Khám Bệnh Trĩ Như Thế Nào, Quy Trình Bao Gồm Những Gì?

Khám bệnh trĩ như thế nào? Đây là một quy trình quan trọng giúp xác định tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và đề xuất phương pháp điều trị phù hợp. Trong y học, việc nhận diện sớm các dấu hiệu “huyết ứ”, “thấp nhiệt” tại vùng hạ tiêu là chìa khóa để đẩy lùi căn bệnh phiền toái này.

Khám bệnh trĩ như thế nào theo quy trình y khoa hiện đại?

Thăm khám lâm sàng và hỏi bệnh sử

Dưới góc nhìn Tây y, đây là bước khởi đầu để bác sĩ thu thập dữ liệu sinh lý học. Bác sĩ sẽ hỏi bạn về các thông tin về các bệnh lý hiện tại, các bệnh lý đã từng mắc, dị ứng thuốc, tiền sử gia đình về bệnh trĩ.

Các dấu hiệu cần được quan tâm bao gồm:

• Sưng tấy: Biểu hiện của tình trạng viêm nhiễm hoặc tắc mạch.
• Đau rát: Thường xuất hiện khi có nứt kẽ hậu môn hoặc trĩ ngoại tắc mạch.
• Ngứa: Do dịch tiết từ niêm mạc trĩ gây kích ứng vùng da xung quanh.
• Chảy máu: Máu đỏ tươi, thường xuất hiện sau khi phân đi qua, là dấu hiệu điển hình của tổn thương tĩnh mạch.

Bác sĩ cũng có thể hỏi về thói quen sinh hoạt, bao gồm chế độ ăn uống, thói quen đi đại tiện, lượng nước uống và mức độ hoạt động thể chất. Theo Đông y, những thói quen này phản ánh trực tiếp tình trạng “tỳ vị” và “đại trường” của người bệnh.

Khám thực thể vùng hậu môn

Bác sĩ sẽ quan sát vùng hậu môn để tìm kiếm các dấu hiệu của bệnh trĩ, bao gồm sưng tấy, sa búi trĩ, chảy máu. Bác sĩ cũng có thể sờ nắn vùng hậu môn để kiểm tra độ mềm mại, sưng tấy và vị trí của búi trĩ.

Sau đó, bác sĩ sẽ sử dụng ngón tay đeo găng tay có bôi trơn để kiểm tra bên trong trực tràng. Khám trực tràng giúp bác sĩ đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh trĩ, kiểm tra trương lực cơ thắt và quan trọng nhất là loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác như u trực tràng.

Xét nghiệm cận lâm sàng – Minh chứng của khoa học

Để có cái nhìn chuẩn xác nhất về cơ chế sinh lý bệnh, bác sĩ có thể yêu cầu một số xét nghiệm:

• Nội soi hậu môn trực tràng: Sử dụng ống soi mềm có gắn camera để quan sát chi tiết niêm mạc, xác định chính xác số lượng và kích thước búi trĩ nội.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra chỉ số Hemoglobin để xem bạn có bị thiếu máu do mất máu rỉ rả kéo dài (huyết hư) từ bệnh trĩ hay không.
• Chụp X-quang hoặc các chẩn đoán hình ảnh khác: Được sử dụng để loại trừ các bệnh lý ác tính hoặc các vấn đề phức tạp tại vùng tiểu khung.

Đông y khám bệnh trĩ như thế nào? Tinh hoa Vọng – Văn – Vấn – Thiết

Trong Y học cổ truyền, việc khám bệnh là một nghệ thuật chẩn đoán tổng thể, không chỉ tập trung vào vùng hậu môn mà còn xem xét toàn bộ trạng thái cân bằng của cơ thể.

• Vọng (Nhìn): Quan sát thần sắc, hình dáng búi trĩ (màu sắc tím đỏ hay nhợt nhạt), quan sát lưỡi để biết thấp nhiệt hay huyết ứ. Búi trĩ đỏ tươi thường do huyết nhiệt, búi trĩ nhợt màu thường do khí hư.
• Văn (Nghe, ngửi): Nghe giọng nói, hơi thở của người bệnh. Tiếng nói thào thào, đoản hơi thường đi kèm với chứng trung khí hạ hãm (trĩ sa). Ngoài ra còn quan tâm đến mùi của dịch tiết hoặc phân.
• Vấn (Hỏi): Hỏi về tính chất phân (táo kết hay lỏng nát), thói quen ăn đồ cay nóng (tích nhiệt), cảm giác đau rát hay sa nặng vùng hậu môn.
• Thiết (Bắt mạch, sờ nắn): Sờ nắn trực tiếp búi trĩ để xem độ cứng mềm, khả năng co lên (đánh giá sức nâng của khí). Bắt mạch giúp xác định mạch Trầm, Sát (thấp nhiệt) hay mạch Tế, Nhược (khí huyết hư).

Việc kết hợp “Đông y kể chuyện – Tây y chứng minh” giúp người bệnh hiểu rõ tại sao mình bị bệnh và lộ trình phục hồi ra sao. Nếu có nhu cầu thăm khám bệnh và điều trị bệnh trĩ bằng Đông y, người bệnh có thể liên hệ cơ sở uy tín để được tư vấn chính xác nhất.

Có thể tự khám trĩ tại nhà không?

Nhiều bà con thường có tâm lý e ngại khi mắc bệnh ở vùng kín đáo. Tuy nhiên, không nên tự khám trĩ hoàn toàn tại nhà mà không có sự giám sát của chuyên gia. Việc chẩn đoán sai lệch có thể dẫn đến bỏ lỡ “giai đoạn vàng” điều trị hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý nguy hiểm khác.

Dù vậy, bà con có thể tự quan sát để nhận biết các tín hiệu cầu cứu từ cơ thể:

Đối với bệnh trĩ nội:

• Thường hình thành bên trong ống hậu môn trực tràng, phía trên đường lược nên khó quan sát trực tiếp.
• Dấu hiệu nhận biết: Có máu dính trong phân hoặc trên khăn giấy. Khi bệnh tiến triển (độ 2 trở lên), búi trĩ sa ra ngoài như một cục thịt thừa, màu hồng hoặc đỏ, bề mặt căng nhẵn.
• Cảm giác: Vùng hậu môn luôn ẩm ướt do dịch tiết niêm mạc, gây ngứa ngáy khó chịu (biểu hiện của thấp nhiệt).

Đối với bệnh trĩ ngoại:

• Dễ phát hiện hơn vì nằm dưới lớp da quanh rìa hậu môn.
• Búi trĩ phát triển từ các nếp gấp xung quanh rìa lỗ hậu môn, có thể quan sát và sờ thấy rõ ràng.
• Ban đầu kích thước nhỏ như hạt gạo, nhưng khi “huyết ứ” nặng, búi trĩ sưng to, căng mọng gây đau rát dữ dội, đặc biệt là khi ngồi hoặc vận động mạnh.

Lưu ý quan trọng khi đi khám trĩ để kết quả chính xác nhất

Việc chuẩn bị tâm lý và thể chất tốt sẽ giúp quy trình khám diễn ra thuận lợi hơn:

Trước khi đi khám:

• Uống đủ nước: Giúp hệ tiêu hóa ổn định, đại tiện dễ dàng, tránh làm tổn thương thêm búi trĩ trước khi gặp bác sĩ.
• Điều chỉnh chế độ ăn: Tránh ăn quá nhiều chất xơ thô cứng hoặc đồ cay nóng ngay trước ngày khám để không làm búi trĩ sưng tấy thêm.
• Vệ sinh cá nhân: Tắm rửa sạch sẽ vùng hậu môn bằng nước ấm để bác sĩ dễ dàng quan sát và giảm nguy cơ nhiễm trùng.
• Chuẩn bị hồ sơ: Mang theo các kết quả khám trước đó, đơn thuốc đang dùng và giấy tờ tùy thân.

Trong khi khám:

• Gạt bỏ tâm lý e ngại, hãy thẳng thắn chia sẻ về thói quen sinh hoạt và các triệu chứng dù là nhỏ nhất.
• Hỏi kỹ bác sĩ về phương pháp điều trị: Liệu có cần can thiệp ngoại khoa hay có thể dùng bài thuốc Đông y để bảo tồn và phục hồi tự nhiên.

Sau khi khám:

• Tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị. Nếu dùng thuốc Đông y, cần kiên trì vì thuốc cần thời gian để “ngấm” vào tạng phủ, điều hòa khí huyết.
• Thay đổi lối sống: Tránh ngồi lâu, tăng cường vận động nhẹ nhàng để khí huyết lưu thông, không dồn áp lực xuống hạ tiêu.

Tham khảo thêm:

• Top 10 địa chỉ khám chữa bệnh trĩ tốt nhất tại TP.HCM
• Khám, cắt trĩ ở Bệnh viện Đại học Y Dược – Thông tin & chi phí
• Sau khi phẫu thuật cắt trĩ nên ăn gì, kiêng cữ gì nhanh khỏi?

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn nắm rõ quy trình khám bệnh trĩ như thế nào. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ giúp bạn bớt lo lắng và có sự lựa chọn điều trị thông thái nhất cho sức khỏe của mình.