Nguyên Nhân Trĩ Ngoại Thường Gặp Ở Nữ Giới

Trong y lý phương Đông, bệnh trĩ – hay còn gọi là Hạ Trĩ – không đơn thuần chỉ là một tổn thương tại chỗ ở vùng hậu môn. Đó là hệ quả của sự mất cân bằng giữa các tạng phủ, sự rối loạn của khí huyết và sự xâm nhập của các tà khí từ bên ngoài. Đối với nữ giới, do đặc thù về sinh lý như “lấy huyết làm gốc”, trải qua các giai đoạn kinh, đới, thai, sản, nên căn nguyên gây ra trĩ ngoại thường phức tạp và có những nét riêng biệt so với nam giới.Theo quan niệm của Đông y, trĩ ngoại ở phụ nữ chủ yếu do Khí hư hạ hãm, Huyết ứ, Thấp nhiệt uất kết và sự suy yếu của hệ thống tỳ vị. Khi âm dương mất cân bằng, các tĩnh mạch ở vùng hậu môn (phần dưới của cơ thể – vốn thuộc âm) bị chèn ép, khí huyết không lưu thông được gây ra tình trạng sưng phồng, hình thành các búi trĩ nằm bên ngoài đường lược.Dưới đây là cái nhìn sâu sắc từ y học cổ truyền về 8 nguyên nhân gây trĩ ngoại thường gặp ở nữ giới.Điểm mặt 8 nguyên nhân gây trĩ ngoại ở nữ giới dưới góc nhìn Đông yBệnh trĩ ngoại phát triển bên dưới đường lược và có bề mặt chính là lớp biểu mô lát tầng nằm xung quanh cửa hậu môn. Trong Đông y, hậu môn được coi là “phách môn”, nơi tống xuất cặn bã ra khỏi cơ thể. Nếu phách môn không được thông suốt, tà khí sẽ tích tụ mà sinh bệnh.

Các nguyên nhân dẫn đến bệnh trĩ ngoại ở phụ nữ bao gồm:1. Do cấu tạo đặc thù của cơ quan sinh dục và sự chèn ép khí cơVề mặt giải phẫu cổ truyền, nữ giới thuộc tính Âm, vùng chậu là nơi hội tụ của nhiều kinh mạch quan trọng như kinh Can, kinh Thận và mạch Nhâm, mạch Xung. Tử cung nằm trong vùng chậu, ngay giữa trực tràng và bàng quang. Sự biến đổi của tử cung hoặc các tạng xung quanh có thể gây cản trở sự vận hành của Khí.Khi tử cung chèn ép vào trực tràng, nó gây ra tình trạng Khí trệ, làm cho nhu động của đại trường bị đình trệ. Việc đi đại tiện diễn ra chậm hơn dẫn đến tình trạng “Táo kết”. Áp lực kéo dài khiến huyết dịch tại vùng hậu môn bị ứ trệ (Huyết ứ), lâu dần mạch lạc phình giãn mà thành trĩ ngoại.2. Bệnh trĩ ngoại ở nữ giới do ảnh hưởng của quá trình mang thai và sinh conTrong Đông y, thời kỳ thai sản là lúc người phụ nữ tiêu tốn nhiều huyết nhất (“Kỳ thai tổn huyết”). Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến chị em dễ mắc trĩ ngoại:Lượng hóc môn và sự tích nước (Thấp trệ): Khi mang thai, cơ thể dễ bị tích tụ “thấp khí”. Sự phát triển của thai nhi chèn ép vào kinh lạc vùng hạ tiêu, làm cản trở đường đi của phân và khí huyết, gây ra táo bón trường diễn.Ít vận động (Khí hư): Việc ít vận động trong thời gian mang thai và ở cữ làm cho Tỳ khí bị suy yếu. Tỳ chủ cơ nhục, khi Tỳ hư không nâng đỡ được các cơ quan (Khí hư hạ hãm), búi trĩ dễ bị sa ra ngoài hoặc sưng to.Áp lực khi rặn đẻ: Quá trình sinh nở đòi hỏi người phụ nữ phải dồn lực (khí) xuống dưới. Việc rặn quá mạnh khiến khí huyết dồn nén cực độ tại hậu môn, làm các tĩnh mạch (mạch lạc) bị tổn thương nghiêm trọng.Tẩm bổ sai cách (Nhiệt độc): Việc nạp quá nhiều chất béo, đồ bổ dưỡng có tính nóng sau sinh tạo ra tình trạng Vị nhiệt. Nhiệt từ dạ dày chuyển xuống đại trường, làm khô tân dịch gây táo bón và hình thành trĩ ngoại.Bạn có thể tham khảo thêm: Bệnh trĩ ở phụ nữ sau sinh và phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả3. Thấp nhiệt và uế khí do vệ sinh không sạch sẽHậu môn và vùng kín là nơi thấp trũng, dễ bị xâm nhập bởi “Thấp tà” và “Nhiệt tà”. Nếu việc vệ sinh không sạch sẽ sau khi đi cầu hoặc trong kỳ kinh nguyệt, các tác nhân bên ngoài (uế khí, vi trùng) sẽ kết hợp với dịch tiết cơ thể tạo thành tình trạng Thấp nhiệt uất kết.Khi thấp nhiệt tích tụ lâu ngày tại các nếp gấp hậu môn, nó sẽ gây viêm nhiễm, sưng đau và kích thích các mạch máu tăng sinh. Đây chính là biểu hiện của “Nhiệt cực sinh độc”, tạo tiền đề cho búi trĩ ngoại hình thành và phát triển.4. Quan hệ bằng cửa sau gây tổn thương mạch lạcHậu môn vốn không có chức năng co giãn và bôi trơn như âm đạo. Việc quan hệ bằng đường này dưới góc nhìn Đông y là sự cưỡng ép đối với phách môn, gây ra tình trạng Ngoại thương.Sự ma sát mạnh trực tiếp làm tổn thương các mạch lạc (mạch máu), gây huyết ứ và đau rát (Thống do bất thông). Sự lặp lại thường xuyên khiến vùng cơ quanh hậu môn bị lỏng lẻo, khí không giữ được huyết, dẫn đến hiện tượng tĩnh mạch bị lồi ra ngoài thành trĩ.5. Ăn các món nhiều gia vị gây hỏa nhiệt trong ngườiSở thích ăn đồ cay nóng (tiêu, ớt, tỏi…) được Đông y gọi là lạm dụng đồ “Tân tán, đại nhiệt”. Những thực phẩm này trực tiếp tấn công vào tạng Tỳ và Vị, tạo ra Nhiệt độc trong đường ruột.Nhiệt này thiêu đốt tân dịch (nước trong cơ thể), khiến phân trở nên khô cứng. Khi phân khô đi qua hậu môn sẽ gây xây xát, đồng thời nhiệt tà làm cho tĩnh mạch vùng này bị sưng huyết, phù nề. Đây là con đường ngắn nhất dẫn đến bệnh trĩ ngoại ở phụ nữ.

6. Lạm dụng trà đặc, cà phê làm hao tổn tân dịchTrà và cà phê có tính đắng, khô (khổ táo). Tuy giúp tỉnh táo tinh thần nhưng nếu dùng quá nhiều sẽ làm tổn thương Âm huyết và hao tán Tân dịch.Khi cơ thể thiếu nước (tân dịch khô kiệt), đại trường không còn sự trơn tru để bài tiết. Hơn nữa, các chất kích thích này làm cho “Hỏa” trong người bốc lên, khiến tình trạng huyết nhiệt tại vùng hạ tiêu trở nên trầm trọng hơn, thúc đẩy sự hình thành của trĩ ngoại.7. Căng thẳng, áp lực (Can khí uất kết)Phụ nữ hiện đại chịu nhiều áp lực từ gia đình và công việc, dễ dẫn đến tình trạng Can khí uất kết. Trong ngũ hành, Can mộc khắc Tỳ thổ. Khi Can khí bị uất ức, nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận hóa của Tỳ vị.Căng thẳng kéo dài làm cho khí cơ không thông suốt, ảnh hưởng đến thần kinh trung ương và hệ tiêu hóa. Khí không lưu thông thì huyết không hành (Khí trệ huyết ứ), cơ vòng hậu môn bị co thắt bất thường hoặc suy yếu. Đây là điều kiện nội tại khiến bệnh trĩ phát sinh từ bên trong.8. Các nguyên nhân khác gây bệnh trĩ ngoại theo y lý cổ truyềnNgoài những nguyên nhân chính, Đông y còn chỉ ra một số yếu tố cộng hưởng khác:Tuổi cao (Thiên quý suy): Khi tuổi già, các tạng phủ suy yếu, khí huyết kém, khả năng co giãn của mạch lạc giảm sút.Hay nhịn đi cầu (Tích tụ uế khí): Làm cho nhiệt độc tích tụ ngược lại vào cơ thể, làm khô phân.Đứng nhiều, ngồi lâu (Cửu tọa tổn nhục): Ngồi lâu làm khí huyết vùng mông bị đè nén, không lưu thông được gây ứ trệ.Uống ít nước: Thiếu nguồn cung cấp tân dịch cho đại trường.Sử dụng thức ăn nhanh: Thường chứa nhiều chất gây nóng trong, ít chất xơ (thiếu tính thanh đạm).Thể thao quá sức: Làm khí bị tán lạc, không giữ được các tạng phủ ở đúng vị trí.LỜI KẾT TỪ CHUYÊN GIA ĐÔNG YBệnh trĩ ngoại ở nữ giới không chỉ là nỗi đau thể xác mà còn là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang bị “nhiệt” quá mức hoặc “khí” quá suy. Việc hiểu rõ các căn nguyên này dưới góc nhìn y học cổ truyền giúp chị em không chỉ điều trị triệu chứng mà còn biết cách điều dưỡng cơ thể từ bên trong, cân bằng lại âm dương và lối sống.Phòng bệnh trĩ ngoại cần bắt đầu từ việc dưỡng Tỳ, nhuận Tràng, giữ cho tâm thái bình hòa và chế độ ăn uống thanh đạm.Có thể bạn quan tâm: Các phương pháp điều trị bệnh trĩ ngoại hiệu quả nhấtBạn có muốn tôi tư vấn thêm về các bài thuốc Đông y cụ thể hoặc các món ăn bài thuốc (Dược thiện) giúp nhuận tràng, hỗ trợ điều trị trĩ ngoại cho nữ giới không?