Điều trị thoái hóa khớp gối bằng đông y theo hướng bảo tồn gân xương

Thoái hóa khớp gối là một hệ quả tất yếu của quá trình lão hóa tự nhiên, nhưng trong quan niệm của y học cổ truyền, đây không đơn thuần là sự hư hại của lớp sụn khớp. Đó là một quá trình suy vi của tạng phủ kết hợp với các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài, khiến cho khớp gối – nơi chịu tải trọng chính của toàn bộ cơ thể – dần mất đi sự linh hoạt và sức bền vốn có.

Bản chất của thoái hóa khớp gối theo y lý cổ truyền

Trong y học cổ truyền, thoái hóa khớp gối thuộc phạm vi chứng Tý. Khi chính khí (sức đề kháng) của cơ thể suy giảm, các tà khí bên ngoài bao gồm Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, làm cho khí huyết bị ứ trệ, không lưu thông được gây ra đau nhức, sưng tấy.

Tuy nhiên, căn nguyên sâu xa thường nằm ở sự suy yếu của hai tạng Can và Thận. Theo thuyết tạng phủ:

• Thận chủ cốt: Thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy nuôi dưỡng xương. Khi Thận hư, cốt tủy không đầy đủ, khớp gối dễ bị xơ cứng, bào mòn.
• Can chủ cân: Can tàng huyết, huyết nuôi dưỡng gân. Can huyết suy kém khiến gân mạch co rút, không còn độ đàn hồi, dẫn đến tình trạng cứng khớp và hạn chế vận động.

Việc thoái hóa khớp gối thường đi kèm với các biểu hiện huyết ứ, làm cản trở quá trình nuôi dưỡng sụn khớp, khiến tổn thương ngày càng trầm trọng nếu chúng ta chỉ chú trọng vào việc giảm đau nhất thời mà bỏ qua việc bồi bổ tạng phủ bên trong.

“Chữa bệnh xương khớp cốt ở chỗ thông kinh lạc, nhưng trị tận gốc phải nằm ở việc bồi bổ Can Thận, có như vậy thì gân mới dẻo, xương mới vững.”

Góc nhìn điều trị: Từ triệu chứng đến căn nguyên

Điều trị thoái hóa khớp gối bằng đông y tập trung vào mục tiêu giải tỏa sự ứ trệ, khu phong tán hàn và tăng cường sức mạnh cho hệ thống gân xương. Tùy vào từng giai đoạn và thể bệnh, các bài thuốc và phương pháp sẽ được điều chỉnh linh hoạt.

Các bài thuốc uống bổ trợ gân xương

Các bài thuốc cổ phương được ứng dụng nhằm mục đích hoạt huyết, hóa ứ và bồi bổ thể trạng một cách toàn diện:

• Bài thuốc Độc hoạt ký sinh thang: Đây là bài thuốc kinh điển giúp khu phong, trừ thấp, chuyên dùng cho các trường hợp thoái hóa khớp và phong thấp. Bài thuốc kết hợp các vị thuốc có tính ấm để giải phóng kinh lạc bị tắc nghẽn.
• Bài thuốc PT 5: Sử dụng các thảo dược như Hà thủ ô, Thiên niên kiện, Lá lốt… để cải thiện sự linh hoạt và bồi bổ khí huyết cho người bệnh gặp vấn đề do phong hàn.
• Bài thuốc từ Tục đoạn: Phù hợp cho những trường hợp đau nhức tăng về đêm, chân tay lạnh, giúp kiện mạnh gân cốt.

Bên cạnh thuốc uống, việc sử dụng các bài thuốc ngâm rượu từ các vị như Đương quy, Xuyên khung, Kê huyết đằng cũng là một cách giúp thông kinh hoạt lạc, giảm sưng viêm hiệu quả cho người bệnh khớp lâu ngày.

Ứng dụng thuốc đắp và trị liệu tại chỗ

Trong trường hợp bị cứng khớp, việc sử dụng nhiệt liệu và thuốc đắp trực tiếp lên vùng gối mang lại hiệu quả xoa dịu tức thì. Bà con có thể tham khảo cách dùng Thạch xương bồ giã dập kết hợp cùng Ngải diệp sấy nóng, bọc vải chườm lên vùng đau khoảng 20 phút. Hơi ấm cùng tinh dầu dược liệu sẽ giúp làm giãn cơ, tăng cường tuần hoàn máu đến nuôi dưỡng khớp.

Kết hợp trị liệu không dùng thuốc để tối ưu hiệu quả

Đông y hiện đại coi trọng sự kết hợp giữa “uống trong” và “trị ngoài”. Ngoài dùng thuốc, các kỹ thuật tác động vật lý đóng vai trò then chốt trong việc giải tỏa chèn ép và phục hồi chức năng khớp.

• Xoa bóp bấm huyệt: Tác động vào các huyệt vị như Thận du, Dương lăng tuyền, Can du, Âm lăng tuyền giúp thúc đẩy lưu thông máu, giảm phù nề xung quanh khớp gối.
• Châm cứu: Trong các trường hợp khí huyết ứ trệ nặng, châm cứu giúp điều hòa dòng chảy của khí, giảm đau nhanh chóng mà không gây tác dụng phụ như các loại thuốc giảm đau hóa tổng hợp.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:

Lão dặn bà con mình, cái đau ở khớp gối đôi khi chỉ là cái ngọn, còn gốc rễ có thể nằm ở sự suy vi của tạng Thận hay sự bế tắc của kinh lạc vùng lưng, hông chèn ép xuống. Nhiều người cứ thấy đau là ra sức xoa dầu nóng hay uống thuốc giảm đau cấp tốc, điều này cực kỳ nguy hiểm vì nó làm lu mờ triệu chứng trong khi sụn khớp bên trong vẫn tiếp tục bị bào mòn. Việc chỉ xử lý triệu chứng mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, bồi bổ chính khí sẽ khiến bệnh dễ tái phát và ngày càng nặng hơn. Bà con cần được đánh giá cụ thể tình trạng sức khỏe tổng thể trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp nào.

Những lưu ý để bảo vệ khớp gối bền vững

Để việc điều trị thoái hóa khớp gối đạt hiệu quả lâu dài, chúng ta cần thay đổi thói quen sinh hoạt và lắng nghe cơ thể mình:

• Cần đánh giá mức độ tổn thương khớp trước khi lựa chọn phương pháp điều trị. Đông y thường mang lại hiệu quả tốt cho các trường hợp nhẹ đến trung bình.
• Tránh các tư thế gây áp lực lớn lên khớp gối như ngồi xổm, mang vác nặng hoặc chạy bộ cường độ cao khi đang đau.
• Kiểm soát cân nặng để giảm tải cho khớp gối.
• Kiên trì thực hiện các bài tập nhẹ nhàng như yoga hoặc bơi lội để duy trì biên độ vận động của khớp.

Thoái hóa khớp gối không phải là dấu chấm hết cho khả năng vận động, nhưng nó là lời cảnh báo rằng cơ thể cần được chăm sóc và bồi bổ đúng cách. Đừng để những cơn đau nhỏ trở thành gánh nặng lớn cho tuổi già.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc vận động hoặc những cơn đau khớp gối hành hạ kéo dài, đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia để có hướng xử lý kịp thời, tránh các biến chứng không đáng có. Mọi thắc mắc cần được tư vấn cụ thể theo tình trạng sức khỏe, bà con vui lòng liên hệ Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773 để được đội ngũ cộng sự của Lão Tuấn hỗ trợ nhanh nhất.