Bệnh xương khớp: Hiểu rõ căn nguyên để bảo vệ khung xương vững chắc

Bệnh xương khớp thường phổ biến ở người lớn tuổi, dẫn đến các cơn đau nhức, gây khó khăn cho việc cử động, di chuyển. Tuy nhiên hiện tại, tình trạng này đang ngày càng phổ biến ở người trẻ tuổi. Do đó, tìm hiểu rõ các bệnh lý là cách tốt nhất để phòng ngừa, hạn chế các biến chứng không mong muốn.

Bệnh xương khớp dưới góc nhìn y học cổ truyền

Bệnh xương khớp theo Đông y thuộc phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là tắc nghẽn, không thông. Khi chính khí cơ thể suy yếu, các tà khí bên ngoài như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) xâm nhập vào kinh lạc, làm khí huyết ứ trệ tại các khớp, gây ra tình trạng sưng, nóng, đỏ hoặc đau nhức.

Xương bảo vệ cơ thể khỏi chấn thương, đồng thời sản xuất ra một số loại khoáng chất (bao gồm canxi) và giải phóng một loại hormone có thể kiểm soát lượng đường trong máu. Khớp là phần nối hai đoạn xương lại với nhau, góp phần hỗ trợ quá trình chuyển động linh hoạt của cơ thể. Do đó, các rối loạn về xương khớp thường gây một số rắc rối nhất định đến cuộc sống của chúng ta.

Thông thường, thận chủ cốt, can chủ cân. Khi tạng thận suy yếu, xương cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ dẫn đến thoái hóa, loãng xương. Khi tạng can bất túc, gân mạch co rút, vận động khó khăn. Hiểu được gốc rễ này giúp chúng ta không chỉ chú trọng vào cái đau trước mắt mà còn biết cách bồi bổ từ bên trong.

Thực trạng trẻ hóa và căn nguyên sâu xa

Bệnh lý xương khớp thường gặp ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên, làm giảm chất lượng xương và sụn. Đặc biệt, phụ nữ mãn kinh thường đối mặt với nguy cơ loãng xương cao do thay đổi nội tiết tố, khiến việc điều trị trở nên phức tạp.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay tại Việt Nam, các bệnh lý này đang ngày càng trẻ hóa. Thói quen ít vận động, tư thế ngồi làm việc không đúng ở giới văn phòng khiến khí huyết lưu thông kém, tạo điều kiện cho tà khí khu trú lâu ngày tại cột sống và các khớp nhỏ.

Chế độ ăn uống nhiều chất kích thích, thức ăn nhanh và đồ lạnh làm tổn thương tỳ vị, sinh đờm thấp, ngăn trở kinh lạc, về lâu dài có thể dẫn đến các bệnh mạn tính như Gout hay viêm đa khớp.

Nhận diện các thể bệnh xương khớp thường gặp

Tùy vào sự phối hợp của các loại tà khí và tình trạng tạng phủ mà biểu hiện bệnh sẽ khác nhau. Việc phân loại giúp chúng ta có cái nhìn thấu đáo hơn để phòng ngừa hiệu quả:

1. Viêm xương khớp và thoái hóa

Viêm xương khớp thường liên quan đến quá trình thoái hóa khớp. Các khớp chịu trọng lượng như đầu gối, hông và cột sống thường dễ bị ảnh hưởng nhất. Dấu hiệu điển hình là đau tăng khi vận động, cứng khớp vào buổi sáng kéo dài khoảng 30 phút do khí huyết chưa kịp lưu thông sau đêm dài.

2. Viêm khớp dạng thấp (Chứng Tý thể nhiệt)

Viêm khớp dạng thấp trong Đông y thường do nhiệt độc xâm nhập hoặc thấp nhiệt uất kết lâu ngày. Triệu chứng thường gặp bao gồm: sưng đau đối xứng, các khớp nhỏ ở bàn tay, cổ tay bị nóng đỏ, kèm theo mệt mỏi, mất ngủ. Nếu không hỗ trợ cải thiện kịp thời, bệnh có thể gây biến dạng khớp nghiêm trọng.

3. Viêm cột sống dính khớp

Viêm cột sống dính khớp thường liên quan đến di truyền hoặc sau khi nhiễm khuẩn. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng lưng dưới, mông, có thể lan lên cổ. Người bệnh cần chú ý các dấu hiệu như khó quay cổ, đau tức ngực vì bệnh có thể tác động đến hệ hô hấp.

4. Bệnh Gout (Thống phong)

Bệnh gout hay còn gọi là Thống phong, xảy ra khi chức năng chuyển hóa của tỳ thận suy giảm, dẫn đến tích tụ đờm trệ (axit uric). Cơn đau thường khởi phát đột ngột, dữ dội tại ngón chân cái, sưng đỏ tấy, thường gặp nhiều ở nam giới hay sử dụng rượu bia.

5. Thoát vị đĩa đệm và loãng xương

Thoát vị đĩa đệm liên quan mật thiết đến sự sai lệch của kinh lạc và tổn thương cột sống do mang vác nặng hoặc chấn thương. Triệu chứng thường là đau dọc theo đường đi của dây thần kinh, tê bì tay chân. Trong khi đó, loãng xương lại âm thầm hơn, thường chỉ phát hiện khi có dấu hiệu còng lưng hoặc đau lưng do đốt sống bị tổn thương.

Tham khảo thêm: Bị đau nhức xương khớp toàn thân – cảnh giác các bệnh này

Nguyên nhân và cách điều chỉnh trong sinh hoạt

Nguyên nhân dẫn đến bệnh xương khớp rất đa dạng, từ tuổi tác, nghề nghiệp đến môi trường sống. Người làm việc trong môi trường ẩm lạnh dễ bị “thấp khớp”, người làm việc nặng nhọc dễ bị chấn thương gây “huyết ứ”.

Để bảo vệ hệ thống xương khớp, chúng ta có thể thực hiện một số biện pháp sau:

• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm bớt gánh nặng cho hệ thống “khung xương”.
• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là các khớp xương vào mùa lạnh hoặc khi nằm điều hòa.
• Thực hiện các bài tập dưỡng sinh, xoa bóp kinh lạc nhẹ nhàng hàng ngày để thông kinh hoạt lạc.
• Bổ sung các thực phẩm giàu canxi và có tính ấm để bồi bổ dương khí.
• Hạn chế rượu bia, thuốc lá và các thực phẩm gây tích tụ đờm thấp.

Lời dặn từ chuyên gia

Xương khớp là bộ khung nâng đỡ cả cuộc đời, đừng để đến khi “biến dạng” mới lo chạy chữa. Việc lắng nghe những tín hiệu nhỏ nhất của cơ thể như một tiếng lục cục khi đứng lên, hay cảm giác tê bì thoảng qua là rất quan trọng. Khi các biểu hiện đau nhức trở nên thường xuyên hoặc kèm theo sưng nóng, đó là lúc chúng ta cần được đánh giá cụ thể bởi những người có chuyên môn.

Bệnh xương khớp không chỉ ảnh hưởng đến người lớn tuổi, mà còn ngày càng phổ biến ở giới trẻ do lối sống. Hiểu đúng bản chất bệnh theo Đông y và áp dụng các biện pháp phòng ngừa từ sớm là chìa khóa để duy trì sự dẻo dai, bền bỉ của cơ thể.

Có thể bạn quan tâm:

• thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay và thông tin cần biết
• bị thoái hóa khớp gối khám và điều trị ở đâu tốt?

Nếu bà con đang gặp các vấn đề về đau nhức xương khớp, tê bì tay chân kéo dài, đừng ngần ngại kết nối để nhận được sự tư vấn chuyên sâu về tình trạng cơ thể mình qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.