Mùa Rụng Tóc Là Mùa Nào, Tháng Mấy, Làm Sao Để Ngăn Ngừa?

Mùa rụng tóc thường bắt đầu khi thời tiết chuyển lạnh, đánh dấu sự giao thoa của đất trời. Dưới góc nhìn Y học cổ truyền, đây là thời điểm cơ thể chịu tác động mạnh mẽ của ngoại tà, gây ảnh hưởng đến sự lưu thông khí huyết và sức khỏe của mái tóc.

Mùa rụng tóc là mùa nào? Lý giải theo phong thổ và nhân thể

Theo các chuyên gia y tế và quan niệm Đông y, hoàn toàn có hiện tượng rụng tóc theo mùa. Thông thường, mùa rụng tóc bắt đầu vào khoảng tháng 10, khi tiết trời chuyển từ thu sang đông. Đây là lúc vạn vật bước vào giai đoạn “thu liễm” và “tàng trữ”, nhiệt độ hạ thấp, độ ẩm sụt giảm và ánh sáng mặt trời yếu dần.

Quá trình này là một phản ứng sinh học tự nhiên của cơ thể để thích nghi với môi trường. Tuy nhiên, nếu tình trạng rụng tóc quá nhiều, tóc rụng thành từng mảng hoặc không thấy tóc con mọc lại, đó không còn là hiện tượng sinh lý đơn thuần mà có thể là dấu hiệu của sự suy kiệt khí huyết bên trong.

Cơ chế rụng tóc dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Để hiểu rõ tại sao tóc lại “nhạy cảm” với mùa đông đến vậy, chúng ta cần nhìn nhận từ cả hai khía cạnh khoa học hiện đại và lý luận cổ truyền:

1. Chu kỳ sinh trưởng của sợi tóc

Theo sinh lý học, mỗi sợi tóc trải qua 3 giai đoạn: tăng trưởng (anagen), thoái hóa (catagen) và nghỉ ngơi (telogen). Vào mùa lạnh, các nghiên cứu chỉ ra rằng cơ thể có xu hướng đẩy nhanh quá trình chuyển từ giai đoạn tăng trưởng sang giai đoạn nghỉ ngơi. Điều này khiến số lượng tóc rụng trong ngày tăng đột biến.

2. Tác động của nội tiết và tâm lý

Khi thời tiết chuyển lạnh, cơ thể tăng cường sản xuất cortisol – một loại hormone căng thẳng. Cortisol dư thừa sẽ làm tổn thương các nang tóc, ngăn cản sự phát triển của tế bào mầm tóc. Đông y gọi đây là tình trạng “Can khí uất kết”, gây ảnh hưởng đến khả năng điều tiết huyết dịch của cơ thể.

3. Sự suy yếu của Thận khí và Huyết mạch

Y học cổ truyền nhấn mạnh “Thận hoa tại phát” (vẻ đẹp của Thận thể hiện ở tóc). Mùa đông là mùa của tạng Thận, nhưng cũng là lúc Thận dễ bị tổn thương bởi hàn khí. Khi Thận khí không đủ, mạch máu nuôi dưỡng da đầu bị bít tắc, nang tóc không nhận được dưỡng chất sẽ dần thu nhỏ và đào thải sợi tóc cũ.

Thông thường, một người sẽ rụng khoảng 50-100 sợi tóc mỗi ngày. Tuy nhiên, trong mùa cao điểm, con số này có thể tăng gấp 2-4 lần và kéo dài khoảng 4-6 tuần. Nếu vượt quá ngưỡng này, bà con cần có phương pháp can thiệp kịp thời.

Cách chăm sóc và ngăn ngừa rụng tóc khi vào mùa

Việc bảo vệ mái tóc trong mùa lạnh không chỉ là chăm sóc bên ngoài mà cần sự kết hợp “trong uống ngoài đồ” (bên trong bồi bổ, bên ngoài chăm sóc).

Gội đầu với tần suất và nhiệt độ phù hợp

Nhiều người có thói quen dùng nước quá nóng để gội đầu trong mùa đông. Điều này làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da đầu, khiến tóc khô xơ và dễ rụng hơn. Nên sử dụng nước ấm vừa phải và gội từ 2-3 lần/tuần bằng các loại thảo dược tự nhiên như bồ kết, hương nhu, mần trầu để làm sạch nhẹ nhàng mà không gây kích ứng.

Massage da đầu – Kích thích khí huyết

Mỗi tối trước khi đi ngủ, bạn nên dành 5-10 phút massage da đầu bằng các đầu ngón tay. Hành động này giúp kích thích các huyệt đạo vùng đầu, tăng cường tuần hoàn máu, giúp “Huyết” đi nuôi dưỡng “Tóc” hiệu quả hơn.

Dưỡng ẩm cho tóc từ gốc đến ngọn

Sử dụng dầu xả hoặc các loại tinh dầu tự nhiên (dầu dừa, dầu bưởi) sau khi gội để cung cấp độ ẩm cần thiết. Theo Đông y, việc này giúp giữ cho da đầu không bị “huyết táo” (khô do thiếu máu), tạo môi trường thuận lợi cho tóc con mọc lại.

Chế độ dinh dưỡng “Bổ Thận – Dưỡng Huyết”

Để ngăn ngừa rụng tóc từ gốc, chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt. Hãy ưu tiên các thực phẩm có màu đen (thuộc hành Thủy, tốt cho Thận) như đỗ đen, vừng đen, mộc nhĩ. Ngoài ra, cần bổ sung protein, sắt, kẽm và các vitamin nhóm B từ thực phẩm để nuôi dưỡng nang tóc chắc khỏe.

Cân bằng tâm lý, tránh Stress

Stress chính là “kẻ thù” thầm lặng của mái tóc. Khi tâm trí căng thẳng, “Tâm hỏa” bốc lên làm khô tân dịch, khiến tóc rụng nhanh chóng. Hãy giữ tinh thần lạc quan, đi ngủ sớm trước 11 giờ đêm để gan thận được nghỉ ngơi và tái tạo máu.

Thông điệp từ chuyên gia

Mùa rụng tóc dù là hiện tượng tự nhiên nhưng cũng là hồi chuông nhắc nhở chúng ta cần quan tâm hơn đến sức khỏe bản thân. Một mái tóc thưa thớt, dễ gãy rụng thường phản ánh một cơ thể đang mệt mỏi hoặc thiếu hụt dưỡng chất. Hãy lắng nghe cơ thể mình, điều chỉnh lối sống và lựa chọn những liệu pháp thảo dược lành tính để bảo vệ “gốc con người”.

Trong trường hợp tình trạng rụng tóc kéo dài, kèm theo các biểu hiện như da đầu ngứa ngáy, bong tróc hoặc rụng tóc theo mảng lớn, bà con không nên tự ý dùng thuốc mà hãy tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị đúng cách.

tìm hiểu thêm:

• ăn gì chống rụng tóc, hỗ trợ trị bệnh rụng tóc hiệu quả?
• rụng tóc ở tuổi dậy thì do đâu và cách khắc phục?