Nội Soi Đại Tràng Quy Trình Như Thế Nào? Có Đau Không?

Kỹ thuật nội soi đại tràng thường được chỉ định cho những người đang gặp triệu chứng bất thường ở đường tiêu hóa như đau bụng, đi cầu ra máu, rối loạn đại tiện… Cùng tìm hiểu sâu hơn về quy trình thực hiện, rủi ro có thể gặp dưới góc nhìn kết hợp giữa y học hiện đại và lý luận Đông y để có sự chuẩn bị sẵn sàng nhất.

Nội soi đại tràng là gì?

Nội soi đại tràng là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, sử dụng ống soi mềm có gắn camera để quan sát trực tiếp các tổn thương và thay đổi cấu trúc bất thường trong lòng đại tràng và trực tràng. Đây là “tiêu chuẩn vàng” để chẩn đoán các bệnh lý như viêm đại tràng, viêm loét đại trực tràng, polyp đại tràng hay tầm soát ung thư đại trực tràng.

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, các bệnh lý ở đại tràng thường thuộc phạm vi các chứng như “Phúc thống” (đau bụng), “Tiết tả” (tiêu chảy), “Tiện huyết” (đi ngoài ra máu). Việc nội soi giúp xác định rõ thực trạng “niêm mạc tổn thương” – tương ứng với tình trạng thấp nhiệt uất kết, huyết ứ hoặc tỳ vị hư hàn, từ đó giúp bác sĩ có hướng điều trị chính xác hơn.

Khi nào cần nội soi đại tràng?

Không phải mọi trường hợp đau bụng đều cần nội soi. Kỹ thuật này thường được bác sĩ chỉ định cho các nhóm đối tượng sau:

• Người có triệu chứng bất thường kéo dài: Táo bón, tiêu chảy xen kẽ, đi cầu ra máu, phân lẫn chất nhầy hoặc phân đen, mỏng.
• Phát hiện điểm bất thường qua chụp X-quang niêm mạc đại trực tràng.
• Tầm soát polyp đại trực tràng định kỳ, đặc biệt là người trên 50 tuổi.
• Người có nguy cơ cao bị ung thư đại tràng: Tiền sử gia đình có người mắc bệnh, hoặc bản thân có polyp.

Ngoài ra, nội soi còn phục vụ mục đích điều trị như cắt polyp, lấy dị vật trong ruột già, cầm máu hoặc xử lý xoắn đại tràng.

Những ai không nên nội soi?

Mặc dù là kỹ thuật phổ biến, nhưng nội soi đại tràng chống chỉ định với các trường hợp:

• Suy tim mạch nghiêm trọng, nhồi máu cơ tim mới.
• Thủng đại tràng hoặc đang có tình trạng viêm phúc mạc cấp.
• Thuyên tắc phổi.
• Phụ nữ đang mang thai (đặc biệt là 3 tháng đầu).
• Người cao tuổi sức khỏe quá suy kiệt.

Tham khảo thêm: Bảng giá nội soi đại tràng tại một số bệnh viện lớn hiện nay

Các kỹ thuật nội soi hiện nay

Hiện có hai hình thức chính để thực hiện thủ thuật này:

• Nội soi không gây mê: Bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo. Ưu điểm là chi phí thấp nhưng nhược điểm là cảm giác khó chịu, đau tức bụng khi ống nội soi đi qua các đoạn gấp khúc của đại tràng.
• Nội soi có gây mê: Bệnh nhân sẽ ngủ thiếp đi trong suốt quá trình. Phương pháp này giúp loại bỏ hoàn toàn cảm giác đau và sợ hãi, đồng thời giúp bác sĩ quan sát kỹ hơn vì bệnh nhân không bị kích thích, co thắt.

Cần làm gì trước khi nội soi?

Để hình ảnh nội soi được rõ nét, việc làm sạch đại tràng là yếu tố tiên quyết. Bệnh nhân cần lưu ý những điều trước khi nội soi đại tràng như sau:

• Chế độ ăn lỏng: Trước 1 ngày nên ăn cháo loãng, uống nhiều nước, tránh các thực phẩm màu đỏ/tím.
• Làm sạch ruột: Sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc xổ theo chỉ định để tống khứ hết cặn bã ra ngoài.
• Thông báo bệnh lý nền: Các bệnh về tim mạch, huyết áp, tiểu đường cần được bác sĩ nắm rõ để kiểm soát rủi ro.

Quy trình nội soi đại tràng diễn ra như thế nào?

Quy trình nội soi đại tràng thường diễn ra trong khoảng 30 – 60 phút theo các bước:

1. Bệnh nhân thay trang phục chuyên dụng, được kiểm tra các chỉ số sinh tồn.
2. Nếu nội soi gây mê, bác sĩ sẽ tiến hành thiết lập đường truyền thuốc mê.
3. Bệnh nhân nằm nghiêng trái, co đầu gối về phía ngực – tư thế này giúp ống soi đi vào đại tràng thuận lợi nhất.
4. Bác sĩ đưa ống soi mềm gắn camera từ hậu môn vào trực tràng và tiến dần lên đại tràng. Khí carbon dioxide sẽ được bơm vào để làm căng lòng ruột, giúp quan sát rõ niêm mạc.
5. Trong khi soi, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân thay đổi tư thế để ống soi vượt qua các đoạn xoắn quanh co của ruột già.
6. Sau khi quan sát kỹ, bác sĩ từ từ rút ống ra và kết thúc quy trình.

Kết quả nội soi đại tràng nói lên điều gì?

Kết quả âm tính: Có nghĩa là niêm mạc đại trực tràng hoàn toàn khỏe mạnh, không có khối u hay vết loét. Bác sĩ sẽ tư vấn thời gian tái khám định kỳ dựa trên độ tuổi và yếu tố nguy cơ.

Kết quả dương tính: Phát hiện các dấu hiệu bất thường như polyp, viêm loét hoặc khối u. Nếu có polyp nhỏ, bác sĩ thường sẽ thực hiện cắt bỏ ngay. Các mẫu mô bất thường có thể được lấy để sinh thiết nhằm xác định là lành tính hay ác tính.

Tham khảo thêm: Khám đại tràng không cần nội soi được không, khám ở đâu?

Nội soi đại tràng có đau không?

Nỗi lo về cơn đau là lý do khiến nhiều người trì hoãn việc đi khám. Thực tế, cảm giác đau tùy thuộc vào ngưỡng chịu đựng và phương pháp lựa chọn:

• Với nội soi gây mê: Bệnh nhân không có bất kỳ cảm giác đau đớn nào.
• Với nội soi thường: Có thể xuất hiện cảm giác đau tức bụng, chướng bụng khi ống soi di chuyển qua các khúc quanh hoặc khi bơm hơi. Tuy nhiên, cảm giác này thường chỉ diễn ra trong tích tắc và biến mất khi thủ thuật hoàn thành.

Nội soi đại tràng có nguy hiểm không?

Mặc dù là thủ thuật an toàn nhưng nội soi vẫn tiềm ẩn một số biến chứng hiếm gặp:

• Chảy máu niêm mạc tại vị trí sinh thiết hoặc cắt polyp.
• Thủng đại tràng (rất hiếm, thường xảy ra trên nền niêm mạc bị viêm loét quá nặng hoặc thành ruột mỏng).
• Phản ứng với thuốc gây mê như dị ứng, rối loạn nhịp tim.

Nếu sau khi nội soi có các biểu hiện như đau bụng dữ dội, đi cầu ra máu nhiều, sốt cao, cần quay lại cơ sở y tế ngay lập tức.

Lời khuyên sau khi thực hiện nội soi

• Nghỉ ngơi tại chỗ ít nhất 1-2 tiếng cho đến khi thuốc mê hết hoàn toàn.
• Chế độ ăn: Nên bắt đầu bằng thức ăn mềm, dễ tiêu như súp, cháo loãng. Tránh đồ ăn cay nóng, đồ chua hoặc các chất kích thích để bảo vệ niêm mạc vừa được tác động.
• Vận động: Đi bộ nhẹ nhàng giúp “đẩy khí”, giảm tình trạng chướng bụng nhanh hơn.

Nội soi đại tràng bao nhiêu tiền?

Chi phí nội soi đại tràng có sự chênh lệch tùy theo cơ sở y tế và kỹ thuật lựa chọn. Theo khảo sát, giá nội soi thường dao động khoảng 900.000 đồng/lượt. Trong khi đó, nội soi gây mê có giá cao hơn, thường từ 1.800.000 – 2.500.000 đồng/lượt bao gồm cả phí thuốc mê và công thực hiện.

Nội soi đại tràng là một bước ngoặt của y học hiện đại giúp chúng ta “nhìn thấu” bệnh tật từ bên trong. Kết hợp giữa chẩn đoán bằng nội soi và điều trị theo hướng Đông y bảo tồn chính là giải pháp tối ưu để bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa một cách bền vững.

Có thể bạn quan tâm:

• Viêm đại tràng ở người già không khó trị như bạn nghĩ
• 7 cách chữa đại tràng co thắt tại nhà, giảm đau nhanh