7 Bài Thuốc Điều Trị Viêm Da Cơ Địa Theo Đông Y (yhct)

Điều trị viêm da cơ địa theo Đông y là phương pháp điều trị hiệu quả, an toàn và lành tính. Đặc biệt phương pháp này có thể giúp nuôi dưỡng cơ thể, phục hồi sức khỏe làn da từ bên trong.

Khái niệm viêm da cơ địa dưới góc độ của Y học cổ truyền

Bệnh viêm da cơ địa trong Đông y thường được gọi bằng những cái tên như Ngưu bì tiễn, Thấp chẩn hay Ly tao. Đây là tình trạng da bị tổn thương mãn tính, liên quan mật thiết đến yếu tố cơ địa và di truyền. Dưới góc nhìn hiện đại, bệnh bùng phát mạnh mẽ khi cơ thể tiếp xúc với các tác nhân dị ứng bên ngoài như phấn hoa, hóa chất, bụi bẩn hay sự thay đổi thời tiết thất thường.

Tuy nhiên, Y học cổ truyền (YHCT) lại đi sâu vào căn nguyên nội tại. Viêm da cơ địa không đơn thuần là bệnh ngoài da, mà là sự phản chiếu của những bất ổn bên trong cơ thể. Theo lý luận Đông y, bệnh khởi phát khi hội tụ đủ hai yếu tố “nội công ngoại kích”:

• Ngoại tà xâm nhập: Trường vị thấp nhiệt khiến cho các yếu tố như phong, hàn, thấp, nhiệt thừa cơ xâm nhập. Khi phong và nhiệt kết hợp sẽ gây uất kết khí huyết, khiến độc tố tích tụ không thoát ra được, lâu dần phát lộ qua da.
• Chức năng tạng phủ suy yếu: Do can (gan) và thận kém hoạt động, khả năng thải độc và điều hòa sinh khí bị suy giảm. Điều này gây hao tổn khí huyết, hình thành uẩn nhiệt dưới da, khiến làn da mất đi lớp bảo vệ tự nhiên.

Khi các yếu tố tà khí tích tụ đủ lâu, bệnh sẽ biểu hiện qua các triệu chứng lâm sàng như: da khô ráp, nổi sẩn đỏ, mụn nước li ti, ngứa ngáy điên cuồng, thậm chí là nứt nẻ chảy máu. Bệnh có tính chất dai dẳng, dễ tái phát theo mùa, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

Ưu – nhược điểm khi chữa viêm da cơ địa bằng Đông y

Bất kỳ phương pháp y học nào cũng có hai mặt, việc hiểu rõ sẽ giúp người bệnh có lộ trình điều trị đúng đắn nhất.

Ưu điểm

• Trị bệnh từ gốc: Thuốc Đông y tác động vào căn nguyên, giúp thanh nhiệt, giải độc, khu phong, tán hàn, từ đó ngăn ngừa bệnh tái phát bền vững.
• Độ an toàn cao: Thành phần hoàn toàn từ thảo dược tự nhiên nên rất lành tính, hiếm khi gây tác dụng phụ lên gan, thận hay dạ dày như một số loại thuốc Tây y.
• Bồi bổ cơ thể: Không chỉ chữa bệnh, thuốc còn giúp bồi bổ chính khí, tăng cường sức đề kháng và phục hồi chức năng của tạng phủ.
• Đối tượng rộng: Phù hợp cho cả trẻ nhỏ, người già và bà bầu bị viêm da cơ địa – những đối tượng cần sự cẩn trọng tối đa về y tế.

Nhược điểm

• Tác dụng từ từ: Không thể làm dịu cơn ngứa tức thì trong vài phút như kem bôi chứa Corticoid. Thuốc cần thời gian để ngấm và chuyển hóa, đòi hỏi người bệnh phải kiên trì.
• Kỳ công: Việc sắc thuốc tốn thời gian hơn so với việc uống viên nén hay bôi kem thông thường.

Gợi ý 7 bài thuốc chữa viêm da cơ địa theo Đông y hiệu quả

Dựa trên thể bệnh và triệu chứng lâm sàng, các lương y sẽ gia giảm các vị thuốc sao cho phù hợp nhất với từng cá nhân.

1. Bài thuốc Thanh dinh thang

Thanh dinh thang là bài thuốc kinh điển chuyên trị các chứng nhiệt độc nhập vào phần dinh (phần sâu của huyết). Bài thuốc này cực kỳ hiệu quả cho những người bị viêm da do dị ứng thời tiết hoặc do tích tụ độc tố từ thực phẩm, rượu bia.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị: Hoàng liên, trúc diệp (8g); đan sâm, liên kiều (10g); đảng sâm, tang bạch bì, sài đất, kim ngân hoa, đơn tướng quân, thương nhĩ tử, rau má, mạch môn, phù bình (mỗi vị 12g).
• Sắc nước uống hàng ngày, mỗi ngày 1 thang.

2. Bài thuốc Tiêu độc thang

Đây là sự lựa chọn hàng đầu cho thể bệnh cấp tính, da có dấu hiệu sưng nóng, đỏ đau hoặc kèm theo bội nhiễm. Bài thuốc tập trung mạnh vào khả năng kháng viêm, giải độc cho máu, trị nổi mề đay mẩn ngứa rất tốt.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị: Thương nhĩ tử, cam thảo dây, kim ngân dây (mỗi vị 12g); sài đất và bồ công anh (mỗi vị 16g).
• Sắc lấy nước uống, dùng đều đặn mỗi ngày 1 thang.

3. Bài thuốc Tiêu phong tán

Tiêu phong tán có tác dụng “khu phong, trừ thấp, thanh nhiệt”. Bài thuốc này thường được dùng khi bệnh nhân có triệu chứng ngứa ngáy dữ dội, da nổi mẩn và có rỉ dịch nhầy.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị: Đương quy, khổ sâm, kinh giới (10g); sinh địa, kim ngân, bồ công anh, rau má, sài đất, thổ phục linh (12g); phòng phong, tri mẫu, thạch cao, ngưu bàng tử (8g); thuyền thoái (6g) và cam thảo (4g).
• Sắc uống chia 2-3 lần trong ngày.

4. Bài thuốc Kinh phòng bại độc tán

Phù hợp cho trường hợp viêm da cơ địa do nhiễm tà độc sâu, bệnh nhân có biểu hiện sợ lạnh, mình mẩy đau nhức hoặc các dạng chàm eczema mãn tính, dị ứng da nhiễm khuẩn.

Cách thực hiện:

• Nguyên liệu gồm: Ngân hoa, bồ công anh, phục linh (12g); kinh giới, phòng phong, liên kiều, sài hồ, độc hoạt, khương hoạt, chỉ xác, hoàng liên, xuyên khung, hoàng cầm (8g); khổ sâm (10g); cát cánh (6g); thuyền thoái và cam thảo (4g).
• Sắc uống khi thuốc còn ấm để phát huy tính phát tán tà khí.

5. Bài thuốc Tán độc bổ huyết

Đây là bài thuốc được gia giảm riêng biệt cho trẻ em, tập trung vào việc làm mát gan, trị rôm sảy và giảm áp lực lên hệ thống tĩnh mạch dưới da của trẻ.

Cách thực hiện:

• Thành phần: Lan tiên, trúc diệp, sài đất, đan sâm, trúc căn, lôi công thảo.
• Sắc lấy nước bỏ bã, cho trẻ uống thay nước trong ngày.

6. Bài thuốc Cao nghệ vàng ráy dại

Bên cạnh thuốc uống, việc dùng thuốc bôi ngoài da (ngoại trị) cũng rất quan trọng để làm mềm da và sát khuẩn tại chỗ. Củ nghệ từ lâu đã nổi tiếng với khả năng làm lành sẹo và kháng viêm.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị nghệ và ráy dại mỗi loại 80g, mật ong 80g, dầu vừng 160g.
• Nấu nghệ và ráy với dầu vừng cho cháy đen, bỏ bã, hòa mật ong đun thành cao.
• Bôi lên vùng da tổn thương sau khi đã vệ sinh sạch sẽ.

7. Bài thuốc Ráy dại hồng đơn cao

Bài thuốc này tận dụng tính hàn và khả năng sát khuẩn mạnh mẽ của hồng đơn và dầu trẩu để làm tiêu viêm nhanh chóng cho các vùng da bị viêm nặng.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị 50g củ ráy dại, 30g hồng đơn và 150g dầu trẩu.
• Đun củ ráy với dầu trẩu cho cháy, lọc bỏ bã, trộn hồng đơn đã rang khô vào đun nhỏ lửa đến khi thành cao sánh mịn.
• Sử dụng hàng ngày lên các vết nứt nẻ, sưng viêm.

Lưu ý cần biết khi chữa bệnh viêm da cơ địa bằng Đông y

Để đạt được kết quả như ý, bà con cần lưu ý một số điểm mấu chốt sau:

• Không tự ý bốc thuốc: Các bài thuốc trên chỉ mang tính tham khảo. Mỗi người có một thể trạng “hàn – nhiệt” khác nhau, cần được bác sĩ thăm khám trực tiếp để gia giảm liều lượng.
• Kiên trì là vàng: Thuốc Đông y đi theo lộ trình: Đào thải độc tố -> Cân bằng nội tại -> Phục hồi làn da. Đừng vì thấy vài ngày đầu chưa đỡ mà nản lòng bỏ dở.
• Chế độ ăn uống: Cần kiêng các thực phẩm gây phong ngứa như tôm, cua, thịt bò, nhộng tằm… Tăng cường uống nước và ăn nhiều rau xanh để hỗ trợ gan thận thải độc.
• Vệ sinh da đúng cách: Không tắm nước quá nóng làm mất lớp dầu tự nhiên của da. Ưu tiên các loại lá tắm thảo dược tự nhiên.

Viêm da cơ địa dù khó chịu nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu chúng ta biết lắng nghe cơ thể mình. Y học cổ truyền với bề dày hàng nghìn năm sẽ giúp bạn tìm lại sự bình yên cho làn da một cách dịu dàng và bền vững nhất.

Tham khảo thêm:

• 7 cây thuốc nam chữa viêm da cơ địa hiệu quả
• top 10 kem bôi viêm da cơ địa tốt nhất – giảm nhanh