Các Nguyên Nhân Gây Rụng Tóc Nhiều Có Thể Bạn Đang Gặp

Có nhiều nguyên nhân gây rụng tóc nhiều, bao gồm cả những báo hiệu về tình trạng y tế tiềm ẩn hoặc sự suy giảm tinh huyết bên trong cơ thể. Việc xác định chính xác căn nguyên từ sớm không chỉ giúp bảo vệ mái tóc mà còn là cách để điều chỉnh lại sự cân bằng âm dương, tránh các rủi ro sức khỏe phát sinh.

Dưới góc nhìn Đông – Tây y: 5 nguyên nhân gây rụng tóc nhiều ở nam và nữ

Theo y học hiện đại, rụng tóc (Alopecia) thường liên quan đến yếu tố di truyền, nội tiết hoặc tác động ngoại cảnh. Tuy nhiên, dưới nhãn quan của Y học cổ truyền (YHCT), “tóc là phần dư của huyết” (huyết dư) và có mối liên hệ mật thiết với tạng Thận (thận hoa tại phát). Khi khí huyết hư suy, tạng phủ mất cân bằng, nang tóc sẽ không được nuôi dưỡng, dẫn đến tình trạng gãy rụng hàng loạt.

1. Mất cân bằng nội tiết tố và sự suy giảm Tinh – Huyết

Mất cân bằng nội tiết tố là nguyên nhân hàng đầu ảnh hưởng đến sức khỏe tóc ở cả hai giới, nhưng biểu hiện lại có sự khác biệt rõ rệt.

Ở nam giới, sự tăng cao của Dihydrotestosterone (DHT) làm teo nang tóc. Theo Đông y, nam giới chủ về khí, nhưng khi bước vào độ tuổi trung niên hoặc do lối sống, thận tinh bị tiêu hao, dẫn đến hỏa vượng đốt cháy tân dịch, khiến nang tóc bị “thiêu đốt” và teo nhỏ.

Ở phụ nữ, sự sụt giảm Estrogen trong các giai đoạn như sau sinh hoặc tiền mãn kinh được coi là tình trạng “huyết hư”. Phụ nữ lấy huyết làm gốc, khi trải qua quá trình sinh nở hoặc kinh nguyệt, huyết bị hao tổn nặng nề. Nếu không được bồi bổ, tóc sẽ mất đi nguồn nuôi dưỡng, trở nên khô xơ và rụng nhiều.

2. Bệnh lý về da đầu – “Nội ngoại hợp tà”

Các bệnh lý da đầu như nấm, viêm da tiết bã, hay viêm nang lông không chỉ là sự tấn công của vi khuẩn, nấm (ngoại tà) mà còn do cơ địa “thấp nhiệt” bên trong phát ra. Khi cơ thể tích tụ độc tố, phong nhiệt kết hợp với thấp trệ sẽ gây viêm nhiễm ở bề mặt da đầu, làm chân tóc lỏng lẻo.

• Nấm da đầu: Do phong hàn, phong nhiệt xâm nhập khi da đầu yếu.
• Viêm da tiết bã: Liên quan đến tình trạng thấp nhiệt ở tạng Tỳ.
• U nang, mụn trứng cá da đầu: Do khí huyết không lưu thông, gây uất kết.

Có thể bạn quan tâm: Nhận biết rụng tóc nhiều do bệnh và cách xử lý

3. Căng thẳng thần kinh – Can khí uất kết

Dưới góc độ Tây y, stress sinh ra Cortisol gây hại cho tóc. Tuy nhiên, Đông y lý giải điều này thông qua tạng Can (Gan). Can có chức năng tàng huyết và chủ về sơ tiết. Khi căng thẳng kéo dài, Can khí bị uất kết, không thể sơ thông để đưa huyết lên nuôi dưỡng vùng đỉnh đầu.

Tình trạng “tâm bất an” kéo theo Thận thủy bị suy giảm, không thể kìm hãm được Tâm hỏa. Hỏa bốc lên trên khiến tóc rụng đột ngột, có khi rụng thành từng mảng tròn (địa trung hải) mà dân gian thường gọi là “ma liếm”.

4. Thiếu hụt dinh dưỡng – Tỳ vị hư hàn

Để có mái tóc chắc khỏe, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ các vi chất. Nhưng từ góc nhìn Đông y, dù ăn đủ chất mà hệ thống “Tỳ vị” (tiêu hóa) kém thì cơ thể cũng không thể hấp thụ để chuyển hóa thành huyết nuôi tóc.

Các vi chất quan trọng dưới lăng kính y học:

• Sắt: Nguyên liệu chính tạo huyết. Thiếu sắt đồng nghĩa với “huyết hư”.
• Kẽm: Hỗ trợ quá trình tái tạo tế bào, tương ứng với việc tăng cường “khí” để thúc đẩy tóc mọc.
• Vitamin B (Biotin): Củng cố cấu trúc tóc, giúp tóc có độ bóng mượt – biểu hiện của “Thận khí sung túc”.
• Vitamin E: Chống oxy hóa, bảo vệ tóc trước các tác nhân gây hại từ môi trường.

Tìm hiểu: Bị rụng tóc nhiều là thiếu chất gì? Cách bổ sung

5. Các nguyên nhân cộng hưởng khác

Bên cạnh các nhóm nguyên nhân chính, rụng tóc còn là hệ quả của các yếu tố ngoại lai và thói quen sinh hoạt làm tổn thương chính khí:

• Tác dụng phụ của thuốc & hóa trị: Các loại thuốc tân dược liều cao thường có tính “nóng”, làm tổn thương âm huyết.
• Lạm dụng rượu bia, thuốc lá: Tích tụ độc tố thấp nhiệt, làm ngăn trở quá trình lưu thông máu đến da đầu.
• Gội đầu quá thường xuyên hoặc hóa chất tạo kiểu: Làm tổn thương lớp bảo vệ tự nhiên của da đầu (vệ khí).
• Bệnh tuyến giáp: Liên quan đến sự mất cân bằng của hệ thống nội tiết mà Đông y xếp vào nhóm bệnh lý về “Tiên thiên bất túc”.

Rụng tóc nhiều phải làm sao để phục hồi mái tóc?

Nguyên tắc cốt lõi để điều trị rụng tóc bền vững chính là “Phục hồi bên trong – Bảo vệ bên ngoài”. Khi gốc rễ (Thận, Can, Tỳ) khỏe mạnh, mái tóc tự khắc sẽ đen mượt và chắc khỏe.

1. Tự chăm sóc và dưỡng sinh tại nhà

Việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò như một liệu pháp “phù chính khu tà”, giúp cơ thể tự cân bằng lại.

• Chế độ dinh dưỡng “Bổ huyết, Ích thận”: Ưu tiên thực phẩm có màu đen (đen thuộc hành Thủy, vào tạng Thận) như đỗ đen, vừng đen, mộc nhĩ… kết hợp với thực phẩm giàu sắt và kẽm.
• Giải tỏa áp lực (Sơ can giải uất): Tập luyện thiền định, yoga hoặc đơn giản là đi bộ nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, giảm bớt hỏa khí lên đầu.
• Ngủ đủ giấc (Dưỡng huyết): Khoảng thời gian từ 23h đến 3h sáng là lúc Can – Đởm hoạt động mạnh nhất để thải độc và sinh huyết mới. Ngủ muộn chính là “kẻ thù” số 1 của mái tóc.
• Chăm sóc tóc bằng thảo dược tự nhiên: Thay vì dầu gội hóa chất, hãy quay lại với các phương pháp dân gian như bồ kết, vỏ bưởi, mần trầu. Những dược liệu này không chỉ làm sạch mà còn dưỡng da đầu bằng tinh dầu tự nhiên.

Có thể bạn quan tâm: 5 cách trị rụng tóc tại nhà đơn giản – hiệu quả bằng mẹo

2. Điều trị y tế kết hợp

Trong những trường hợp rụng tóc bệnh lý hoặc rụng quá 100 sợi/ngày kéo dài, việc can thiệp y tế là cần thiết:

• Tây y: Sử dụng các loại thuốc như Minoxidil (kích thích mạch máu), Finasteride (ức chế DHT) hoặc liệu pháp Laser và cấy tóc cho kết quả nhanh chóng tại chỗ.
• Đông y: Sử dụng các bài thuốc thảo dược có tính chất bồi bổ sâu (Hà thủ ô, Sinh địa, Xuyên khung…) để trị tận gốc nguyên nhân. Đây là phương pháp an toàn, bền vững, không gây tác dụng phụ cho nội tiết.

Lưu ý quan trọng:

• Đối với phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, ưu tiên các biện pháp dưỡng sinh thảo dược an toàn, tránh dùng thuốc uống liều cao khi chưa có chỉ định.
• Người có bệnh nền về gan, thận cần được thăm khám kỹ lưỡng để có lộ trình bồi bổ phù hợp, tránh tình trạng “hư không bổ được”.

Tóm lại, mái tóc là gương phản chiếu sức khỏe của tạng phủ bên trong. Để điều trị rụng tóc hiệu quả, không nên chỉ nhìn vào ngọn tóc mà cần phải chăm sóc từ gốc rễ khí huyết. Nếu tình trạng không thuyên giảm, hãy tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia để có phương án điều trị Đông – Tây y kết hợp tối ưu nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• Mùa rụng tóc là mùa nào, tháng mấy, làm sao để ngăn ngừa?
• 10+ Thuốc chống rụng tóc và kích thích mọc tóc tốt nhất