Những Lưu Ý Cho Người Mắc Trĩ Ngoại – Không Nên Bỏ Qua

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Trĩ ngoại không đơn thuần chỉ là sự giãn nở của các tĩnh mạch vùng hậu môn dưới góc nhìn Tây y, mà theo Đông y, đây còn là biểu hiện của tình trạng khí huyết ứ trệ, thấp nhiệt uất kết tại đại trường. Căn bệnh này nếu không được xử lý đúng cách sẽ dẫn đến biến chứng nguy hiểm như nghẹt búi trĩ, hoại tử hoặc nhiễm trùng máu. Dưới đây là những lưu ý mang tính sống còn mà người bệnh trĩ ngoại tuyệt đối không nên bỏ qua.

những lưu ý cho người mắc trĩ ngoại
Trĩ ngoại gây nhiều phiền toái và đau đớn trong sinh hoạt hàng ngày cho người bệnh

Khác với trĩ nội hình thành phía trên đường lược, trĩ ngoại xuất hiện bên dưới đường lược, được bao phủ bởi lớp da nhạy cảm nên thường gây cảm giác đau rát, cộm vướng rất rõ rệt. Tuy việc nhận biết và tiếp cận điều trị có phần trực quan hơn, nhưng để dứt điểm tận gốc, người bệnh cần phối hợp nhịp nhàng giữa điều trị chuyên khoa và chế độ kiêng khem, sinh hoạt nghiêm ngặt theo học thuyết âm dương ngũ hành, cân bằng lại phủ tạng.

Trong Đông y, trĩ ngoại thuộc phạm vi chứng “Hạch trĩ”. Nguyên nhân cốt lõi là do tỳ vị hư yếu, khí huyết không lưu thông được xuống dưới, khiến huyết ứ trệ lại mà hình thành búi trĩ. Việc điều trị không chỉ là cắt bỏ phần ngọn mà phải chú trọng “thăng đề” (đưa khí đi lên) và “hành huyết” (giúp máu lưu thông). Nếu bà con chỉ chú trọng dùng thuốc mà quên đi việc thay đổi thói quen sinh hoạt – vốn là gốc rễ gây ra thấp nhiệt – thì bệnh sẽ rất dễ tái phát.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Những lưu ý vàng cho người mắc trĩ ngoại – Góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Dù không trực tiếp đe dọa tính mạng ngay lập tức, nhưng trĩ ngoại là “khắc tinh” của chất lượng cuộc sống. Để hỗ trợ quá trình tiêu viêm, co hồi búi trĩ tự nhiên, người bệnh cần đặc biệt ghi nhớ các vấn đề sau:

1. Thay đổi tư thế đại tiện: Ưu tiên ngồi xổm

Dưới góc nhìn giải phẫu học hiện đại, tư thế ngồi xí bệt vô tình tạo ra một “nút thắt” ở cơ thực quản – hậu môn, khiến việc đẩy phân ra ngoài trở nên khó khăn hơn. Ngược lại, ngồi xổm giúp góc hậu môn trực tràng thẳng hơn, hỗ trợ quá trình bài tiết tự nhiên.

Trong y học cổ truyền, việc đại tiện thuận lợi giúp thông suốt “địa đạo”, tránh việc khí uất tích tụ tại hạ tiêu. Khi ngồi xổm, áp lực lên các mạch máu vùng hậu môn được giảm thiểu tối đa, ngăn chặn tình trạng sa giãn tĩnh mạch trầm trọng hơn.

Nếu gia đình đang sử dụng xí bệt, hãy khắc phục bằng cách dùng một chiếc ghế nhỏ kê dưới chân sao cho đùi và thân mình tạo thành một góc khoảng 35 độ. Tư thế này mô phỏng tư thế ngồi xổm tự nhiên. Chuyên gia Karuklia nhấn mạnh: “Kê chân cao khoảng 20cm và hơi gập người về phía trước sẽ tạo lực đẩy tự nhiên cho hệ tiêu hóa, giúp bà con đi vệ sinh nhẹ nhàng mà không cần rặn mạnh”. Việc giảm áp lực cơ học này chính là cách bảo vệ các búi trĩ ngoại khỏi tình trạng sưng nề, tụ máu.

2. Dinh dưỡng nhuận tràng: “Lấy rau làm thuốc”

Táo bón chính là “kẻ tiếp tay” số một cho bệnh trĩ. Phân khô cứng khi đi qua vùng hậu môn đang bị tổn thương sẽ gây rách, chảy máu và viêm nhiễm nghiêm trọng. Để khắc phục, thực đơn hàng ngày cần tập trung vào các loại thực phẩm có tính mát, giúp thanh nhiệt đại trường.

Người bệnh trĩ ngoại nên bổ sung khoảng 50g chất xơ mỗi ngày. Các loại rau như mồng tơi, rau đay, rau sam không chỉ cung cấp chất xơ hòa tan làm mềm phân mà trong Đông y, chúng còn có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, rất tốt cho người đang bị uất nhiệt tại vùng hạ tiêu.

những lưu ý cho người mắc trĩ ngoại
Rau xanh là thực phẩm không thể thiếu trong thực đơn của người bệnh trĩ

Tôi luôn khuyên người bệnh nên coi thực phẩm là những vị thuốc tự nhiên. Chất xơ không chỉ giúp nhuận tràng mà còn giúp “tống cựu nghênh tân”, đào thải độc tố tích tụ trong đường ruột. Khi đại trường thông suốt, áp lực lên tĩnh mạch hậu môn giảm đi, từ đó hỗ trợ búi trĩ ngoại co lại tốt hơn. Đặc biệt, các loại rau có chất nhầy như mồng tơi rất tốt trong việc làm trơn đường bài tiết, giảm ma sát tối đa lên búi trĩ.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Có thể bạn quan tâm: bệnh trĩ ngoại và chế độ dinh dưỡng để khắc phục

3. Thủy trị liệu: Uống đủ nước để “khơi thông dòng chảy”

Nước là dung môi quan trọng nhất trong cơ thể. Thiếu nước, cơ thể sẽ tăng cường tái hấp thu nước từ đại tràng, khiến phân trở nên khô khốc và khó di chuyển. Đối với người trĩ ngoại, việc uống từ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày giúp duy trì sự mềm mại của phân, đồng thời hỗ trợ gan thận thải độc hiệu quả hơn. Hãy ưu tiên nước lọc, nước ép rau củ và tránh xa các loại nước ngọt có gas vì chúng dễ gây đầy hơi, chướng bụng.

4. Vệ sinh hậu môn: Ngừa viêm nhiễm, hóa giải thấp nhiệt

Vùng hậu môn vốn là nơi chứa nhiều vi khuẩn, khi có sự xuất hiện của các búi trĩ ngoại, việc vệ sinh càng trở nên khó khăn. Tình trạng ẩm ướt tại đây chính là môi trường lý tưởng cho “thấp nhiệt” khu trú, gây ngứa ngáy và viêm loét.

Đặc biệt với phụ nữ, cấu tạo giải phẫu gần giữa âm đạo và hậu môn khiến nguy cơ viêm nhiễm chéo rất cao. Sau mỗi lần đi vệ sinh, thay vì dùng giấy khô cứng chà xát làm tổn thương búi trĩ, người bệnh nên rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm hoặc nước muối sinh lý, sau đó thấm khô bằng khăn mềm. Việc giữ cho vùng hậu môn luôn khô thoáng là yếu tố then chốt để ngăn chặn biến chứng viêm da quanh hậu môn.

Bà con cần lưu ý, việc vệ sinh không đúng cách hoặc lạm dụng các loại xà phòng có tính tẩy rửa mạnh sẽ làm mất đi lớp màng bảo vệ tự nhiên của da hậu môn. Trong Đông y, việc xông rửa bằng các thảo dược có tính sát khuẩn, tiêu viêm như trầu không, khổ sâm, xà sàng tử sẽ giúp hoạt huyết, tiêu sưng và giữ cho vùng tổn thương luôn sạch sẽ, nhanh lành hơn rất nhiều so với các phương pháp vệ sinh thông thường.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

5. Tuyệt đối không nhịn đại tiện và tránh sao nhãng

Thói quen nhịn đại tiện vì bận rộn là sai lầm phổ biến nhất của dân văn phòng – đối tượng chiếm tỷ lệ mắc trĩ cao. Khi bạn nhịn, phân bị tích tụ lâu ngày tại trực tràng sẽ trở nên khô cứng và to hơn, gây áp lực cực đại lên hệ thống tĩnh mạch khi đi vệ sinh lần sau.

Bên cạnh đó, thói quen đọc báo, lướt điện thoại trong nhà vệ sinh vô tình kéo dài thời gian ngồi trên bồn cầu. Việc ngồi quá lâu làm tăng áp lực máu lên vùng hậu môn, khiến các búi trĩ ngoại vốn đang sưng tấy lại càng bị nhồi nhét máu, dẫn đến tình trạng sa nặng hơn. Hãy tập thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định trong ngày (tốt nhất là buổi sáng sớm khi kinh đại trường hoạt động mạnh nhất) và tập trung hoàn toàn vào việc bài tiết.

6. Kiêng kỵ thực phẩm mặn và gia vị cay nóng

Muối có tính giữ nước, khi nạp quá nhiều muối, các tế bào mạch máu vùng hậu môn có xu hướng căng giãn ra, làm tăng kích thước búi trĩ. Đồng thời, các loại gia vị như tiêu, ớt, hành, tỏi có tính nóng (nhiệt) rất cao. Khi tiêu thụ quá mức, chúng sẽ gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa, gây nóng rát hậu môn khi đi vệ sinh.

Chế độ ăn nhạt, thanh đạm không chỉ bảo vệ hệ tim mạch mà còn là liệu pháp hỗ trợ đắc lực để giảm sưng viêm búi trĩ. Hãy hạn chế tối đa các thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ vì chúng gây cản trở quá trình vận hóa thức ăn của tỳ vị, tạo ra nội nhiệt – căn nguyên của bệnh trĩ.

những lưu ý cho người mắc trĩ ngoại
Hạn chế đồ ăn cay nóng, nhiều muối để bảo vệ tĩnh mạch hậu môn

Thông tin hữu ích: dấu hiệu của trĩ ngoại giai đoạn đầu

Trĩ ngoại tuy là căn bệnh ở vùng kín nhưng đừng vì e ngại mà để bệnh tiến triển nặng. Việc kết hợp giữa điều trị y tế hiện đại để kiểm soát triệu chứng và áp dụng các nguyên tắc dưỡng sinh Đông y trong ăn uống, sinh hoạt chính là chìa khóa vàng để đẩy lùi căn bệnh này. Hãy lắng nghe cơ thể mình, tuân thủ đúng phác đồ điều trị và đừng bao giờ xem nhẹ những lưu ý nhỏ nhất trong chế độ sinh hoạt hằng ngày.

Cuối cùng, tôi muốn nhắc nhở bà con rằng trĩ ngoại là bệnh do “trong yếu ngoài lấn”. Đừng chỉ tìm cách cắt bỏ búi trĩ bên ngoài mà không bồi bổ từ bên trong. Việc duy trì một tinh thần lạc quan, kết hợp với các bài tập vận động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc tập bài tập Kegel (co thắt cơ hậu môn) sẽ giúp khí huyết vùng chậu lưu thông tốt hơn, từ đó búi trĩ sẽ tự khắc co hồi bền vững hơn.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Chia sẻ:
Chữa bệnh trĩ bằng ngải cứu Cách Chữa Bệnh Trĩ Bằng Ngải Cứu – Hướng Dẫn A-z

Cách chữa bệnh trĩ bằng ngải cứu là phương pháp được lưu truyền từ lâu đời trong dân gian. Nhờ…

10 Cách Chữa Bệnh Trĩ Sau Sinh (lòi Dom) Hiệu Quả Nhất

Những cách chữa bệnh trĩ sau sinh theo quan điểm Y học cổ truyền và hiện đại không chỉ giúp…

Bị Hẹp Hậu Môn Sau Cắt Trĩ – Giải Pháp Xử Lý, Điều Trị

Bị hẹp hậu môn sau cắt trĩ có thể xảy ra tạm thời hoặc kéo dài vĩnh viễn do sự…

Đại tiện ra máu tươi là triệu chứng của bệnh gì? Đại Tiện Ra Máu Tươi Là Triệu Chứng Của Bệnh Gì? – [nghiên Cứu Mới]

Đại tiện ra máu tươi không chỉ đơn thuần là sự thay đổi trong thói quen bài tiết mà còn…

đại tiện ra máu đông Đi Đại Tiện Ra Máu Đông – Coi Chừng Bệnh Nguy Hiểm

Đại tiện ra máu đông là một triệu chứng nghiêm trọng cần hết sức chú ý. Bởi nó thường là…

Chia sẻ
Bỏ qua