Da Khô Ráp Nguyên Nhân Do Đâu, Phải Làm Sao Khắc Phục?

Da khô ráp sần sùi là tình trạng thường gặp xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Mặc dù không nguy hiểm nhưng lại khiến chị em mất tự tin, khó chịu nhất là ngại đối diện với người khác. Vậy nguyên nhân da khô ráp là gì, biện pháp khắc phục hoàn tình trạng này ra sao? Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!

Căn nguyên khiến da khô ráp dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Da khô ráp là tình trạng xuất hiện ở cả nam và nữ, không chỉ xảy ra ở da mặt mà còn có ở vùng cánh tay, bàn tay, bàn chân… Các biểu hiện thường gặp là sờ vào thấy thô ráp, sần sùi, dễ bong tróc nứt nẻ, kém mịn màng thậm chí còn xuất hiện mẩn đỏ ngứa ngáy khó chịu.

Dưới góc nhìn của y học hiện đại, tình trạng này xuất phát từ việc tuyến bã nhờn hoạt động kém khiến lượng dầu tự nhiên trên da bị giảm sút gây thiếu nước ở lớp biểu bì và lớp da bề mặt. Tuy nhiên, theo lý luận Đông y, làn da là tấm gương phản chiếu sức khỏe của các tạng phủ bên trong. Khi phế khí hư tổn (phế chủ bì mao), huyết hư không dưỡng được da, hoặc tân dịch hao tổn do nhiệt tà xâm nhập, làn da sẽ mất đi sự nhuận sắc, trở nên khô héo như cây thiếu nước.

Những nguyên nhân chính khiến da khô ráp thường gặp bao gồm:

1. Do tác động của ngoại tà (Ánh mặt trời và Nhiệt độc)

Tia cực tím trong ánh mặt trời chính là “hỏa độc” xâm nhập. Theo Tây y, nó phá vỡ các liên kết tế bào, làm da mỏng và yếu đi. Theo Đông y, nhiệt độ cao thiêu đốt tân dịch, làm da bị mất nước đột ngột, dẫn đến tình trạng da sần sùi, thâm nám. Đây là hệ quả của việc chính khí của da quá yếu, không đủ sức chống đỡ ngoại tà.

2. Do thay đổi thời tiết (Hàn tà và Táo tà)

Thời tiết quá lạnh, không khí hanh khô (Táo tà) khiến lỗ chân lông co lại, huyết dịch kém lưu thông. Khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, độ ẩm trong không khí thiếu hụt nghiêm trọng khiến “Phế” bị ảnh hưởng, không thể phát tán tân dịch ra bề mặt da. Cách tốt nhất để đối phó là giữ ấm cơ thể, bảo vệ “vệ khí” tại các vùng da nhạy cảm như tay chân và cổ.

3. Thói quen sinh hoạt làm hao tổn tân dịch

Một số thói quen sinh hoạt thường ngày có thể ảnh hưởng đến da, làm trầm trọng thêm tình trạng âm hư, huyết sáp:

• Tắm nước quá nóng: Nhiệt độ cao làm lớp dầu tự nhiên (lipid) bảo vệ da bị tan biến, khiến da dễ bị tổn thương và mất nước.
• Sử dụng chất tẩy rửa mạnh: Các hóa chất có tính kiềm cao làm mất đi sự cân bằng pH, tương tự như việc làm tổn thương lớp “vệ khí” bên ngoài da.
• Trang phục không phù hợp: Vải thô cứng gây ma sát, làm “tổn thương bì mao”, khiến da dễ khô và ngứa ngáy.
• Lối sống không khoa học: Thức khuya làm hao tổn can huyết, ăn đồ cay nóng tích tụ nhiệt độc trong tỳ vị, hút thuốc lá làm tổn thương phế âm. Tất cả đều dẫn đến hệ quả da khô ráp.

4. Tác dụng phụ của các loại thuốc

Việc sử dụng lâu dài các loại thuốc Tây y như thuốc lợi tiểu, thuốc trị mụn hoặc cao huyết áp có thể làm thay đổi cơ chế sinh hóa trong cơ thể, gây ra tình trạng “tân khô dịch kiệt”. Nếu thấy da có dấu hiệu sần sùi, bong tróc sau khi dùng thuốc, bà con nên trao đổi lại với bác sĩ để có hướng điều chỉnh phù hợp.

5. Chế độ ăn uống thiếu hụt dưỡng chất

Da khô xảy ra khi hàng rào bảo vệ da bị tổn thương. Dưới góc độ Đông y, đây là tình trạng Tỳ vị vận hóa kém, không đủ dưỡng chất để tạo ra máu (huyết) nuôi da. Việc thiếu hụt vitamin A, E, B2, kẽm và chất béo từ rau củ quả, cá biển… khiến nguồn “nguyên liệu” để dưỡng da bị cạn kiệt.

6. Yếu tố di truyền và bệnh lý tạng phủ

Đôi khi khô da là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý mạn tính bên trong như tiểu đường (tiêu khát), suy giảm tuyến giáp, hoặc các bệnh ngoài da như vảy nến, nhiễm trùng da, viêm da tiết bã. Những bệnh lý này thường do cơ địa âm hư hỏa vượng hoặc khí huyết ứ trệ lâu ngày mà thành.

7 bước khắc phục và nuôi dưỡng làn da theo nguyên lý Đông – Tây y

Để khắc phục tình trạng da mặt khô ráp một cách bền vững, cần sự kết hợp giữa chăm sóc bên ngoài và bồi bổ bên trong:

1. Làm sạch da nhẹ nhàng – Bảo vệ lớp vệ khí

Rửa mặt không đúng cách chính là “sát thủ” thầm lặng làm mất độ ẩm. Khi làm sạch, cần lưu ý:

• Rửa mặt tối đa 2 lần/ngày bằng nước ấm vừa phải hoặc nước mát.
• Ưu tiên các sản phẩm thảo dược tự nhiên, tránh xa các thành phần hóa học mạnh như ancol hay chất tạo bọt công nghiệp.
• Lựa chọn các sản phẩm chứa lanolin, paraffin hoặc dưỡng chất từ thực vật để giúp phục hồi hàng rào lipid bảo vệ da.

2. Dưỡng ẩm chuyên sâu – Tiếp thêm tân dịch cho da

Việc dưỡng ẩm giống như việc tưới nước cho cây xanh:

• Sử dụng kem dưỡng ẩm không mùi, chứa các hoạt chất giữ nước tự nhiên.
• Mặt nạ thiên nhiên: Các vị thuốc dân gian như mật ong (nhuận táo), nha đam (thanh nhiệt), dưa leo, bơ… là nguồn cung cấp độ ẩm tuyệt vời.
• Tinh dầu thảo dược: Dầu dừa, dầu oliu không chỉ dưỡng ẩm mà còn có tác dụng kháng khuẩn, chống lão hóa rất tốt cho da khô.

3. Bảo vệ da trước tác nhân môi trường

Hãy coi kem chống nắng và khẩu trang như lớp “vệ khí” nhân tạo giúp da chống lại hỏa độc từ ánh mặt trời và hàn tà từ không khí lạnh. Điều này đặc biệt quan trọng để duy trì độ ẩm ổn định cho da.

4. Chế độ ăn uống “Dưỡng âm – Nhuận táo”

Muốn da đẹp phải dưỡng từ Tỳ vị:

• Uống đủ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày. Có thể bổ sung trà thảo mộc như trà xanh, trà hoa cúc để thanh nhiệt.
• Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin A, C, E và Acid béo: Cà rốt, ngó sen, mật ong, hạt vừng, cá biển… Đây là những thực phẩm giúp bổ huyết, sinh tân dịch.
• Hạn chế các thức ăn cay nóng, đồ chiên rán, rượu bia vì chúng làm tích tụ nhiệt độc, khiến da càng thêm khô sạm.

5. Điều chỉnh chế độ sinh hoạt – Dưỡng huyết cho da

Ngủ sớm trước 22 giờ là cách tốt nhất để Can – Thận nghỉ ngơi và tái tạo huyết dịch. Một giấc ngủ ngon giúp máu lưu thông tốt hơn, mang chất dinh dưỡng đến nuôi dưỡng từng tế bào da. Đồng thời, vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, đào thải độc tố qua mồ hôi, giúp da sáng khỏe tự nhiên.

6. Hạn chế trang điểm hóa chất

Khi da đang khô ráp, tức là lớp màng bảo vệ đang tổn thương nghiêm trọng. Việc lạm dụng mỹ phẩm sẽ làm bít tắc lỗ chân lông, ngăn cản da “hít thở”. Hãy ưu tiên các liệu pháp dưỡng da thuần tự nhiên trong giai đoạn này.

7. Thăm khám chuyên gia khi cần thiết

Nếu tình trạng da không cải thiện dù đã chăm sóc kỹ, bà con không nên chủ quan. Việc thăm khám sớm giúp xác định liệu có phải do rối loạn tạng phủ hay các bệnh lý da liễu mạn tính hay không. Việc tự ý dùng thuốc bôi chứa Corticoid lâu ngày có thể làm da mỏng, yếu và khó phục hồi hơn.

Bà con có thể tìm hiểu thêm về các chứng bệnh liên quan tại bài viết về khô da mặt để có cái nhìn toàn diện hơn.

Tình trạng da khô ráp không chỉ gây khó chịu về mặt cảm giác mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa. Hy vọng những chia sẻ dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp này sẽ giúp bà con có phương pháp chăm sóc đúng đắn, sở hữu làn da khỏe mạnh và tràn đầy sức sống.

có thể bạn quan tâm

• khô da mặt – nguyên nhân và cách trị làm hết khô nhanh
• nhiễm trùng da – dấu hiệu bị bệnh và cách chữa trị