Bệnh loãng xương nên ăn gì? 5 thực phẩm “vàng” giúp xương chắc khỏe

Trong quan niệm của y học cổ truyền, hệ thống xương cốt không chỉ đơn thuần là khung nâng đỡ cơ thể mà còn là biểu hiện của sự thịnh suy nơi tạng phủ. Khi nói về tình trạng xương yếu, giòn và dễ gãy, chúng ta không chỉ nhìn vào sự thiếu hụt vật chất bề ngoài mà cần đi sâu vào gốc rễ của sự mất cân bằng khí huyết và tạng phủ bên trong.

Bản chất của loãng xương dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Y học cổ truyền gọi các chứng trạng liên quan đến đau nhức, suy yếu xương khớp là phạm vi chứng Tý hoặc chứng Cốt nuy. Theo y lý, “Thận chủ cốt tủy”, nghĩa là tạng Thận quản lý sức khỏe của xương và việc sản sinh tủy. Khi tạng Thận sung mãn, xương cốt sẽ cứng cáp, chắc khỏe. Ngược lại, khi bước vào tuổi trung niên hoặc do lối sống không điều độ, Thận tinh bị hao tổn, không đủ để nuôi dưỡng tủy, dẫn đến xương bị rỗng, yếu – chính là tình trạng loãng xương theo cách gọi của y học hiện đại.

Bên cạnh tạng Thận, tạng Tỳ đóng vai trò là “gốc của hậu thiên”, chịu trách nhiệm vận hóa đồ ăn thức uống để tạo ra khí huyết đi nuôi dưỡng cơ thể. Nếu Tỳ vị suy yếu, việc hấp thu tinh hoa từ thực phẩm bị đình trệ, khiến nguồn nguyên liệu để tạo xương bị thiếu hụt. Đây chính là mối liên hệ mật thiết giải thích vì sao chế độ ăn uống lại có tác động trực tiếp đến mật độ xương của chúng ta.

“Thận là gốc của tiên thiên, Tỳ là gốc của hậu thiên. Muốn xương cốt vững chắc, phải chăm chút cho cả hai gốc này luôn được bồi bổ và thông suốt.”

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn uống bồi bổ cốt tủy

Việc lựa chọn thực phẩm không chỉ dừng lại ở bổ sung canxi mà cần hướng tới việc “Bổ thận – Kiện tỳ – Dưỡng huyết”. Một chế độ ăn đúng nghĩa cho người có xương cốt yếu cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Ưu tiên các thực phẩm có màu đen: Trong ngũ sắc, màu đen đi vào tạng Thận. Các loại hạt như mè đen, đậu đen là nguồn dưỡng chất quý báu giúp bổ thận tinh.
• Bổ sung thực phẩm giàu canxi và tinh hoa từ biển: Hải sản, cá hồi, tôm, cua giúp cung cấp nguồn canxi dồi dào, hỗ trợ cải thiện mật độ xương.
• Cân bằng âm dương qua thực phẩm: Kết hợp hài hòa rau xanh (tính mát) và các loại gia vị ấm nóng như gừng, hành để kích thích tiêu hóa, giúp Tỳ vị vận hóa tốt hơn.
• Tránh các tác nhân gây hao tổn chính khí: Hạn chế muối mặn (hại thận), các chất kích thích và đồ uống có ga làm ngăn cản quá trình hấp thu tinh chất vào xương.

Tham khảo thêm: máy đo loãng xương nên dùng loại nào? cách sử dụng & giá bán

Thực phẩm hỗ trợ kiện cốt và sinh tủy

Trong thực tế, việc bổ sung dưỡng chất cần được cá nhân hóa, tuy nhiên các nhóm thực phẩm sau đây thường được khuyên dùng để hỗ trợ cải thiện tình trạng xương yếu:

• Nhóm giàu canxi và vi chất: Sữa và các chế phẩm từ sữa là nguồn cung cấp canxi dễ hấp thu nhất. Ngoài ra, các loại rau lá xanh đậm như bông cải xanh, rau cải xoăn cũng chứa nhiều vitamin K, đóng vai trò như “người dẫn đường” đưa canxi vào đúng vị trí trong xương.
• Nhóm thực phẩm giàu Vitamin D: Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả hơn. Người bệnh nên bổ sung các loại cá béo, lòng đỏ trứng hoặc dành thời gian tắm nắng sớm để cơ thể tự tổng hợp loại vitamin này.
• Nhóm thực phẩm bổ thận: Các loại hạt như hạnh nhân, hạt chia và đặc biệt là mè đen không chỉ giàu khoáng chất mà còn có tác dụng nhuận tràng, bổ thận rất tốt cho người lớn tuổi.

Xem thêm: các cấp độ loãng xương và thông tin cần biết

Thực phẩm cần hạn chế để bảo vệ xương cốt

Để ngăn chặn sự mất mát canxi qua đường bài tiết, người bệnh cần lưu ý tiết chế những nhóm sau:

• Đồ ăn quá mặn: Muối dẫn canxi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu, làm thận phải làm việc quá tải.
• Caffeine và chất kích thích: Làm giảm khả năng hấp thu khoáng chất của cơ thể.
• Thực phẩm chứa nhiều Oxalate: Như rau bina, nếu dùng quá nhiều có thể gắn kết với canxi tạo thành chất khó hấp thu.

Lời căn dặn về lối sống dưỡng sinh

Bên cạnh việc ăn gì, kiêng gì, người bệnh loãng xương cần chú trọng đến việc vận động. Trong Đông y, “vận động sinh dương”, việc tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, thái cực quyền giúp khí huyết lưu thông đến các khớp, nuôi dưỡng xương tốt hơn. Tuy nhiên, cần tránh các động tác quá mạnh hoặc mang vác nặng gây áp lực lên hệ xương đang yếu.

Bà con cũng cần chú ý đến giấc ngủ, vì ban đêm là lúc “Huyết về Gan, Tinh về Thận”. Ngủ đủ giấc và đúng giờ là cách tốt nhất để cơ thể tái tạo nguồn tinh hoa nuôi dưỡng xương tủy.

Tham khảo thêm:

• bệnh loãng xương ở người trẻ tuổi do đâu, làm sao phòng ngừa?
• top 10 sữa dành cho người loãng xương tốt

Việc chăm sóc xương khớp là một hành trình bền bỉ, cần sự kết hợp giữa hiểu biết đúng đắn và sự kiên trì trong sinh hoạt hàng ngày. Hy vọng những chia sẻ trên giúp bà con có cái nhìn thấu đáo hơn về sức khỏe của mình.

Nếu bà con đang gặp các vấn đề về đau nhức xương khớp hoặc cần tư vấn sâu hơn về chế độ dưỡng sinh cho người loãng xương, hãy kết nối trực tiếp để được hỗ trợ qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.

Lão Tuấn – Tinh hoa y học dân tộc“`