Cứng khớp gối: Hiểu đúng căn nguyên để vận động linh hoạt trở lại

Cứng khớp gối là một trong những hiện tượng có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhưng thường là viêm khớp, thoái hóa khớp, tổn thương sụn khớp… Nếu không kịp thời điều trị, tình trạng này sẽ kéo dài gây suy giảm chức năng khớp gối, gây khó khăn trong việc di chuyển.

Nguyên nhân cứng khớp gối theo góc nhìn Y học cổ truyền

Theo các chuyên gia xương khớp, khớp gối là một trong những điểm dễ bị co cứng nhất. Thống kê cho thấy, 64% trường hợp co cứng khớp nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là tàn phế.

Trong y lý Đông y, khớp gối thuộc phạm vi chứng “Tý”. Tình trạng cứng khớp gối nảy sinh khi khí huyết lưu thông kém, kinh lạc bị ách tắc. Các yếu tố gây ra tình trạng này bao gồm:

• Ngoại tà xâm nhập: Các yếu tố phong (gió), hàn (lạnh), thấp (ẩm thấp) từ môi trường bên ngoài thừa cơ chính khí suy yếu mà xâm nhập vào cơ thể, khu trú tại kinh lạc, khớp xương, làm huyết mạch ngưng trệ, gây đau nhức và co cứng.
• Can thận hư tổn: Theo Đông y, Can chủ cân (gân), Thận chủ cốt (xương). Khi tạng can và thận suy yếu, tinh huyết không đủ để nuôi dưỡng sụn khớp và làm trơn các đầu khớp, dẫn đến hiện tượng khô khớp, cứng khớp.
• Khí trệ huyết ứ: Những chấn thương do té ngã, thể thao hoặc tai nạn sẽ làm huyết mạch bị tổn thương, gây ứ trệ tại khớp gối, khiến việc vận động trở nên khó khăn, khớp thường bị co cứng sau khi bất động một thời gian.
• Lối sống và thói quen: Việc ít vận động hoặc làm việc trong môi trường ẩm lạnh lâu ngày cũng là tác nhân khiến khí huyết không lưu thông, lâu dần hình thành nên chứng cứng khớp.

Trong Đông y, thông tắc bất thống, thống tắc bất thông. Khớp gối bị cứng chính là biểu hiện rõ rệt nhất của việc dòng chảy khí huyết đang bị chặn lại bởi ngoại tà hoặc do tạng phủ bên trong không còn đủ sức vận hành.

Nhận diện triệu chứng cứng khớp gối thường gặp

Cứng khớp có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và cuộc sống. Vì vậy cần phát hiện kịp thời thông qua các triệu chứng sau:

• Đau nhức, cứng khớp, khó cử động ở một hoặc cả hai bên gối, đặc biệt là khi bắt đầu vận động sau một đêm ngủ dậy.
• Hiện tượng thường xuất hiện vào buổi sáng hoặc đầu buổi chiều sau khi nghỉ ngơi.
• Cơn đau kéo dài từ 15 – 30 phút hoặc lâu hơn, người bệnh phải xoa bóp một lúc lâu khớp mới có thể vận động bình thường.
• Ban đầu có thể nhẹ nhàng, sau đó lan rộng ra các vùng khác, khớp có thể phát ra tiếng kêu lục cục, lạo xạo khi di chuyển.
• Khớp gối đỏ hoặc sưng, có thể xuất hiện bầm tím nếu có chấn thương cơ học.
• Mệt mỏi, suy nhược cơ thể do chức năng của can thận và khí huyết đều suy giảm.

Tham khảo thêm: Tìm hiểu cách chữa thoái hóa khớp gối bằng diện chẩn

Cứng khớp gối là dấu hiệu của bệnh lý gì?

Theo quan điểm y học hiện đại và Đông y phối hợp, cứng khớp gối không đơn thuần là một hiện tượng độc lập mà thường là tín hiệu cảnh báo của các bệnh lý xương khớp mãn tính:

Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp trong Đông y gọi là chứng “Lịch tiết phong”. Đây là tình trạng thấp nhiệt xâm nhập gây tổn thương sâu vào màng hoạt dịch và đầu xương. Nếu không được thăm khám kịp thời, tình trạng dính khớp và biến dạng khớp là khó tránh khỏi.

Thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối liên quan mật thiết đến sự lão hóa tự nhiên của cơ thể và sự suy giảm của tạng Thận. Khi sụn khớp bị bào mòn, xương dưới sụn bị tổn thương, khớp gối sẽ trở nên cứng nhắc, đau khi lên xuống cầu thang và phát ra tiếng kêu khi co duỗi.

Bệnh Gout

Bệnh gout hay còn gọi là Thống phong, xảy ra do sự tích tụ đạm độc (acid uric) dẫn đến viêm nhiễm cấp tính tại khớp. Người bệnh sẽ thấy khớp nóng, đau, sưng đỏ và cứng đột ngột, ảnh hưởng lớn đến khả năng đi lại.

Tham khảo thêm: Bệnh thoái hóa khớp gối có nguy hiểm không?

Giải pháp cải thiện tình trạng cứng khớp gối

Khi gặp phải tình trạng cứng khớp, chúng ta không nên chủ quan nhưng cũng không cần quá hoang mang. Việc kết hợp giữa điều chỉnh thói quen và các biện pháp chuyên môn sẽ mang lại hiệu quả bền vững.

• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng đầu gối khi thời tiết thay đổi hoặc trong môi trường máy lạnh để tránh hàn thấp xâm nhập làm ngưng trệ khí huyết.
• Duy trì vận động nhẹ nhàng: Các bài tập như đạp xe chậm, đi bộ ngắn hoặc co duỗi khớp gối giúp lưu thông kinh lạc, tăng cường tiết dịch khớp.
• Chế độ dinh dưỡng: Hạn chế các thực phẩm gây viêm, bổ sung thực phẩm giàu canxi và các vitamin cần thiết cho xương khớp.

Đối với các trường hợp cứng khớp do bệnh lý kéo dài, việc sử dụng các bài thuốc thảo dược có tác dụng khu phong, trừ thấp, bổ can thận là hướng đi mang tính gốc rễ.

Hướng dẫn bài tập hỗ trợ giảm cứng khớp gối

Các bài tập chuyên môn giúp khớp gối dẻo dai, cơ bắp thả lỏng và tăng khả năng tuần hoàn máu. Khi bị cứng khớp, người bệnh có thể tham khảo các bài tập sau:

Bài tập giãn cơ chân

• Tay vịn vào tường, bàn hoặc ghế để giữ thăng bằng.
• Bước chân phải lên phía trước, chân trái đặt phía sau.
• Gấp khớp gối trái trong 30 giây rồi đổi bên.
• Thực hiện liên tục 5 lần mỗi bên sẽ giúp cải thiện tình trạng căng cơ và giúp khí huyết lưu thông xuống bàn chân tốt hơn.

Bài tập cải thiện chức năng khớp gối

• Đứng thẳng, từ từ dựa lưng vào tường, chân rộng bằng vai.
• Từ từ hạ cong đầu gối xuống thấp sao cho chân và đùi tạo một góc vừa phải (không cần vuông góc ngay nếu đau).
• Dựa lưng và chậu vào tường, giữ nguyên trong 5 – 10 giây.
• Lặp lại nhiều lần, thực hiện mỗi ngày để tăng sức bền cho hệ thống dây chằng xung quanh gối.

Tham khảo thêm: Bệnh thoái hóa khớp gối có chữa được không?

Có thể thấy, cứng khớp gối không phải là hiện tượng xa lạ mà có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi và đối tượng nào. Khi tình trạng này kéo dài nhiều ngày không khỏi, chúng ta không nên chủ quan, mà cần nhanh chóng thăm khám để tìm ra nguyên nhân và có biện pháp điều trị phù hợp bằng Y học cổ truyền để đảm bảo tính an toàn và bền vững cho sức khỏe.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc vận động do chứng cứng khớp gối, đừng ngần ngại chia sẻ tình trạng để nhận được sự tư vấn chuyên môn kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.

Có thể bạn quan tâm

• Bị đau khớp gối nên ăn gì giảm nhanh triệu chứng
• Thay khớp gối khi nào cần thực hiện? Chi phí và các rủi ro