Khô khớp vai: Dấu hiệu tạng phủ suy yếu và cách vực dậy từ gốc

Khô khớp vai là hiện tượng khớp bị cứng, hoạt động kém linh hoạt và có thể phát ra tiếng kêu lục cục kèm theo sưng đau. Tình trạng này thường xảy ra do ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên theo tuổi tác hoặc do ảnh hưởng của chấn thương và các bệnh lý về xương khớp cần được điều trị.

Khô khớp vai là bệnh gì?

Khô khớp vai là tình trạng xảy ra khi một hoặc cả hai bên khớp vai không có đủ chất nhờn cần thiết để bôi trơn, đảm bảo cho các hoạt động diễn ra bình thường. Điều này có thể dẫn đến việc giảm phạm vi và khả năng vận động của khớp, khiến khớp vai bị cứng, thường xuyên phát ra tiếng kêu lục cục, lạo xạo kèm theo đau, nhất là vào buổi sáng khi ngủ dậy.

Dưới góc độ Y học cổ truyền, khớp vai thuộc phạm vi chứng “Tý”. Khi Khí huyết không thông, các tạng phủ như Can (chủ cân – gân) và Thận (chủ cốt – xương) bị suy yếu, dịch khớp (tân dịch) không được sản sinh đầy đủ để nuôi dưỡng các khớp, dẫn đến hiện tượng khô cứng, khó vận động. Bệnh xảy ra phổ biến ở người già do quá trình lão hóa, tuy nhiên đang có xu hướng trẻ hóa do lối sống và áp lực công việc.

Đôi khi, khô khớp vai còn là dấu hiệu cảnh báo quan trọng của các bệnh lý như thoái hóa khớp vai, viêm khớp dạng thấp hay viêm khớp nhiễm khuẩn,… Người mắc bệnh thường có cảm giác đau nhức khi thực hiện các động tác nâng cao tay, xoay vai hoặc nắn bóp vai.

“Khí huyết hữu dư thì xương khớp vững chãi, tân dịch sung túc thì cử động nhịp nhàng. Khớp vai khô lạo xạo chính là tiếng kêu cứu của một cơ thể đang dần cạn kiệt nguồn nhựa sống từ bên trong.”

Nguyên nhân gây khô khớp vai theo quan điểm Đông y hiện đại

Tình trạng khô khớp vai có thể do một hay nhiều nguyên nhân kết hợp gây ra, phản ánh sự mất cân bằng âm dương và suy giảm chức năng tạng phủ:

• Lão hóa theo tuổi tác (Thận tinh suy hao): Khi tuổi tác tăng, Thận khí suy yếu, không thể chủ cốt tủy, dẫn đến sụn khớp bị mòn và bao hoạt dịch giảm tiết dịch nhờn. Đây là quy luật tự nhiên nhưng có thể làm chậm lại nếu biết cách bồi bổ.
• Thoái hóa khớp vai: Bệnh phát triển chủ yếu do ảnh hưởng của chấn thương hoặc tình trạng lão hóa tự nhiên. Khi bị thoái hóa khớp vai, lớp sụn khớp bị ăn mòn và khả năng sản xuất chất nhờn suy giảm.
• Chấn thương và ứ huyết: Các va chạm như trật khớp, gãy xương làm gián đoạn dòng chảy của Khí huyết tại vùng vai, gây ra tình trạng huyết ứ, cản trở việc nuôi dưỡng ổ khớp.
• Ngoại tà xâm nhập (Phong – Hàn – Thấp): Khi Chính khí yếu, các yếu tố thời tiết bên ngoài xâm nhập vào kinh lạc vùng vai, làm ngưng trệ khí huyết, lâu ngày hóa nhiệt thiêu đốt tân dịch, dẫn đến khô khớp.
• Viêm khớp: Các dạng viêm khớp như viêm khớp dạng thấp, nhiễm trùng khớp, viêm khớp vảy nến hoặc bệnh gout gây tổn thương sâu sắc đến cấu trúc khớp.
• Lối sống và dinh dưỡng (Tỳ vị hư hàn): Ăn uống thiếu chất, lạm dụng rượu bia khiến Tỳ vị không thể vận hóa thức ăn thành dưỡng chất để nuôi dưỡng xương khớp, gây ra sự thiếu hụt dịch nhầy.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn: “Bà con cần hiểu rằng, biểu hiện lạo xạo hay đau nhức ở khớp vai đôi khi chỉ là phần ngọn. Trong lâm sàng, Lão nhận thấy nhiều trường hợp gốc bệnh nằm ở sự suy yếu của tạng Thận và sự bế tắc của kinh lạc vùng cổ vai gáy. Nếu chỉ chăm chăm dùng các loại thuốc giảm đau tức thời mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa và lưu thông khí huyết, bệnh sẽ rất dễ tái phát và ngày càng trầm trọng hơn.”

Những đối tượng dễ bị khô khớp vai

Chứng khô khớp vai không ngoại trừ một ai, nhưng thường tập trung ở những nhóm đối tượng có đặc điểm thể trạng hoặc sinh hoạt đặc thù:

• Người cao tuổi (Chính khí đã suy giảm).
• Người có tiền sử chấn thương nhưng không điều trị dứt điểm, tạo điều kiện cho huyết ứ tồn đọng.
• Dân văn phòng ít vận động, khiến khí huyết tại vùng vai gáy bị trì trệ.
• Người lao động nặng, vận động viên phải sử dụng khớp vai cường độ cao, làm tiêu hao tân dịch quá mức.
• Người có chế độ ăn uống thiếu cân bằng, thường xuyên lạm dụng bia rượu.

Nếu nằm trong nhóm có nguy cơ cao, chúng ta cần chủ động theo dõi những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể để có phương án dự phòng sớm.

Triệu chứng nhận diện căn bệnh

Các dấu hiệu có thể gặp khi bị khô khớp vai bao gồm:

• Cảm giác cứng khớp vai: Hiện tượng cứng khớp thường rõ rệt nhất vào buổi sáng, phản ánh tình trạng khí huyết ngưng trệ sau một đêm nghỉ ngơi.
• Đau nhức âm ỉ: Cơn đau thường tăng lên khi thời tiết thay đổi hoặc khi vận động mạnh, đôi khi lan lên cổ hoặc xuống cánh tay theo đường đi của kinh lạc.
• Tiếng kêu lục cục: Đây là dấu hiệu điển hình nhất của việc thiếu hụt dịch nhầy, khi các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau.
• Hạn chế vận động: Khó khăn khi thực hiện các động tác sinh hoạt hàng ngày như chải đầu, mặc áo hoặc với tay ra sau.

Khô khớp vai có nguy hiểm không?

Sự chủ quan thường bắt nguồn từ việc các triệu chứng ban đầu chỉ dừng lại ở mức độ khó chịu nhẹ. Tuy nhiên, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng như teo cơ, biến dạng khớp, thậm chí là mất chức năng vận động cánh tay. Trong Đông y, để tình trạng này kéo dài sẽ làm tổn thương sâu vào tạng phủ, khiến việc phục hồi trở nên vô cùng khó khăn.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị

Việc điều trị khô khớp vai ngày nay là sự kết hợp tinh hoa giữa y học hiện đại và y lý cổ truyền để mang lại hiệu quả toàn diện nhất.

Điều trị nội khoa và phục hồi

Bên cạnh việc sử dụng các loại thuốc giảm đau, kháng viêm hay tiêm chất nhờn như hyaluronic acid để xử lý triệu chứng tại chỗ, việc sử dụng các bài tập vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục tầm vận động.

Góc nhìn điều trị từ gốc của Y học cổ truyền

Đông y không chỉ chú trọng vào khớp vai mà tập trung vào “Biểu lý đồng trị”. Một mặt dùng các vị thuốc khu phong, tán hàn, trừ thấp để giảm đau; mặt khác tập trung bồi bổ Can Thận để thúc đẩy cơ thể tự sản sinh tân dịch và nuôi dưỡng sụn khớp bền vững.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt hỗ trợ

Để hỗ trợ quá trình hồi phục và phòng ngừa khô khớp vai, người bệnh cần chú ý:

• Bổ sung thực phẩm giàu Omega-3, Canxi và Vitamin D để nuôi dưỡng khung xương.
• Uống đủ nước để duy trì lượng tân dịch trong cơ thể.
• Tránh các chất kích thích, đồ ăn quá nhiều đường và dầu mỡ vì chúng thúc đẩy phản ứng viêm.
• Luyện tập các bài tập xoay vai nhẹ nhàng, vừa sức để kích thích lưu thông khí huyết.

Lời dặn: Việc chăm sóc sức khỏe xương khớp là một quá trình kiên trì. Đừng đợi đến khi đau không nhấc được tay mới tìm cách xử lý, hãy lắng nghe cơ thể ngay từ những tiếng kêu lạo xạo đầu tiên.

Mọi thắc mắc về tình trạng khô khớp vai hoặc cần được tư vấn về lộ trình điều trị phục hồi bằng Đông y, bà con có thể liên hệ trực tiếp để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.