Đo loãng xương: Khi nào cần làm và cách hiểu đúng để bảo vệ xương khớp

Đo loãng xương là phương pháp giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh loãng xương và xác định tỷ lệ thành công khi thực hiện các phương pháp điều trị bệnh. Trong góc nhìn của Y học cổ truyền, xương cốt không chỉ là khung đỡ mà còn là tấm gương phản chiếu tinh hoa của tạng phủ, đặc biệt là tạng Thận.

Hiểu về đo loãng xương dưới góc nhìn y khoa

Đo mật độ xương (BMD) là một xét nghiệm dùng để đo lượng khoáng chất trong xương. Xét nghiệm này có thể giúp chẩn đoán loãng xương, một tình trạng khiến xương yếu và dễ gãy hơn. Khi cơ thể bước vào giai đoạn lão hóa, chức năng của các tạng phủ suy giảm, khả năng hấp thụ và chuyển hóa tinh hoa từ đồ ăn thức uống kém đi, khiến cốt tủy trở nên rỗng mục.

Có ba loại chính của BMD thử nghiệm:

• Đo hấp thụ tia X năng lượng kép (DEXA) là loại xét nghiệm BMD phổ biến nhất. Phương pháp sử dụng một lượng nhỏ bức xạ để đo mật độ xương ở cột sống, hông hoặc cẳng tay.
• Đo mật độ xương bằng siêu âm định lượng (QUS): Phương pháp ít tốn kém và tiện lợi hơn DEXA, nhưng độ chính xác thấp hơn.
• Máy quét chụp cắt lớp vi tính (CT) có thể được sử dụng để đo mật độ xương ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Tuy nhiên, nó đòi hỏi nhiều bức xạ hơn so với xét nghiệm DEXA.

Xét nghiệm BMD thường được khuyến nghị cho phụ nữ sau mãn kinh và nam giới trên 65 tuổi. Đo mật độ xương cũng có thể được khuyến nghị cho những người có nguy cơ loãng xương cao, chẳng hạn như những người dùng thuốc steroid hoặc có tiền sử gãy xương. Kết quả của xét nghiệm được so sánh với mật độ xương của những người khỏe mạnh cùng độ tuổi và giới tính. Nếu mật độ xương thấp, người bệnh có thể được chẩn đoán loãng xương.

Cốt tủy là phần sâu nhất của cơ thể, nơi chứa đựng tinh hoa. Khi phần gốc này lung lay, các triệu chứng như đau mỏi, tê nhức chỉ là bề nổi của một hệ thống tạng phủ đang cần được chăm sóc kịp thời.

Khi nào cần thực hiện đo loãng xương?

Trong Đông y, việc nhận biết các dấu hiệu sớm của tình trạng “cốt tủy hư suy” là rất quan trọng. Khi chính khí suy yếu, các tác nhân phong, hàn, thấp dễ dàng xâm nhập vào kinh lạc, gây ra các chứng đau nhức. Việc đo mật độ xương cần được thực hiện khi:

• Có yếu tố nguy cơ: Nếu có tiền sử gia đình bị loãng xương, sử dụng thuốc steroid trong thời gian dài, hoặc một số bệnh lý như cường giáp, cường cận giáp, celiac hoặc viêm khớp dạng thấp.
• Trên 50 tuổi: Đặc biệt là cho phụ nữ đã qua giai đoạn mãn kinh (thời điểm Thiên quý cạn kiệt, Thận khí suy giảm mạnh) và nam giới từ 70 tuổi trở lên.
• Có triệu chứng: Đau nhức xương khớp, mất chiều cao theo thời gian, gãy xương do va chạm nhẹ, hoặc xương dễ gãy.
• Theo dõi điều trị: Nếu đang điều trị loãng xương hoặc các điều trị liên quan và cần theo dõi hiệu quả.
• Theo hướng dẫn của bác sĩ: Bác sĩ có thể đề xuất thực hiện xét nghiệm đo loãng xương để đánh giá sức khỏe xương dựa trên yếu tố nguy cơ và triệu chứng cụ thể.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:
Lão thường dặn bà con rằng, cái đau ở lưng, ở gối đôi khi chỉ là cái ngọn. Nhiều trường hợp triệu chứng không nằm ở “chỗ đau” mà gốc rễ nằm ở sự suy kiệt của tạng Thận và sự bế tắc của khí huyết. Nếu bà con chỉ lo xử lý triệu chứng bên ngoài bằng các loại giảm đau tức thời mà bỏ qua việc phục hồi cơ địa, bồi bổ tạng phủ thì xương cốt vẫn sẽ tiếp tục mục rỗng từ bên trong. Việc đo mật độ xương là cần thiết để nhìn rõ thực trạng, nhưng điều quan trọng hơn là phải biết cách dưỡng Thận, ích tinh để giữ cho cái gốc xương khớp luôn vững vàng.

Cách đọc kết quả và ý nghĩa lâm sàng

Kết quả đo loãng xương thường được thể hiện dưới dạng điểm T và điểm Z. Hai chỉ số này giúp đánh giá mật độ xương so với người bình thường cùng độ tuổi và giới tính.

Điểm T (T-score):

• Điểm T từ -1 đến +1: Mật độ xương bình thường.
• Điểm T từ -1 đến -2,5: Mật độ xương thấp (thiếu xương), đây là giai đoạn cần điều chỉnh chế độ sinh hoạt và bồi bổ ngay.
• Điểm T từ -2,5 trở xuống: Loãng xương.

Điểm Z (Z-score): So sánh mật độ xương với người cùng độ tuổi, giới tính và chủng tộc. Nếu chỉ số này thấp bất thường, cần tìm hiểu kỹ nguyên nhân sâu xa từ các bệnh lý nền hoặc rối loạn tạng phủ.

Việc hiểu rõ các chỉ số này giúp chúng ta không hoang mang nhưng cũng không được chủ quan. Y học cổ truyền coi đây là căn cứ để “biện chứng luận trị”, từ đó đưa ra các phép bồi bổ phù hợp với từng thể trạng.

Tham khảo thêm: Bệnh loãng xương ở người trẻ tuổi do đâu, làm sao phòng ngừa?

Lưu ý và chuẩn bị khi thực hiện đo kiểm tra

Để kết quả phản ánh chính xác nhất thực trạng của xương cốt, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:

Trước khi đo: Cần thông báo về các loại thuốc đang sử dụng như canxi, vitamin D. Nên mặc quần áo thoải mái, tháo bỏ trang sức kim loại. Một số phương pháp như DEXA có thể yêu cầu nhịn ăn sáng để đạt kết quả tốt nhất.

Trong và sau khi đo: Quá trình thực hiện diễn ra khá nhanh chóng và không gây đau đớn. Sau khi có kết quả, điều quan trọng nhất là trao đổi kỹ với bác sĩ để có hướng can thiệp tổng thể, từ dinh dưỡng, vận động đến các liệu pháp hỗ trợ phục hồi xương khớp từ gốc.

Đối với những trường hợp kết quả đo cho thấy mật độ xương suy giảm rõ rệt, việc kết hợp các tinh hoa thảo dược để phục hồi cốt tủy là hướng đi bền vững.

Địa chỉ và chi phí đo loãng xương tham khảo

Hiện nay, người bệnh có thể thực hiện đo loãng xương tại các cơ sở y tế uy tín. Tại TP.HCM, các địa chỉ như Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện 115, hoặc Trung tâm chẩn đoán y khoa Medic là những nơi có trang thiết bị hiện đại. Tại Hà Nội, có thể tìm đến Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Thu Cúc, hoặc Phòng khám Vietlife.

Mức giá đo loãng xương thường dao động từ 200.000 – 450.000 VND, tùy thuộc vào số lượng vị trí đo và công nghệ áp dụng. Đây là mức chi phí hợp lý để chúng ta tầm soát và bảo vệ sức khỏe xương khớp một cách chủ động.

Tham khảo thêm: Khám – kiểm tra loãng xương ở đâu, bệnh viện nào?

Lời căn dặn về chăm sóc xương khớp chủ động

Đo mật độ xương là cần thiết, nhưng việc duy trì một lối sống thuận tự nhiên, “thuận mùa nào thức nấy” và rèn luyện thân thể mới là chìa khóa để giữ cho xương khớp không bị lão hóa sớm. Đừng đợi đến khi đau nhức mới tìm cách điều trị, hãy học cách lắng nghe những tín hiệu nhỏ nhất từ cơ thể để có sự điều chỉnh kịp thời.

Việc hiểu đúng về tình trạng mật độ xương sẽ giúp chúng ta có lộ trình chăm sóc sức khỏe khoa học. Hãy chủ động thăm khám định kỳ, nhất là với những người có nguy cơ cao, để luôn giữ được sự dẻo dai và vững chãi trong cuộc sống.

Tham khảo thêm:

• Bệnh loãng xương nên ăn gì? Chế độ ăn cho người loãng xương
• Các triệu chứng, dấu hiệu loãng xương cần khám ngay khi gặp

Nếu bà con đang gặp các vấn đề về đau nhức xương khớp hoặc cần tư vấn sâu hơn về cách phục hồi cốt tủy từ gốc, đừng ngần ngại kết nối để được hỗ trợ chuyên môn kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.