong lúc bế bé hãy đảm bảo là bụng bé không bị chèn ép. Việc ép vào bụng (vùng trung tiêu) có thể gây bế tắc kinh lạc, cản trở đường di chuyển của thức ăn và làm tình trạng trào ngược trở nên nghiêm trọng.

2. Cho bé ngủ đúng tư thế – Bảo vệ dương khí

Để bé ngủ trên một mặt phẳng chắc chắn, đảm bảo khu vực giường ngủ thông thoáng. Một số bác sĩ đề nghị nâng đầu giường cũi của bé cao hơn khoảng 15-30 độ. Điều này giúp dạ dày của bé ở vị trí thuận lợi cho việc tiêu hóa.

Lưu ý tránh cho bé nằm ngủ trên xe ô tô hoặc các phương tiện vận chuyển khác thường xuyên. Việc rung lắc không chỉ ảnh hưởng đến hệ thần kinh còn non nớt mà còn làm xao động “vị khí”, dễ gây ra chứng ợ nóng và trào ngược.

3. Chia nhỏ bữa ăn – Tránh quá tải cho tỳ vị

Trẻ sơ sinh sẽ dễ bị trào ngược khi dạ dày quá đầy (thực tích). Thay vì cho bé ăn quá no một lần, hãy tăng tần suất cho ăn và giảm số lượng thức ăn trong mỗi lần. Việc này giúp giảm áp lực lên cơ thắt thực quản dưới (LES).

Nên cho bé ăn theo nhu cầu hoặc bất cứ khi nào con đói, không nên ép uổng. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng có “tính bình”, dễ tiêu hóa nhất. Trẻ bú sữa mẹ thường ít bị trào ngược hơn trẻ bú sữa công thức do sữa mẹ giúp kiện toàn hệ tiêu hóa tự nhiên của trẻ tốt hơn.

4. Bổ sung ngũ cốc và gạo đúng thời điểm

Khi bé đã đủ tuổi ăn dặm (thường sau 4-6 tháng), ngũ cốc và gạo được xem là những vị thuốc quý giúp “kiện tỳ ích khí”. Độ đặc của gạo giúp thức ăn nằm yên trong dạ dày, khó bị trào ngược hơn. Tuy nhiên, tuyệt đối không cho bé ăn dặm quá sớm khi hệ tiêu hóa chưa sẵn sàng vì sẽ gây “tích trệ” trầm trọng.

Giải đáp: trào ngược dạ dày có ăn được chuối không? loại nào tốt?

5. Chế độ ăn của người mẹ – Nguồn gốc của dòng sữa ấm lành

Trong Đông y, “mẹ ăn gì con bú nấy”. Nếu mẹ ăn nhiều đồ cay nóng, chất kích thích như cafein, chocolate, tỏi… sẽ khiến sữa mẹ nhiễm “nhiệt”, làm “vị hỏa” của trẻ vượng lên, gây trào ngược và quấy khóc. Việc mẹ kiêng các thực phẩm gây đầy bụng, khó tiêu hoặc dễ gây dị ứng như trứng, sữa bò (nếu bé nhạy cảm) cũng là cách gián tiếp giúp con phòng bệnh.

6. Giúp trẻ ợ hơi sau khi ăn – Đẩy “trệ khí” ra ngoài

Ợ hơi là cách giải phóng không khí dư thừa tích tụ trong dạ dày trong quá trình bú. Theo Đông y, đây là cách loại bỏ “trướng khí”, giúp vùng trung tiêu thông suốt. Cha mẹ nên bế bé áp vào vai hoặc đặt bé ngồi trên đùi, vỗ nhẹ lưng để giúp con ợ hơi. Hành động này vô cùng quan trọng để ngăn chặn tình trạng khí bị nén đẩy sữa trào ngược ra ngoài.

7. Giữ không gian yên tĩnh sau khi ăn – An thần, định khí

Sau khi ăn, trẻ cần được nghỉ ngơi để “tâm an, tỳ tĩnh”. Nếu trẻ bị kích thích quá mức, nô đùa mạnh sẽ khiến khí huyết rối loạn, ảnh hưởng đến quá trình vận hóa thức ăn. Hãy cố gắng giữ bé yên tĩnh và thư giãn ít nhất là 30 phút sau khi ăn để “vị khí” được ổn định.

8. Cân nhắc sử dụng thuốc khi cần thiết

Nếu tình trạng trào ngược gây các triệu chứng nghiêm trọng như nghẹt thở, ho kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm axit dạ dày (như Prilosec). Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa toàn diện, axit dạ dày là hàng rào bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn. Việc lạm dụng thuốc ức chế axit có thể làm yếu đi “vệ khí” của trẻ, tăng nguy cơ nhiễm trùng đường ruột.

Bạn cần biết:trào ngược dạ dày gây khó thở có nguy hiểm không? phải làm sao?

9. Can thiệp ngoại khoa – Giải pháp cuối cùng

Trong một số rất ít trường hợp có dị tật bẩm sinh gây trào ngược đe dọa tính mạng, phẫu thuật sẽ được xem xét. Tuy nhiên, đây là giải pháp cuối cùng khi các biện pháp bảo tồn không còn hiệu quả. Cha mẹ cần thảo luận kỹ với các chuyên gia đầu ngành để có quyết định đúng đắn nhất cho con.

Trào ngược axit ở trẻ sơ sinh đa phần là sinh lý và có thể cải thiện tốt bằng cách điều dưỡng đúng cách. Bằng việc kết hợp sự hiểu biết về cơ chế sinh lý hiện đại và các nguyên tắc bảo dưỡng tỳ vị của Đông y, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp con vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng.

Bạn nên tìm hiểu thêm

• trào ngược dạ dày ở trẻ 2 tháng tuổi – ba mẹ cần làm gì?
• bị trào ngược dạ dày có nên uống sữa không, uống loại nào?