Bệnh Viêm Da Cơ Địa Ở Người Lớn Và Cách Điều Trị Một Đi Khó Trở Lại

Viêm da cơ địa ở người lớn là một dạng viêm da phổ biến, mạn tính gây ngứa ngáy, khó chịu. Theo góc nhìn Đông y, đây không chỉ là bệnh ngoài da mà là hệ quả của tình trạng can thận bất túc, khí huyết ứ trệ khiến ngoại tà xâm nhập. Bệnh thường tái phát nhiều lần, có khả năng gây biến chứng bội nhiễm nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách, đúng thời điểm.

Triệu chứng của bệnh viêm da cơ địa ở người lớn

Dưới lăng kính của Y học cổ truyền, các triệu chứng viêm da cơ địa chính là biểu hiện của “nội kết” phát ra bên ngoài. Tùy thuộc vào mức độ phong nhiệt hay thấp nhiệt mà biểu hiện ở mỗi người sẽ khác nhau. Ở thanh thiếu niên và người lớn, biểu hiện của bệnh thường là:

• Xuất hiện nhiều mụn nước và sẩn đỏ dẹt trên da (biểu hiện của huyết nhiệt).
• Da khô do mất nước kèm theo cảm giác ngứa ngáy và khó chịu (do huyết hư phong táo, tân dịch không dưỡng được da).
• Hình thành mảng lichen hóa (da dày sừng, thâm nhiễm do khí huyết ứ trệ lâu ngày).
• Lòng bàn chân và bàn tay xuất hiện những mảng da dày.
• Môi bị bong vảy, niêm mạc khô.
• Lông mi thưa và phần nang lông có sừng dày.
• Ở mi mắt dưới có sự hiện diện của các nếp gấp, viêm kết mạc tái diễn có thể gây đục thủy tinh thể hoặc lộn mi.

Nguyên nhân gây bệnh viêm da cơ địa ở người lớn

Các bác sĩ da liễu cho biết, mối quan hệ huyết thống giữa những người thân trong gia đình, đặc biệt là gen di truyền chính là nguyên nhân chính gây viêm da cơ địa ở người trưởng thành. Dưới góc độ Đông y, đây gọi là “tiên thiên bất túc” – tức là thể trạng yếu từ trong trứng nước.

Theo một số thống kê, nếu gia đình có cả bố và mẹ đều bị viêm da cơ địa thì khả năng con sinh ra mắc phải căn bệnh này chiếm 80%. Và có khoảng 60% người trưởng thành bị viêm da cơ địa có con cũng mắc bệnh.

Ngoài yếu tố này ra, các tác nhân bên ngoài (ngoại tà) chính là tác nhân kích thích mầm bệnh phát triển:

• Ô nhiễm môi trường: Khói bụi, độc chất xâm nhập qua da làm tổn thương phế khí (phế chủ bì mao).
• Dị ứng hóa chất: Tiếp xúc hóa chất tẩy rửa làm mất đi lớp bảo vệ tự nhiên, khiến độc tà dễ xâm nhập.
• Dị ứng thực phẩm: Ăn nhiều đồ cay nóng, hải sản gây tích tụ phong nhiệt tại Tỳ vị.
• Dị ứng thời tiết: Đặc biệt là thời điểm chuyển mùa, phong hàn hoặc phong nhiệt xâm kích khi cơ thể chưa kịp thích nghi.

Mặt khác, viêm da cơ địa ở người lớn còn liên quan mật thiết đến yếu tố tinh thần:

• Căng thẳng, stress: Gây Can khí uất kết, lâu ngày hóa hỏa, làm thiêu đốt tân dịch, khiến da dẻ khô héo, nứt nẻ.
• Hệ miễn dịch suy yếu: Khi chính khí hư hao, cơ thể không còn khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân dị ứng.

Cách điều trị viêm da cơ địa ở người lớn

1. Chăm sóc và điều trị tại nhà (Dưỡng sinh và vệ sinh)

• Vệ sinh sạch sẽ: Đảm bảo vệ sinh da sạch sẽ mỗi ngày để loại bỏ phong tà, thấp nhiệt khu trú ngoài da. Nên tắm bằng nước ấm, dùng xà phòng cho người viêm da cơ địa có nguồn gốc thảo dược để đảm bảo độ lành tính. Thời gian tắm tốt nhất từ 10 – 15 phút để tránh làm khô da.
• Thoa kem dưỡng ẩm: Giúp bảo vệ lớp “vệ khí” ngoài cùng của da, hạn chế tình trạng huyết hư gây bong tróc.

2. Dùng thuốc điều trị tại chỗ (Tây y kết hợp)

Tây y tập trung vào việc dập tắt phản ứng viêm tức thời bằng các hoạt chất ức chế. Corticoid có hoạt tính trung bình thường được dùng như desonid và clobetason butyrat. Nếu xuất hiện tình trạng “lichen hóa” (da dày, chai cứng), các loại mạnh hơn như clobetasol propionat sẽ được chỉ định.

Các loại thuốc bổ trợ khác bao gồm:

• Thuốc mỡ có kháng sinh: Chống bội nhiễm khuẩn.
• Dung dịch đắp: Jarish, thuốc tím 1/10.000 giúp sát trùng, làm dịu da.
• Thuốc ức chế miễn dịch: Tacrolimus dùng cho trường hợp đáp ứng kém với Corticoid.

3. Thuốc điều trị toàn thân

Trong trường hợp bệnh lây lan toàn thân, cần sự can thiệp mạnh mẽ hơn:

• Thuốc kháng Histamin: Giảm ngứa bằng cách ức chế phản ứng dị ứng.
• Kháng sinh: Sử dụng khi có dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân.
• Corticoid đường uống: Dùng ngắn ngày để kiểm soát đợt cấp.

⛔ Một số lưu ý khi sử dụng thuốc:

• Sử dụng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, không tự ý tăng liều để tránh tác dụng phụ (mỏng da, suy tuyến thượng thận).
• Với vùng da mỏng như mặt, cổ, chỉ nên dùng loại nhẹ trong vài ngày.
• Ngưng sử dụng và báo ngay cho bác sĩ nếu thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường.

Viêm da cơ địa ở người lớn tuy dai dẳng nhưng nếu biết cách kết hợp giữa việc “trị ngọn” của Tây y và “trị gốc” của Đông y, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát được bệnh, tìm lại làn da khỏe mạnh.

Đọc thêm:

• 15 cách trị viêm da cơ địa tại nhà đơn giản, hiệu quả
• Bệnh viêm da cơ địa có di truyền không? Điều cần biết