Sưng đầu gối là bệnh gì? Đừng chủ quan với dấu hiệu tạng phủ suy yếu

Sưng đầu gối xảy ra có thể là do chấn thương, nhưng đôi khi là triệu chứng của các bệnh lý tiềm ẩn như viêm khớp, thoái hóa khớp… để ngăn ngừa bệnh tiến triển xấu và gây biến chứng nguy hiểm, người bệnh cần đến bệnh viện để chẩn đoán và có biện pháp điều trị phù hợp.

Sưng đầu gối là bệnh gì theo góc nhìn Đông y?

Trong y học cổ truyền, đầu gối là nơi tập trung của nhiều kinh lạc quan trọng. Khi chất lỏng thừa tích tụ gây sưng, đau và khó khăn trong di chuyển, Đông y xếp vào phạm vi chứng Tý. Đây là trạng thái kinh lạc bị bế tắc, khiến khí huyết không thể lưu thông bình thường tại khớp gối.

Cơ chế gây bệnh thường liên quan đến sự mất cân bằng giữa Chính khí và Tà khí. Khi cơ thể suy yếu (Chính khí hư), các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài dễ dàng xâm nhập, trú ngụ tại các khe khớp, làm cản trở sự vận hành của tân dịch, dẫn đến tình trạng ứ trệ và sưng nề.

Tân dịch vốn để nuôi dưỡng khớp, nhưng khi khí hóa không thông, nó trở thành thấp trệ, gây ra sự nặng nề và sưng nhức mà người bệnh thường cảm nhận rõ nhất vào lúc giao mùa.

Nguyên nhân gây sưng khớp gối và cơ chế hình thành

Có rất nhiều yếu tố tác động dẫn đến tình trạng sưng đầu gối, bao gồm yếu tố bệnh lý và yếu tố cơ học. Cụ thể:

• Ngoại tà xâm nhập: Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm) thường là những tác nhân hàng đầu. Khi các tà khí này kết hợp, chúng bám vào khớp gối làm bế tắc kinh lạc. Nếu kèm theo Nhiệt sẽ gây ra tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau thường gặp trong các đợt viêm cấp.
• Chấn thương cơ học: Bất kỳ chấn thương nào ở khớp gối cũng có thể làm huyết ứ, khí trệ, dẫn đến sự tích tụ chất lỏng dư thừa, làm ảnh hưởng đến các cấu trúc như xương bánh chè, dây chằng chéo trước, sụn…
• Viêm bao hoạt dịch: Theo Đông y, đây là biểu hiện của thấp nhiệt uất kết tại khớp, làm túi chứa chất lỏng bị viêm sưng, thường xuất hiện ở các khớp hoạt động thường xuyên.
• Viêm đau khớp gối và thoái hóa khớp: Sự bào mòn sụn bảo vệ là do Can Thận suy yếu lâu ngày, không đủ tinh huyết để nuôi dưỡng xương khớp, dẫn đến viêm và sưng đau.
• Viêm khớp dạng thấp: Do hệ miễn dịch (vệ khí) bị rối loạn, khiến tà khí dễ dàng tấn công sâu vào các mô khỏe mạnh gây sưng đau và co cứng khớp.
• Bệnh lý khác: Bao gồm nhiễm trùng, bệnh gout (Thống phong), gout giả, u nang bao hoạt dịch…

Tham khảo thêm: 6 phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối tốt nhất

Yếu tố làm tăng nguy cơ theo cơ địa

Đông y đặc biệt chú trọng đến thể trạng của người bệnh khi đánh giá nguy cơ sưng đầu gối:

• Tuổi tác: Người già có nguy cơ cao hơn do hệ xương khớp bị lão hóa, Can Thận hư suy khiến tinh tủy không đầy đủ.
• Thể tạng béo phì: Người thừa cân thường có nhiều đàm thấp, gây áp lực lớn lên khớp gối và làm khí huyết khó lưu thông.
• Thói quen vận động: Các bộ môn thể thao mạnh có thể dẫn đến chấn thương, gây huyết ứ và làm sưng đau đầu gối.

Triệu chứng sưng đau đầu gối dưới góc nhìn bệnh lý

Sưng gối thường đi kèm với những biểu hiện mà người bệnh có thể tự nhận diện để đánh giá mức độ nghiêm trọng:

• Sưng phồng rõ rệt: Vùng da xung quanh khớp gối có dấu hiệu đỏ (nhiệt) hoặc chỉ sưng nề đơn thuần (thấp). Người bệnh nên so sánh với bên đầu gối bình thường để thấy rõ sự khác biệt.
• Đau nhức (Thống): Tùy vào nguyên nhân là do Phong, Hàn hay Thấp mà tính chất đau sẽ khác nhau, từ đau di chuyển đến đau cố định hay đau nặng nề.
• Cứng khớp: Khí huyết không thông khiến các cân mạch bị co rút, dẫn đến khó khăn trong việc duỗi thẳng hoặc uốn cong.

Sưng đầu gối có nguy hiểm không?

Tình trạng sưng gối nếu không được đánh giá cụ thể và can thiệp kịp thời, có thể dẫn đến các biến chứng làm suy giảm chất lượng cuộc sống:

• Yếu cơ và hạn chế vận động: Sự tích tụ chất lỏng lâu ngày làm cản trở dinh dưỡng đến cơ bắp và xương, gây mất sức bền.
• Hình thành khối u nang: Như u nang Baker phía sau đầu gối, đây là hệ quả của việc dịch khớp bị ứ trệ quá mức không được chuyển hóa.

Chẩn đoán và nhận diện căn nguyên

Bên cạnh việc thăm khám theo y học hiện đại như chụp X-quang, MRI hay xét nghiệm dịch khớp, việc đánh giá theo y học cổ truyền giúp xác định rõ thể bệnh (như Thể Thấp nhiệt, Thể Phong hàn thấp hay Thể Can thận hư) để có hướng điều chỉnh phù hợp.

Tham khảo thêm: điều trị thoái hóa khớp gối bằng đông y hiệu quả bền vững

Điều chỉnh và hỗ trợ cải thiện sưng đầu gối

Khi mới xuất hiện tình trạng sưng, người bệnh nên ưu tiên nghỉ ngơi để giảm áp lực lên khớp. Việc sử dụng các mẹo dân gian như chườm ấm với lá lốt, ngải cứu có thể giúp tán hàn, thông kinh lạc khá hiệu quả. Ngoài ra, việc bổ sung các thực phẩm có tính ấm như trà gừng hay tinh bột nghệ cũng giúp hỗ trợ lưu thông khí huyết.

Lời dặn về lối sống và phòng ngừa

Sức khỏe của đầu gối nằm ở sự linh hoạt của khí huyết. Để phòng ngừa sưng đau, bà con cần chú ý:

• Giữ ấm khớp gối, đặc biệt khi thời tiết chuyển mùa hoặc nằm điều hòa lạnh.
• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm gánh nặng cho hệ thống xương khớp.
• Tập luyện các bộ môn nhẹ nhàng như dưỡng sinh, yoga để tăng cường sự dẻo dai cho gân cốt.

Sưng đầu gối là tín hiệu cảnh báo cơ thể cần được chăm sóc. Đừng chủ quan với những cơn đau âm ỉ, bởi đó có thể là khởi đầu của những tổn thương sâu sắc hơn ở hệ vận động.

Có thể bạn quan tâm

• người viêm khớp nên ăn gì, tránh ăn gì giúp giảm đau nhanh?
• cứng khớp gối – nguyên nhân và cách giảm cứng khớp nhanh

Để nhận được sự tư vấn kỹ lưỡng hơn về tình trạng sưng khớp gối theo cơ địa riêng biệt, bà con có thể kết nối trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi đến số điện thoại 0972 606 773 để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời.