Cách Phân Biệt Nấm Da Đầu – Vảy Nến Da Đầu – Gàu

Trong cuộc đời làm nghề y hơn 40 năm của mình, tôi đã chứng kiến không ít bà con phải khổ sở vì những cơn ngứa ngáy, bong tróc trên da đầu. Có người tự mua thuốc nấm về bôi cả tháng không đỡ, có người lại nghĩ mình chỉ bị gàu thông thường nên chủ quan, để đến khi tóc rụng từng mảng, da đầu lở loét mới tìm đến bác sĩ. Thực tế, nấm da đầu với vảy nến da đầu cũng như các dạng khác như viêm da dầu, gàu… khiến nhiều người gặp khó khăn trong việc phân biệt. Điều này khiến việc chữa trị sai hướng, không đem lại hiệu quả mà còn làm tăng nặng các tình trạng bệnh. Do đó, mỗi người cần tự trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để tự phân biệt nấm da đầu, vảy nến, gàu… để kịp thời kiểm soát các triệu chứng bệnh.

Vảy nến da đầu – Hệ lụy từ sự xáo trộn “Chính khí” và “Hệ miễn dịch”

Dưới góc nhìn của Tây y, vảy nến da đầu là hệ quả của sự rối loạn hệ miễn dịch và gen di truyền. Khi các tế bào lympho T tấn công nhầm vào tế bào da khỏe mạnh, khiến chúng tăng sinh quá mức. Da mới chồng lên da cũ tạo thành các lớp vảy dày.

Còn trong Đông y, chúng tôi quan niệm vảy nến thuộc chứng “Tòng tiễn” hay “Ngân tiêu bệnh”. Nguyên nhân sâu xa thường do “Huyết nhiệt”, “Phong nhiệt” xâm nhập, kết hợp với chính khí suy yếu làm cho độc tố tích tụ dưới da, không thoát ra ngoài được mà gây nên tình trạng khô ráp, bong tróc như vảy cá. Bệnh thường xuất hiện ở những người vệ sinh kém, bị stress quá mức, thường xuyên tiếp xúc với hóa chất, nghiện thuốc lá…

Tương tự như các thể bệnh vảy nến thông thường khác, vảy nến da đầu không đơn thuần là căn bệnh da liễu mà là một dạng bệnh hệ thống. Nếu không điều trị đúng cách từ gốc, bệnh có thể gây biến chứng về khớp, rối loạn chuyển hóa, tim mạch, rụng tóc kéo dài…

Dấu hiệu nhận biết vảy nến da đầu từ sớm

So với các thể bệnh khác, vảy nến da đầu biểu hiện khá rõ rệt ngay từ đầu:

• Da đầu nổi nhiều mảng đỏ: Các mảng da chuyển màu đỏ tươi, da khô, sần sùi. Đây là hiện tượng “Huyết nhiệt” biểu hiện ra bên ngoài.

• Vảy trắng bạc phủ trên nền da đỏ: Lớp vảy này bám chặt, trông giống như nến vụn. Đây là đặc điểm nhận dạng quan trọng nhất để phân biệt với các bệnh khác.
• Hiện tượng bong gàu dữ dội: Khi vảy bong ra, chúng tạo thành các mảnh vụn li ti rơi trên áo, khiến nhiều người lầm tưởng là gàu.
• Ngứa và nóng rát: Cảm giác ngứa trong vảy nến thường đi kèm với nóng rát do tình trạng viêm nhiễm và “Phong nhiệt” đang hoành hành dưới da đầu.
• Rụng tóc: Khi nang tóc bị vảy nến bao bọc, dinh dưỡng không thể đi nuôi sợi tóc, dẫn đến rụng tóc từng mảng.

Cách phân biệt vảy nến da đầu với nấm da đầu, gàu và viêm da dầu

Để bà con không “chữa nhầm bệnh”, tôi xin phân tích sự khác biệt cốt lõi giữa các tình trạng này:

1. Phân biệt với Nấm da đầu

Bệnh nấm da đầu là tình trạng nhiễm trùng do vi nấm (Trichophyton, Microsporum…) gây ra, hoàn toàn không phải bệnh tự miễn như vảy nến.

• Triệu chứng: Nấm thường gây ra các da đầu bị bong tróc vảy nhưng kèm theo mụn nước, mủ và mùi hôi đặc trưng. Da đầu thường bết dính, ẩm ướt chứ không khô ráo như vảy nến.
• Tính lây lan: Nấm da đầu lây rất nhanh qua việc dùng chung đồ cá nhân, trong khi vảy nến chỉ có tính di truyền, tuyệt đối không lây lan từ người sang người.

2. Phân biệt với Gàu

Nếu như vảy nến liên quan đến hệ miễn dịch thì gàu chỉ đơn thuần là sự rối loạn lớp sừng da đầu do vệ sinh kém, dùng dầu gội không hợp hoặc nấm men Malassezia hoạt động quá mức.

• Đặc điểm vảy: Vảy gàu mỏng, rời rạc và không bám thành từng mảng dày cộm như vảy nến. Đặc biệt, da đầu khi bị gàu thường vẫn giữ màu da bình thường, không bị đỏ rực lên như vảy nến.

3. Phân biệt với Viêm da dầu (Viêm da tiết bã)

Viêm da dầu ở đầu xảy ra do tăng tiết bã nhờn quá mức. Vảy của viêm da dầu thường có màu vàng, cảm giác nhờn dính, bết tóc, khác hẳn với lớp vảy trắng bạc khô khốc của vảy nến.

Hướng xử lý an toàn và hiệu quả cho người bệnh

Khi phát hiện các triệu chứng bất thường, thay vì tự ý đắp lá hay bôi thuốc không rõ nguồn gốc, bà con cần thực hiện các bước sau:

• Thăm khám chuyên khoa: Cần thực hiện các xét nghiệm vảy nến để có chẩn đoán chính xác nhất từ y học hiện đại.
• Điều trị kết hợp: Sử dụng các loại thuốc trị vảy nến theo chỉ định (như thuốc corticoid, axit salicylic…). Tuy nhiên, cần thận trọng với tác dụng phụ của thuốc Tây khi dùng lâu ngày.
• Vệ sinh và dưỡng ẩm: Ưu tiên dầu gội thảo dược tự nhiên. Tuyệt đối không cào gãi mạnh làm rách da đầu gây nhiễm trùng. Dưỡng ẩm bằng dầu dừa, dầu oliu 1-2 lần/ngày là cách rất tốt để làm mềm vảy và giảm ngứa.
• Chế độ sinh hoạt “thuận tự nhiên”: Tránh stress, thức khuya vì điều này làm hỏa vượng, bệnh sẽ bùng phát mạnh hơn. Nên ăn nhiều rau xanh, thực phẩm giàu Omega-3 và tránh xa các chất kích thích.

Nhìn chung, phân biệt vảy nến da đầu với các bệnh lý khác không quá khó nếu chúng ta quan sát kỹ. Quan trọng nhất là bà con cần kiên trì, không nóng vội. Y học cổ truyền với thế mạnh sử dụng các loại dược liệu tự nhiên, tác động vào căn nguyên bên trong sẽ là người bạn đồng hành tin cậy, giúp ổn định bệnh lâu dài và trả lại sự bình yên cho da đầu của bà con.

“Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng.” Mong bà con luôn giữ vững tinh thần lạc quan để vượt qua bệnh tật.

Có thể bạn quan tâm:

• Vảy nến đỏ da toàn thân có nguy hiểm? Cần làm gì?
• 5 Thuốc chữa bệnh vảy nến mới nhất thế giới hiện nay

“`