Các cấp độ loãng xương: Hiểu đúng căn nguyên để bảo vệ cốt tủy

Trong quan niệm của y học cổ truyền, hệ thống xương khớp không chỉ đơn thuần là khung nâng đỡ cơ thể mà còn là tấm gương phản chiếu sự hưng suy của tạng phủ và khí huyết. Tình trạng mật độ xương suy giảm, hay còn gọi là loãng xương, được xem là hệ quả của quá trình lão hóa tự nhiên kết hợp với sự mất cân bằng trong nội tại cơ thể. Việc nhận diện đúng các cấp độ loãng xương dưới góc nhìn chuyên môn sẽ giúp chúng ta có cái nhìn thấu đáo để bảo vệ chính khí, ngăn ngừa tà khí xâm nhập gây thương tổn cốt tủy.

Hiểu về các cấp độ loãng xương qua mật độ xương

Hiện nay, để đánh giá chính xác mức độ suy giảm của xương, y học hiện đại sử dụng phương pháp đo mật độ khoáng chất xương (BMD) qua chỉ số T-score. Đây là thước đo khách quan để phân loại tình trạng sức khỏe xương khớp của mỗi người.

• Cấp độ bình thường: Chỉ số T-score từ -1 SD trở lên. Ở giai đoạn này, chính khí còn vượng, khí huyết lưu thông điều đạt, xương khớp được nuôi dưỡng tốt, nguy cơ gãy xương thấp.
• Giai đoạn thiếu xương (Osteopenia): Chỉ số T-score nằm trong khoảng từ -1 SD đến -2,5 SD. Đây là mức độ cảnh báo khi mật độ xương bắt đầu suy giảm. Theo Đông y, đây là lúc tạng Thận bắt đầu có dấu hiệu hư tổn, khả năng sinh tủy giảm dần, đòi hỏi sự điều chỉnh kịp thời về dinh dưỡng và lối sống để bảo vệ cốt nền.
• Cấp độ loãng xương: Khi T-score dưới -2,5 SD. Lúc này, xương đã trở nên xốp, yếu và cực kỳ dễ gãy ngay cả khi gặp chấn thương nhẹ. Tình trạng này thường đi kèm với các biểu hiện đau mỏi lưng gối, vẹo cột sống hoặc giảm chiều cao rõ rệt.

“Cốt là phần cứng của cơ thể, nhưng cốt lại dựa vào tủy để tồn tại. Tủy suy thì xương yếu, tủy cạn thì xương khô. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu suy giảm mật độ xương chính là cách chúng ta giữ gìn gốc rễ của sự vận động.”

Phân loại loãng xương theo căn nguyên y lý

Y học cổ truyền chia tình trạng suy yếu xương khớp thành các thể bệnh dựa trên nguồn gốc hình thành, giúp người bệnh hiểu rõ tại sao cơ thể mình lại rơi vào tình trạng này.

Loãng xương nguyên phát – Quy luật của thời gian

Đây là quy luật tất yếu của quá trình lão hóa nhưng mức độ nặng nhẹ tùy thuộc vào cơ địa và cách chăm sóc của mỗi người:

• Loãng xương sau mãn kinh: Thường gặp ở phụ nữ tuổi trung niên. Đông y lý giải do sự suy giảm của mạch Nhâm, mạch Xung, khiến Thiên quý cạn dần, Can Thận bất túc, không còn đủ huyết và tinh để nuôi dưỡng hệ xương, dẫn đến xương yếu nhanh chóng.
• Loãng xương tuổi già: Xuất hiện ở cả nam và nữ từ 70 tuổi trở lên. Đây là trạng thái khí huyết đều suy, tạng phủ lão hóa, khả năng chuyển hóa và hấp thụ tinh hoa từ thủy cốc bị đình trệ, khiến xương khớp mất đi nguồn nuôi dưỡng thường xuyên.

Loãng xương thứ phát – Hệ quả của sự mất cân bằng tạng phủ

Loãng xương thứ phát nảy sinh do các bệnh lý mãn tính khác hoặc tác động ngoại lai làm tổn hại chính khí:

• Các bệnh lý về nội tiết như cường giáp hoặc tiểu đường làm rối loạn quá trình chuyển hóa, khiến cơ thể không giữ được các dưỡng chất cần thiết cho xương.
• Việc lạm dụng các loại thuốc điều trị bệnh lý khác (như corticoid) trong thời gian dài vô tình làm tiêu hao chính khí, gây tổn thương trực tiếp đến cấu trúc cốt tủy.
• Thói quen sinh hoạt thiếu điều độ, sử dụng nhiều chất kích thích làm tiêu hao tinh huyết, khiến kinh lạc bị ách tắc, khí huyết không đến được các chi để nuôi xương.

Tham khảo thêm: các triệu chứng, dấu hiệu loãng xương cần khám ngay khi gặp

Nguyên tắc bảo tồn và ngăn ngừa suy giảm mật độ xương

Để ngăn chặn tình trạng loãng xương diễn tiến nặng hơn, chúng ta cần thực hiện các biện pháp điều hòa cơ thể, kết hợp giữa nuôi dưỡng bên trong và rèn luyện bên ngoài.

• Dinh dưỡng hài hòa: Bổ sung các thực phẩm có tính bồi bổ Can Thận, giàu canxi và khoáng chất tự nhiên như các loại hạt, rau xanh thẫm, thủy hải sản. Trong Đông y, việc ăn uống đúng cách chính là nạp thêm “hậu thiên chi tinh” để hỗ trợ cho “tiên thiên chi bản”.
• Hấp thụ dương quang: Việc tắm nắng vào sáng sớm giúp cơ thể hấp thụ dương khí, hỗ trợ quá trình chuyển hóa canxi, làm mạnh xương cốt.
• Vận động vừa sức: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh hoặc yoga giúp lưu thông kinh lạc, khí hành thì huyết hành, giúp dưỡng chất được đưa đến xương khớp hiệu quả hơn.
• Hạn chế tác nhân gây hại: Rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích được xem là “tà khí” làm hao tổn tinh huyết, cần được hạn chế tối đa để bảo vệ chính khí của cơ thể.

Việc kiểm soát các mức độ loãng xương đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể. Thay vì lo lắng, mỗi cá nhân nên chủ động theo dõi sức khỏe xương khớp định kỳ để có những điều chỉnh phù hợp nhất.

Tham khảo thêm: đo loãng xương khi nào cần làm? chi phí và thông tin cần biết

Lời dặn từ chuyên gia sức khỏe

Sức khỏe xương khớp là tài sản quý giá nhất giúp chúng ta duy trì sự tự do trong vận động khi về già. Đừng đợi đến khi xương giòn, gãy mới bắt đầu quan tâm. Hãy lắng nghe những tín hiệu nhỏ nhất của cơ thể như mỏi lưng, tê tay chân hay những cơn đau âm ỉ khi trái gió trở trời. Đó có thể là lời cảnh báo cho thấy cốt tủy đang thiếu hụt sự nuôi dưỡng.

Có thể bạn quan tâm

• bệnh loãng xương ở người cao tuổi và giải pháp khắc phục
• các loại thuốc điều trị loãng xương và lưu ý để bệnh nhanh khỏi

Nếu bà con đang lo lắng về các cấp độ loãng xương hoặc gặp các vấn đề về đau nhức xương khớp, hãy liên hệ để được các chuyên gia y học cổ truyền tư vấn cụ thể qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.