Bụng Sôi Ùng Ục Liên Tục Là Bệnh Gì, Điều Trị Như Thế Nào?

Bụng sôi ùng ục liên tục nhiều ngày liền không rõ lý do khiến nhiều người khó chịu, lo lắng vì không biết cơ thể mình có đang mắc phải một bệnh nào đó hay không. Để giúp bạn xác định được tình trạng này xuất phát từ nguyên nhân nào, liên quan đến bệnh lý gì theo cả góc nhìn y học hiện đại và cổ truyền, mời bạn tham khảo bài viết sau.

Nguyên nhân bụng sôi ùng ục liên tục theo quan điểm Đông – Tây y

Sôi bụng là một hiện tượng thường gặp, xuất hiện bởi sự kết hợp giữa các âm thanh do nhu động ruột của lòng ống tiêu hóa thức ăn cùng hơi và dịch tiêu hóa. Dưới góc nhìn y học hiện đại, đây là kết quả của quá trình co bóp cơ trơn thành ruột để đẩy thức ăn và không khí đi qua. Tuy nhiên, theo Đông y, hiện tượng này thường liên quan đến sự mất cân bằng giữa các tạng phủ, đặc biệt là Tỳ và Vị.

Hiện tượng này không hẳn chỉ liên quan đến bệnh lý mà còn xuất phát từ nhiều nguyên nhân trong đời sống sinh hoạt:

• Chế độ ăn uống: Ăn nhiều thực phẩm sinh hơi, khó tiêu như ngũ cốc, súp lơ, hành, tỏi.
• Thói quen ăn uống: Ăn quá nhanh, nuốt nhiều không khí, vừa ăn vừa nói khiến “phong nhiệt” tích tụ trong đường tiêu hóa.
• Tâm lý: Căng thẳng, mệt mỏi kéo dài làm Can khí uất kết, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận hóa của Tỳ.
• Chất kích thích: Sử dụng cà phê, rượu bia gây kích ứng niêm mạc tạng phủ.
• Bệnh lý tiêu hóa: đại tràng co thắt, viêm loét dạ dày, viêm hang vị…

Bụng sôi ùng ục liên tục là bệnh gì?

Nếu tình trạng sôi bụng diễn ra liên tục kèm theo nhiều triệu chứng khác thường, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý về tiêu hóa đã chuyển sang giai đoạn cần can thiệp.

1. Rối loạn tiêu hóa (Tỳ vị hư hàn)

Dưới góc nhìn Tây y, đây là tình trạng loạn khuẩn đường ruột hoặc dị ứng thức ăn. Tuy nhiên, Đông y nhìn nhận đây là chứng Tỳ vị hư hàn – tức là hệ tiêu hóa bị “lạnh”, không đủ nhiệt năng để tiêu hóa thức ăn. Biểu hiện bao gồm:

• Đau bụng, rối loạn đại tiện, bụng sôi ùng ục từng cơn, thay đổi giữa táo bón và tiêu chảy.
• Đau lâm râm ở vùng hạ sườn trái và có thể lan ra sau lưng.
• chướng bụng, đầy hơi, miệng đắng, mất cảm giác thèm ăn do thấp nhiệt ứ trệ.

2. Đau dạ dày (Vị quản thống)

Bệnh lý này thường do vi khuẩn HP hoặc thói quen ăn uống thất thường gây viêm niêm mạc. Trong y học cổ truyền, đau dạ dày thuộc chứng “Vị quản thống”, do Can khí phạm Vị mà thành. Khi dạ dày bị tổn thương, tiếng sôi bụng thường đi kèm với:

• Đau vùng thượng vị, tiếng bụng sôi rõ hơn khi đói (do dịch vị bài tiết quá mức).
• Ợ hơi, ợ chua, cảm giác nóng rát vùng ức.
• Nghiêm trọng hơn có thể đi ngoài phân đen, phản ánh tình trạng huyết ứ tại niêm mạc dạ dày.

Tham khảo thêm: 11 cách trị rối loạn tiêu hóa tại nhà hiệu quả nhanh nhất

3. Bệnh viêm đại tràng và đại tràng co thắt

Viêm đại tràng thường gây ra những cơn sôi bụng âm ỉ do niêm mạc bị sưng nề. Trong khi đó, hội chứng ruột kích thích (đại tràng co thắt) lại liên quan mật thiết đến yếu tố tinh thần.

• Biểu hiện: Bụng sôi liên tục đặc biệt vào ban đêm hoặc ngay sau khi ăn. Phân không thành khuôn, lúc lỏng lúc táo, thường kèm theo chất nhầy.
• Cơ chế Đông y: Đây là sự mất điều hòa giữa tạng Can và tạng Tỳ. Khi Can khí bị uất (do lo âu, stress) sẽ quay sang “khắc” Tỳ, làm rối loạn chức năng đại tràng, gây ra tiếng sôi và những cơn đau quặn.

Cách xử lý khi bụng sôi ùng ục liên tục bằng phương pháp tự nhiên

Khi gặp tình trạng này, thay vì quá lo lắng, bạn có thể áp dụng các liệu pháp hỗ trợ tại gia để làm dịu đường tiêu hóa.

1. Thay đổi chế độ ăn uống (Tiết chế khẩu thực)

Ông cha ta có câu “Bệnh tòng khẩu nhập”, mọi vấn đề tiêu hóa đều khởi nguồn từ việc ăn uống.
– Hạn chế thực phẩm “tính hàn”, dễ gây sình bụng như bắp cải, cải xoăn, thực phẩm lên men.
– Ưu tiên thực phẩm có tính ấm, giúp hỗ trợ tiêu hóa như gừng, tỏi, hoặc sữa chua để bổ sung lợi khuẩn (men vi sinh).
– Bổ sung rau xanh giúp nhuận tràng, tránh tình trạng phân ứ trệ sinh khí.

2. Chườm nóng và Massage bụng (Ôn thông kinh lạc)

Đây là phương pháp “ôn trung tán hàn” rất hiệu quả. Hơi ấm giúp giãn cơ trơn đường ruột, hỗ trợ khí huyết lưu thông:
– Chườm nóng: Dùng túi chườm ấm đặt lên vùng hạ vị trong 10 phút để giảm cảm giác sôi bụng ùng ục.
– Massage: Làm ấm lòng bàn tay, xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn. Động tác này giúp hỗ trợ nhu động ruột, đẩy khí hư ra ngoài, làm bụng nhẹ nhõm hơn.

Giải pháp điều trị dứt điểm hiện tượng sôi bụng

1. Điều trị bằng Tây y (Xử lý triệu chứng nhanh)

Bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc tùy theo nguyên nhân:
– Rối loạn tiêu hóa: Kháng sinh đường ruột (như Ciprofloxacin) hoặc men tiêu hóa.
– Bệnh dạ dày/Đại tràng: Thuốc kháng Histamin H2, thuốc giảm co thắt, thuốc bảo vệ niêm mạc hoặc thuốc cầm tiêu chảy.

2. Điều trị bằng thảo dược Nam dược (An toàn, lành tính)

Dân gian có những vị thuốc quý giúp trị sôi bụng rất nhạy nhờ tính ấm, khả năng hành khí:

• Củ riềng: Vị cay ấm, giúp ôn trung tán hàn. Kết hợp 20g củ riềng và 20g lá lốt hãm nước uống giúp ấm bụng, dừng sôi cực tốt.
• Lá mơ lông: Tính mát, hỗ trợ sát khuẩn đường ruột, giảm co thắt. Món lá mơ áp chảo trứng gà là bài thuốc “vàng” cho người viêm đại tràng.
• Gừng tươi (Sinh khương): Giúp kích thích tiêu hóa, tán hàn. Một ly trà gừng mật ong ấm sau bữa ăn sẽ giúp bụng êm, giảm chướng khí.

3. Kết hợp Đông y trị liệu và tâm lý

Để triệt để gốc rễ bệnh lý, y học cổ truyền áp dụng “biện chứng luận trị”:
– Bài thuốc đặc trị: Sử dụng các vị thuốc giúp thanh thử, kiện tỳ, hóa thấp để phục hồi niêm mạc dạ dày và đại tràng.
– Châm cứu, bấm huyệt: Tác động vào các huyệt đạo như Túc tam lý, Thiên khu để điều hòa khí cơ, giảm co thắt tại chỗ.
– Liệu pháp tâm lý: Với những người sôi bụng do lo âu (đại tràng co thắt), việc giữ tinh thần lạc quan, thư giãn là liều thuốc quan trọng nhất để ổn định hệ tiêu hóa.

Hiện tượng bụng sôi ùng ục liên tục không chỉ đơn thuần là dấu hiệu của việc tiêu hóa mà còn là thông điệp về sức khỏe tạng phủ cần được chú ý. Việc lắng nghe cơ thể và kết hợp tinh hoa Đông – Tây y trong điều trị sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe đường ruột một cách bền vững nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• 7 cách chữa đại tràng co thắt tại nhà, giảm đau nhanh
• viêm đại tràng nên ăn quả gì? Lời khuyên từ chuyên gia