Người Bị Viêm Đại Tràng Co Thắt Nên Ăn Gì, Kiêng Gì Mau Khỏi?

Bệnh viêm đại tràng co thắt, hay còn gọi là Hội chứng ruột kích thích (IBS), là tình trạng rối loạn chức năng của đại tràng nhưng không tìm thấy các tổn thương thực thể. Trong quan niệm của Đông y, căn bệnh này thường thuộc phạm vi các chứng như “Phúc thống” (đau bụng), “Tiết tả” (tiêu chảy) hoặc “Tiện bí” (táo bón).

Nguyên nhân gốc rễ thường do Can Tỳ bất hòa, Tỳ vị hư nhược hoặc Thận dương hư suy, dẫn đến công năng vận hóa của tỳ vị bị rối loạn, khí cơ trệ trệ gây ra các cơn co thắt đau đớn. Vì vậy, bên cạnh việc điều trị, chế độ ăn uống đóng vai trò như một liệu pháp “thực trị” để điều hòa khí huyết và lập lại cân bằng âm dương trong cơ thể.

Người bị viêm đại tràng co thắt nên ăn gì để kiện tỳ, chỉ thống?

Để cải thiện triệu chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục từ gốc, người bệnh nên ưu tiên các nhóm thực phẩm giúp kiện tỳ, ích khí và điều hòa nhu động ruột dưới đây:

1. Thực phẩm giàu Lecithin hỗ trợ niêm mạc

Dưới góc nhìn y học hiện đại, Lecithin giúp bảo vệ màng tế bào. Còn trong Đông y, các thực phẩm chứa chất này thường có tính bình, vị ngọt, giúp bổ sung tinh huyết và hỗ trợ phục hồi những tổn thương âm thầm tại đường ruột.

Những thực phẩm giàu Lecithin bà con nên bổ sung bao gồm: lòng đỏ trứng gà, các sản phẩm từ đậu nành, hạt hướng dương hoặc gan động vật. Tuy nhiên, nên ưu tiên đậu nành và trứng để tránh gây áp lực quá lớn cho hệ tiêu hóa.

2. Nhóm thực phẩm giàu chất xơ hòa tan

Chất xơ trong Đông y được xem là “chổi quét” giúp thông kinh lạc ở đại trường. Tuy nhiên, người bị co thắt đại tràng cần phân biệt rõ: nên dùng chất xơ hòa tan để tránh làm trầy xước niêm mạc ruột vốn đang nhạy cảm.

Các loại rau củ quả như cam, bưởi, quýt, bông cải xanh, súp lơ, cà rốt… không chỉ cung cấp vitamin mà còn giúp nhuận tràng, thông tiện mà không gây kích ứng mạnh đến nhu động ruột.

3. Thực phẩm có tác dụng nhuận tràng, dưỡng vị

Để giải quyết tình trạng “lúc táo lúc lỏng”, việc bổ sung thực phẩm giúp điều hòa thủy dịch và lợi khuẩn là rất cần thiết:

• Trái cây lành tính: Táo, chuối, bơ, lê… giúp làm dịu các cơn co thắt, cung cấp năng lượng giúp tỳ vị hoạt động ổn định.
• Rau củ nhuận tràng: Rau chân vịt, đu đủ chín, khoai lang giúp thanh nhiệt ở đại trường, hỗ trợ việc đào thải độc tố ra ngoài dễ dàng hơn.
• Sữa chua: Cung cấp probiotics giúp cân bằng hệ vi sinh, được xem là phương pháp hỗ trợ tiêu thực rất hiệu quả.

Tham khảo thêm: 7 cách chữa đại tràng co thắt tại nhà, giảm đau nhanh

4. Salad – Lựa chọn tinh tế cho thể táo bón

Salad kết hợp từ các loại rau củ tươi cùng sốt nhẹ nhàng có tác dụng kích thích vị giác, hành khí. Tuy nhiên, liệu pháp này chỉ phù hợp với những người bị viêm đại tràng thể táo bón. Đối với thể tiêu chảy, việc ăn rau củ sống có thể làm tăng tính hàn, khiến tình trạng đi ngoài trở nên nghiêm trọng hơn.

Người bị viêm đại tràng co thắt không nên ăn gì?

Trong Đông y, việc “kiêng khem” chính là cách để giảm bớt gánh nặng cho Tỳ vị, tránh tích tụ nội nhiệt hoặc thấp nhiệt tại đại trường:

1. Thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào

Đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ thường gây “trệ khí”, làm cản trở sự vận hành của khí huyết tại trung tiêu. Điều này dẫn đến tình trạng đầy hơi, khó tiêu và kích phát các cơn đau co thắt dữ dội hơn. Thay vào đó, bà con nên ưu tiên các món hấp, luộc để giữ trọn tính chất tự nhiên của thực phẩm.

2. Thực phẩm dễ sinh hơi và gây chướng bụng

Các thực phẩm như bắp cải, hành tây, dưa muối, các loại đậu nấm… khi vào đại tràng dễ lên men sinh khí. Với người có hệ tiêu hóa yếu, lượng khí này tích tụ gây chướng bụng, làm căng giãn đại tràng và kích hoạt các phản xạ co thắt gây đau.

3. Hải sản và đồ ăn tính hàn, tanh

Mặc dù hải sản giàu dinh dưỡng nhưng lại mang tính hàn rất mạnh. Người bệnh đại tràng vốn đã có “Tỳ vị hư hàn”, nếu nạp thêm đồ tanh lạnh sẽ khiến bụng đau quặn, tiêu chảy ngay lập tức. Đặc biệt, nếu hải sản không được chế biến kỹ, vi khuẩn và ký sinh trùng sẽ dễ dàng tấn công niêm mạc ruột đang suy yếu.

4. Sữa và các chế phẩm giàu Lactose

Ở nhiều người, khả năng chuyển hóa Lactose kém sẽ gây ra tình trạng “thấp nhiệt” ở đại trường, dẫn đến đau bụng và đi ngoài phân sống. Nếu nhận thấy bụng dạ không ổn sau khi uống sữa, bà con nên hạn chế hoặc chuyển sang các loại sữa hạt lành tính hơn.

5. Chất kích thích và đồ ăn cay nóng

Rượu bia, cà phê, thuốc lá và các gia vị cay (ớt, tiêu) được coi là những tác nhân gây “hỏa nhiệt”, trực tiếp kích thích vào niêm mạc và các dây thần kinh tại đại tràng, gây ra các cơn co thắt đột ngột và dữ dội.

Tham khảo thêm: các thực phẩm tốt cho đại tràng nên bổ sung mỗi ngày

Những lưu ý vàng trong chế độ sinh hoạt và ăn uống

Bên cạnh việc chọn thực phẩm, “cách ăn” cũng quan trọng không kém để điều hòa lại chức năng đại tràng:

• Chia nhỏ bữa ăn: Không nên ăn quá no một lúc gây quá tải cho tỳ vị. Chia nhỏ bữa giúp khí cơ lưu thông đều đặn.
• Ăn chậm nhai kỹ: Quá trình nhai kỹ giúp thức ăn được “nhào trộn” với dịch vị, giảm bớt gánh nặng co bóp cho đại tràng.
• Giữ ấm bụng: Tránh các thức ăn lạnh trực tiếp từ tủ lạnh. Một ly nước ấm vào buổi sáng có thể giúp kích hoạt hệ tiêu hóa rất tốt.
• Uống đủ nước: Cần duy trì 1.5 – 2 lít nước mỗi ngày để giúp quá trình truyền đạo của đại tràng diễn ra trơn tru, ngăn ngừa táo bón.
• Giữ tinh thần lạc quan: Can chủ sơ tiết, tinh thần thoải mái thì khí huyết mới lưu thông, các cơn co thắt nhờ đó cũng giảm dần.

Việc hiểu rõ người bị viêm đại tràng co thắt nên ăn gì và kiêng gì là chìa khóa để bạn tự làm chủ sức khỏe của mình. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài không thuyên giảm, bà con nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị bài bản, tránh những biến chứng không đáng có về sau.

Tham khảo thêm:

• Bị viêm đại tràng có nên ăn trứng? chuyên gia giải đáp
• cách chữa viêm đại tràng bằng mật ong – hướng dẫn a-z