Phù Nề Sau Khi Mổ Trĩ Có Nguy Hiểm? – Nguyên Nhân & Khắc Phục

Phù nề sau khi mổ trĩ là phản ứng sinh lý thường gặp khi cơ thể đang trong giai đoạn hồi phục. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Đông y, đây không chỉ là vết thương thực thể mà còn là biểu hiện của sự rối loạn khí huyết tại vùng hạ tiêu. Việc chăm sóc hậu phẫu cần sự kiên nhẫn và hiểu đúng bản chất để đẩy nhanh quá trình tiêu viêm, tán ứ.

Phù nề sau khi mổ trĩ có nguy hiểm không?

Theo y học hiện đại, sưng tấy và phù nề sau mổ là hệ quả tất yếu của quá trình xâm lấn mô mềm. Các thao tác bóc tách, cắt bỏ búi trĩ gây ra những tổn thương nhất định tại hệ thống mạch máu và thần kinh vùng hậu môn. Tình trạng này thường đạt đỉnh điểm trong khoảng 2-3 ngày đầu và sẽ thuyên giảm dần khi các tổ chức mô được tái tạo.

Dưới lăng kính của Y học cổ truyền (YHCT), khu vực hậu môn thuộc về đại trường, liên quan mật thiết đến tỳ vị và thận. Việc phẫu thuật được coi là một tác động ngoại lực làm đứt gãy mạch lạc, dẫn đến tình trạng “huyết ứ, khí trệ”. Khi khí huyết không được lưu thông, dịch thể tích tụ lại gây nên hiện tượng sưng nề, đau nhức.

Nguyên nhân gây phù nề sau khi cắt trĩ theo Đông – Tây y kết hợp:

• Tổn thương huyết mạch (Tổn thương mô): Các thao tác cắt trĩ làm đứt gãy các tĩnh mạch trĩ, gây thoát dịch và máu ra mô xung quanh, tạo nên tình trạng viêm phù cục bộ.
• Khí trệ huyết ứ (Tắc nghẽn mạch máu): Sau phẫu thuật, dòng máu trở về bị cản trở tạm thời. Trong Đông y, việc lưu thông máu chậm lại gây ra hiện tượng ứ trệ, dẫn đến sưng nề kéo dài nếu không được tác động bằng các biện pháp hoạt huyết.
• Tỳ vị hư hàn gây táo bón: Chế độ ăn uống sau mổ không phù hợp làm tỳ vị suy yếu, dẫn đến táo bón. Việc gắng sức khi đi tiêu gây áp lực cực lớn lên tĩnh mạch hậu môn vốn đang tổn thương, khiến dịch phù nề khó thoát đi.
• Thấp nhiệt xâm nhập (Nhiễm trùng): Nếu vệ sinh kém, vi khuẩn (nhiệt độc) kết hợp với dịch nhầy (thấp khí) tại vết mổ sẽ gây nên tình trạng nhiễm trùng. Lúc này, phù nề sẽ đi kèm với biểu hiện sưng – nóng – đỏ – đau rõ rệt.
• Cơ địa (Chính khí suy yếu): Những người có chính khí kém, sức đề kháng yếu thường có thời gian tiêu phù chậm hơn người bình thường.

Mặc dù phù nề thường là lành tính, nhưng người bệnh tuyệt đối không được chủ quan. Các dấu hiệu nguy hiểm cần lưu tâm bao gồm:

• Sưng tấy lan tỏa: Vùng phù nề không khu trú tại mép vết mổ mà lan rộng ra vùng mông hoặc bìu.
• Huyết hư gây chảy máu: Chảy máu tươi thành tia hoặc máu bầm đen chảy ra liên tục từ lòng hậu môn.
• Đau đớn cực độ: Cơn đau vượt quá sức chịu đựng, cảm giác đau nhói như kim châm (biểu hiện của huyết ứ nặng) không giảm dù đã dùng thuốc.
• Sốt cao: Cơ thể phát sốt (trên 38°C), đây là dấu hiệu của nhiệt độc đã nhập vào phần huyết.
• Mủ và dịch lạ: Hậu môn tiết dịch có mùi hôi, màu vàng hoặc xanh, biểu hiện của tình trạng bội nhiễm.

Có thể bạn muốn biết: Sau khi phẫu thuật cắt trĩ nên ăn gì, kiêng cữ gì nhanh khỏi?

Giải pháp khắc phục phù nề theo nguyên lý Đông – Tây y kết hợp

Để giải quyết tình trạng phù nề, chúng ta cần phối hợp giữa việc giảm triệu chứng tại chỗ của Tây y và điều dưỡng từ bên trong của Đông y nhằm mục đích “Tiêu viêm – Hành khí – Hoạt huyết”.

Các biện pháp hỗ trợ giảm sưng tấy nhanh chóng:

• Nhiệt trị liệu (Chườm lạnh và ngâm ấm): Trong 24-48 giờ đầu, chườm lạnh giúp co mạch, giảm thoát dịch. Sau đó, việc ngâm hậu môn bằng nước muối ấm hoặc các loại thảo dược có tính kháng sinh tự nhiên như trầu không, bồ kết giúp hoạt huyết, giãn cơ và tiêu phù rất tốt.
• Sử dụng thuốc hỗ trợ: Các loại thuốc Tây y giúp kháng viêm, giảm đau nhanh chóng. Tuy nhiên, nên kết hợp với các bài thuốc Đông y chứa các vị thuốc như Hoàng liên, Hoàng bá để thanh nhiệt, hóa thấp ngay tại vùng tổn thương.
• Giữ vệ sinh (Tránh thấp nhiệt): Khu vực hậu môn cần được giữ khô thoáng. Trong Đông y, môi trường ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho “thấp tà” gây bệnh, làm vết thương lâu lành.
• Dinh dưỡng điều dưỡng (Kiện tỳ – nhuận tràng): Ưu tiên các loại thực phẩm giàu chất xơ (rau mồng tơi, khoai lang) để nhuận tràng, tránh táo bón. Uống đủ nước để “tăng cường tân dịch”, giúp phân mềm và dễ đi tiêu hơn, giảm áp lực lên vết mổ.
• Chế độ nghỉ ngơi: Tránh ngồi quá lâu hoặc làm việc nặng gây áp lực xuống vùng hạ tiêu. Nên nằm nghiêng để máu được lưu thông tốt hơn về tim, giảm ứ trệ tại hậu môn.

Thông thường, tình trạng phù nề sẽ ổn định sau khoảng 1-2 tuần. Nếu áp dụng đúng các phương pháp Đông – Tây y kết hợp, quá trình này có thể diễn ra nhanh chóng và êm ái hơn. Tuy nhiên, sự theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường là chìa khóa để đảm bảo an toàn hậu phẫu.

Có thể bạn quan tâm:

• Bệnh trĩ có nguy hiểm không – đặc biệt khi ra máu, để lâu?
• Khám chữa bệnh trĩ ở đâu? 10 địa chỉ tốt nhất Hà Nội & TP HCM