Thoái hóa khớp cổ tay: Hiểu rõ căn nguyên để tránh biến dạng khớp

Thoái hóa khớp cổ tay là bệnh lý phổ biến ở lứa tuổi trung niên, trong đó nữ giới chiếm tỷ lệ rất cao khoảng 2/3 số người bệnh. Không chỉ do nguyên nhân lão hóa tự nhiên, bệnh còn được hình thành do quá trình làm việc nặng nhọc, thao tác lặp lại nhiều lần, làm việc chủ yếu bằng tay… và do lối sống thiếu lành mạnh.

Thoái hóa khớp cổ tay là gì theo góc nhìn Đông y?

Theo tài liệu y khoa, thoái hóa ở khớp cổ tay là tổn thương khớp tại vùng cổ tay, gây mòn và hỏng đầu sụn. Gặp tổn thương ở một mức độ nhất định, khớp có thể bị suy giảm chức năng vận động, triệu chứng đau nhức kéo dài, cùng với nguy cơ rạn nứt hoặc gãy xương.

Trong Đông y, chứng bệnh này thường được xếp vào phạm vi chứng Tý. Khi “chính khí” (sức đề kháng của cơ thể) bị suy giảm, các “tà khí” bên ngoài như Phong, Hàn, Thấp (gió, lạnh, ẩm) xâm nhập vào cơ thể, khu trú tại các khớp xương làm khí huyết ứ trệ, không thông suốt, gây ra đau nhức và cứng khớp. Thoái hóa khớp cổ tay không đơn thuần là sự hỏng hóc vật lý của sụn khớp, mà là hệ quả của một quá trình mất cân bằng bên trong, nơi mà nguồn dinh dưỡng nuôi dưỡng xương khớp (huyết và tân dịch) bị thiếu hụt.

Xương khớp mạnh khỏe nhờ can thận vững vàng. Thận chủ cốt, Can chủ cân; khi tạng phủ suy yếu, khí huyết không đủ nuôi dưỡng sụn khớp, tất yếu dẫn đến tình trạng khô tủy, mòn xương.

Nguyên nhân gây thoái hóa khớp cổ tay và sự suy yếu tạng phủ

Theo một số nghiên cứu từ hiệp hội xương khớp quốc gia, có rất nhiều nguyên nhân gây ra căn bệnh thoái hóa này. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y lý cổ truyền, mọi nguyên nhân ngoại lai đều chỉ tác động mạnh mẽ khi nội tại cơ thể đã có sự suy giảm.

1. Tuổi tác và quy luật lão hóa

Khi tuổi càng cao thì dấu hiệu lão hóa cũng ngày càng rõ ràng hơn, đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong các vấn đề về xương khớp. Theo quy luật tự nhiên, sau tuổi trung niên, “thiên quý” suy giảm, chức năng của tạng Thận – vốn chủ về xương cốt – không còn sung mãn như trước. Khi khớp cổ tay bị tổn thương, sụn khớp cũng ngày càng suy yếu, bao khớp bị bong tróc, xương dưới sụn bị xơ hóa hình thành gai xương, gây đau nhức cổ tay và một số vị trí liên quan.

2. Té ngã, chấn thương và huyết ứ

Những hoạt động gây ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng xương khớp như té ngã, trật khớp, gãy xương vùng cánh tay tạo ra tình trạng “huyết ứ” tại chỗ. Trong Đông y, huyết không lưu thông sẽ gây đau (“thông bất thống, thống bất thông”). Những người có tiền sử chấn thương có nguy cơ bị thoái hóa khớp rất cao do vùng khớp đó đã bị tổn thương kinh mạch, khiến tà khí dễ dàng xâm nhập và trú ngụ lâu dài.

3. Tính chất công việc và sự lao lực quá độ

Thống kê mới chỉ ra rằng, tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh thoái hóa khớp cổ tay cao gấp đôi nam giới. Điều này không chỉ do cơ địa mà còn do tính chất công việc nội trợ, tiếp xúc nhiều với nước lạnh (Hàn thấp) và các thao tác lặp đi lặp lại. Việc vận động cổ tay quá mức mà không có thời gian nghỉ ngơi làm hao tổn “khí”, dẫn đến việc khí không đủ lực để đẩy huyết đi nuôi dưỡng các đầu sụn, gây ra tình trạng thoái hóa sớm.

4. Tiền sử các bệnh lý xương khớp liên quan

Một số bệnh xương khớp có thể là tiền để dẫn đến các tình trạng thoái hóa mà người bệnh cần lưu ý:

• Thoái hóa khớp là hiện tượng tự nhiên của cơ thể, thường bắt đầu từ sự suy yếu của tạng can khiến cân (gân) không còn nhu nhuận, dẫn đến co cứng khớp cổ tay.
• Người mắc Hội chứng ống cổ tay thường gặp các triệu chứng như tê bì, khó vận động. Theo Đông y, đây là biểu hiện của kinh lạc bị chèn ép, khí huyết bị tắc nghẽn tại vùng cổ tay.
• Hội chứng De Quervain, một dạng viêm bao gân cơ dạng dài, cũng thường dẫn đến thoái hóa khớp cổ tay nếu không được điều chỉnh chế độ sinh hoạt và hỗ trợ kịp thời.

Triệu chứng điển hình và các thể bệnh thường gặp

Khi bị thoái hóa ở khớp cổ tay, cơ thể thường phát ra những tín hiệu cảnh báo mà chúng ta không nên chủ quan:

• Tiếng kêu lục cục, lạo xạo khi vận động: Đây là dấu hiệu của việc thiếu hụt tân dịch, dịch khớp bị khô cạn.
• Đau và cứng khớp vào buổi sáng: Thường do khí huyết sau một đêm không được lưu chuyển tốt, tà khí ngưng trệ tại khớp.
• Đau nhức tăng khi trời lạnh hoặc ẩm ướt: Đặc trưng của thể bệnh “Phong hàn thấp tý”.
• Cản trở trong việc cầm nắm: Khi bệnh tiến triển, có thể gây biến dạng khớp và mất chức năng vận động.

Hướng cải thiện và chăm sóc xương khớp cổ tay

Thoái hóa khớp là một bệnh lý liên quan đến quy luật lão hóa nên khó có thể đảo ngược hoàn toàn. Tuy nhiên, mục tiêu của y học hiện đại và cổ truyền đều hướng tới việc: Giảm tốc độ thoái hóa, kiểm soát biến dạng khớp và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Chế độ sinh hoạt và tập luyện

Người bệnh cần hạn chế các công việc mang vác nặng hoặc các động tác xoay cổ tay lặp lại liên tục. Việc giữ ấm cổ tay, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi, đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn hàn tà xâm nhập. Các bài tập xoa bóp nhẹ nhàng vùng cổ tay giúp kích thích lưu thông máu, hỗ trợ phục hồi sụn khớp.

Tham khảo thêm: Biến chứng do thoái hóa khớp – nguy hiểm hơn bạn tưởng.

Các phương pháp hỗ trợ khác

Ngoài việc dùng thuốc, y học cổ truyền còn áp dụng nhiều liệu pháp không dùng thuốc rất hiệu quả như châm cứu, bấm huyệt để đả thông kinh lạc, hoặc chườm thảo dược nóng để tán hàn, giảm đau. Trong các trường hợp nặng, người bệnh có thể cần đến sự can thiệp của điều trị nội khoa (thuốc giảm đau theo đơn, nẹp cố định) hoặc điều trị ngoại khoa (phẫu thuật thay khớp) như một lựa chọn cuối cùng khi các biện pháp bảo tồn không còn hiệu quả.

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân thoái hóa khớp gối cũng là một tài liệu tham khảo hữu ích cho những ai đang gặp vấn đề về thoái hóa khớp nói chung.

Việc phát hiện sớm và áp dụng các biện pháp điều trị kịp thời là vô cùng quan trọng để giảm thiểu rủi ro, hỗ trợ phục hồi chức năng. Đừng để những cơn đau cổ tay làm hạn chế khả năng làm việc và niềm vui cuộc sống của chúng ta.

Nếu bà con đang gặp phải tình trạng đau nhức cổ tay kéo dài hoặc có dấu hiệu cứng khớp vào buổi sáng, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ tư vấn về tình trạng sức khỏe qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.