Gai gót chân: Đừng chỉ chữa “phần ngọn” kẻo đau nhức dai dẳng

Gai gót chân là một tình trạng thường gặp, gây ra không ít phiền toái trong sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn nhận đây là một khối xương thừa nhô ra, y học cổ truyền đi sâu vào bản chất của sự mất cân bằng bên trong cơ thể để lý giải căn nguyên của những cơn đau nhức này.

Gai gót chân dưới góc nhìn của y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền, gai gót chân không được coi là một bệnh lý biệt lập mà thường nằm trong phạm vi chứng Tý (tắc nghẽn kinh lạc). Căn nguyên thường do can thận hư tổn kết hợp với các yếu tố tà khí từ bên ngoài xâm nhập.

• Can thận bất túc: Thận chủ cốt, can chủ cân. Khi tạng thận suy yếu, tinh tủy không đủ để nuôi dưỡng xương khớp; tạng can hư khiến cân mạch co thắt, kém dẻo dai. Đây chính là mảnh đất màu mỡ để gai xương hình thành.
• Khí huyết ứ trệ: Khi khí huyết tại vùng gót chân lưu thông kém, không nuôi dưỡng được vùng gót, dẫn đến tình trạng “bất thông tắc thống” (không thông thì đau).
• Phong – Hàn – Thấp xâm nhập: Các yếu tố ngoại tà này khi gặp cơ thể suy nhược sẽ khu trú tại kinh lạc bàn chân, gây sưng viêm và đau nhức dữ dội, đặc biệt là vào buổi sáng khi mới bước chân xuống đất.

“Người xưa có câu ‘Xương khớp cứng đau, gốc tại Thận hư’. Việc chỉ xử lý phần ngọn mà quên bồi bổ phần gốc thì khó lòng đạt được sự ổn định lâu dài.”

Nhận diện các thể bệnh thường gặp

Mỗi người bệnh sẽ có những biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và nguyên nhân nội tại:

• Thể Thận hư: Đau âm ỉ ở gót chân, đau tăng lên khi đứng lâu hoặc mệt mỏi, thường kèm theo các triệu chứng như lưng gối mỏi, ù tai, ngủ kém.
• Thể Khí trệ huyết ứ: Cơn đau thường nhói như kim châm, vị trí đau cố định, gót chân có thể bị sưng nhẹ hoặc tấy đỏ, đau nhiều về đêm.
• Thể Phong hàn thấp: Đau kèm theo cảm giác tê bì, chân nặng nề, đau thường tăng lên khi thời tiết thay đổi hoặc trời lạnh.

Hiểu rõ các thể bệnh giúp chúng ta có hướng điều chỉnh sinh hoạt và lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp thay vì áp dụng máy móc theo những lời rỉ tai không căn cứ.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:

Lão dặn bà con, gai gót chân thực chất chỉ là hệ quả của một quá trình viêm kéo dài hoặc sự suy yếu tạng phủ bên trong. Nhiều trường hợp triệu chứng không nằm ở “chỗ đau”, tức là gót chân đau nhưng căn nguyên lại nằm ở thận hư hay khí huyết ứ trệ từ trước đó. Việc chỉ tập trung xử lý triệu chứng bên ngoài bằng các phương pháp giảm đau nhanh mà bỏ qua việc điều dưỡng cơ địa, bồi bổ can thận thì giống như việc “chặt ngọn để gốc”, bệnh sẽ rất dễ quay trở lại khi gặp điều kiện thuận lợi. Bà con không nên chủ quan khi cơn đau mới chớm, cần được đánh giá cụ thể để có hướng tác động đúng và trúng ngay từ đầu.

Hỗ trợ cải thiện gai gót chân tại nhà và những lưu ý

Nhiều phương pháp dân gian đã được ứng dụng để hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng. Tuy nhiên, người bệnh cần thực hiện đúng cách và biết rõ giới hạn của từng phương pháp.

1. Sử dụng thảo dược đắp ngoài

Lá lốt, xương rồng hay ngải cứu là những vị thuốc có tính ấm, giúp khu phong, tán hàn, hoạt huyết tại chỗ. Bạn có thể dùng lá lốt chữa gai gót chân bằng cách giã nát cùng muối hạt rồi chườm ấm lên vùng gót. Hơi nóng kết hợp với tinh dầu thảo dược giúp làm giãn cơ và thông kinh lạc.

2. Ngâm chân bằng muối khoáng và thảo dược

Ngâm chân mỗi tối với nước ấm pha muối epsom hoặc các loại lá có tinh dầu giúp thúc đẩy lưu thông khí huyết xuống đôi bàn chân, hỗ trợ giảm sưng viêm hiệu quả.

3. Tác động huyệt vị

Xoa bóp nhẹ nhàng vùng gót chân kết hợp day ấn huyệt Dũng tuyền có tác dụng an thần, bổ thận và điều hòa khí huyết toàn thân.

Lời khuyên từ chuyên gia

Bên cạnh việc áp dụng các phương pháp hỗ trợ, người bệnh cần lưu ý:

• Hạn chế đứng lâu hoặc đi bộ quá nhiều trong giai đoạn đau cấp tính để giảm áp lực lên xương gót.
• Lựa chọn các loại giày dép mềm, có đệm gót êm ái. Bà con có thể tham khảo thêm mẫu dép cho người gai gót chân để hỗ trợ tốt hơn cho quá trình di chuyển.
• Thường xuyên bổ sung các thực phẩm có tính kháng viêm tự nhiên như gừng, tỏi vào thực đơn hàng ngày.
• Tuyệt đối không tự ý áp dụng các bài thuốc lạ hoặc tiêm trực tiếp vào gót chân khi chưa có chỉ định của người có chuyên môn.

Nếu tình trạng đau nhức kéo dài hơn 2 tuần, đau tăng dần gây ảnh hưởng đến vận động hoặc có hiện tượng sưng nóng đỏ rõ rệt, đó là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang cần sự can thiệp chuyên sâu hơn.

Đừng để những cơn đau gót chân cản trở nhịp sống của bà con. Nếu cần được tư vấn kỹ hơn về tình trạng đau nhức xương khớp hoặc cách chăm sóc đôi chân theo đúng y lý Đông y, bà con hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ tận tình nhất qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.