Bệnh Trĩ Ngoại Và Chế Độ Dinh Dưỡng Để Khắc Phục

Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh trĩ ngoại là vấn đề rất nhiều người quan tâm. Ăn uống thiếu khoa học là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến bệnh trĩ ngoại. Vì vậy bạn nên nắm rõ quy tắc ăn uống khi bị bệnh để việc điều trị mang lại kết quả cao hơn.
Mối liên hệ giữa bệnh trĩ ngoại và chế độ dinh dưỡng hàng ngày
Bệnh trĩ ngoại hình thành do tĩnh mạch phía dưới đường lược (ngoài hậu môn) bị sưng viêm, gây ra các tình trạng đau, ngứa ngáy và chảy máu. Theo góc nhìn của Y học cổ truyền, bệnh trĩ không đơn thuần là tổn thương tại chỗ mà thường do tỳ vị hư yếu, khí huyết ứ trệ, hoặc do thấp nhiệt hạ chú (nhiệt độc và độ ẩm tích tụ ở vùng hạ tiêu) gây nên.
“Bà con cần hiểu rằng, trong Đông y, hệ thống tiêu hóa (Tỳ vị) đóng vai trò là cơ quan hậu thiên, nơi sinh ra khí huyết. Khi chúng ta ăn uống quá nhiều đồ cay nóng, chiên rán hay lạm dụng rượu bia, chính là đang nạp thêm ‘nhiệt độc’ vào cơ thể. Nhiệt này tích tụ lâu ngày ở đại tràng, làm tiêu hao tân dịch (nước nuôi dưỡng cơ thể), khiến phân khô cứng, gây táo bón. Khi khí huyết không lưu thông được, ứ trệ tại hậu môn, các tĩnh mạch bị căng giãn mà hình thành búi trĩ. Muốn trị tận gốc trĩ, trước hết phải làm mát cơ thể, dưỡng huyết và ổn định lại tỳ vị qua đường ăn uống.”
Bác sĩ Tuyết Lan

Những người có chế độ ăn uống không cân bằng, thiếu hụt chất xơ nhưng lại dư thừa chất kích thích rất dễ rơi vào tình trạng táo bón mãn tính. Áp lực khi rặn mạnh khiến khí huyết dồn xuống hậu môn nhưng không thoát đi được, làm các tĩnh mạch giãn ra và phình to. Do đó, việc cải thiện khẩu phần ăn là biện pháp song hành bắt buộc cùng quá trình điều trị để đạt hiệu quả bền vững.
Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh trĩ ngoại
Để hỗ trợ đẩy lùi bệnh trĩ ngoại, Y học cổ truyền chú trọng các thực phẩm có tính thanh nhiệt, nhuận tràng, lương huyết (làm mát máu) và bổ huyết.
8 thực phẩm nên ăn khi bị trĩ ngoại
Một số thực phẩm được ví như vị thuốc tự nhiên giúp bồi bổ tỳ vị và thông kinh mạch vùng hậu môn:
1. Củ cải đỏ
Dưới góc nhìn khoa học, củ cải đỏ giàu chất xơ và nước, giúp tăng khối lượng phân. Trong Đông y, củ cải có tác dụng lợi tiểu, thông lâm và kích thích tiêu hóa. Hàm lượng sắt phong phú trong loại củ này giúp bổ sung lượng huyết đã mất khi đi cầu ra máu.
Đọc thêm: 10 cách chữa bệnh trĩ bằng dân gian đơn giản, dễ kiếm
2. Rau chân vịt
Rau chân vịt chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ thành mạch. Theo Đông y, loại rau này có tính mát, giúp thanh nhiệt, chỉ huyết (cầm máu), rất tốt cho những người bị trĩ ngoại thể huyết nhiệt.
3. Rau lang
Rau lang có vị ngọt, tính mát, quy kinh Tỳ, Thận. Đây là vị thuốc “nhuận tràng” tự nhiên hàng đầu, giúp thanh lọc cơ thể và giảm bớt tình trạng thấp nhiệt ở đại tràng. Bà con có thể thay đổi bằng rau mồng tơi, rau đay hoặc diếp cá để hỗ trợ tiêu hóa.

4. Bột yến mạch
Yến mạch cung cấp chất xơ hòa tan dồi dào và magiê. Magiê đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện độ đàn hồi của mạch máu (giúp tĩnh mạch trĩ bền chặt hơn) và kích thích nhu động ruột hoạt động trơn tru.
5. Sữa chua
Sữa chua cung cấp lợi khuẩn (probiotic) giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh giúp “Tỳ vị vận hóa tốt”, từ đó giảm áp lực lên vùng hạ tiêu, hỗ trợ vết thương mau lành.
6. Quả mâm xôi
Với hàm lượng flavonoid cao, quả mâm xôi không chỉ chống oxy hóa mà còn giúp làm bền thành mạch máu, giảm tình trạng sưng phồng búi trĩ ngoại.
7. Quả sung
Quả sung là vị thuốc quý có vị ngọt, tính bình, tác dụng kiện tỳ, thanh tràng. Chứa nhiều fractoza và dextroza, quả sung giúp nhuận tràng rất tốt cho người bị trĩ lâu ngày.

8. Mướp hương
Mướp hương có tính mát, thanh nhiệt, hóa đàm. Nấu mướp hương giúp giải nhiệt độc tích tụ trong cơ thể, khắc phục chứng đại tiện ra máu do nhiệt thịnh.
Gợi ý: Thịt lươn có chữa được bệnh trĩ? Giải đáp thắc mắc
Người bị trĩ ngoại không nên ăn uống những gì?
Để tránh làm trầm trọng thêm tình trạng thấp nhiệt và ứ trệ khí huyết, người bệnh cần hạn chế:
1. Đồ béo và thực phẩm chiên xào
Các món nhiều dầu mỡ gây khó tiêu, làm đình trệ quá trình vận hóa của Tỳ vị, dẫn đến thấp nhiệt tích tụ, khiến búi trĩ sưng to hơn.
2. Các loại gia vị cay nóng
Ớt, tiêu, mù tạt là tác nhân trực tiếp gây “tâm hỏa vượng” và nhiệt kết đại trường. Chúng kích thích niêm mạc hậu môn, gây đau rát dữ dội khi đi tiêu.
3. Trái cây còn xanh, chát
Chuối xanh, ổi hay hồng xiêm chứa nhiều tanin gây se niêm mạc, làm phân khô cứng, cản trở lưu thông khí huyết vùng ruột.

4. Bánh mì, thực phẩm tinh chế
Các loại bánh này dễ gây hút nước trong ruột, làm mất cân bằng tân dịch, dẫn đến táo bón.
5. Đồ ngọt và nước có ga
Đường làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể. Nước ngọt có ga gây chướng bụng, tăng áp lực nội ổ bụng dồn xuống vùng hậu môn trực tràng.
“Trong quá trình thăm khám, tôi gặp không ít bà con dù uống thuốc đều đặn nhưng búi trĩ vẫn sưng đau do thói quen ‘thích đồ cay, ưa đồ ngọt’. Bà con nhớ cho, thực phẩm chính là vị thuốc đầu tiên. Nếu cứ nạp nhiệt vào người thì thuốc tiên cũng khó lòng phát huy tác dụng. Hãy giữ cho cái bụng được nhẹ nhàng bằng những thực phẩm thanh đạm, khi đó chính khí mới vững, bệnh tật mới lùi xa.”
Bác sĩ Tuyết Lan
Một số món ăn bài thuốc tốt cho người bị trĩ ngoại
Vận dụng nguyên lý “Dược thực đồng nguyên” (thuốc và thức ăn có cùng nguồn gốc), bà con có thể áp dụng các món ăn sau:
1. Món quả sung nấu lòng lợn
Sự kết hợp này giúp kiện tỳ, nhuận tràng, bổ sung dưỡng chất cho hệ tiêu hóa mà không gây đầy bụng.
- Nguyên liệu: 10 quả sung xanh, 1 đoạn lòng lợn sạch.
- Cách chế biến: Lòng lợn sơ chế sạch, cắt khúc; sung thái lát. Nấu canh ăn 1-2 lần mỗi tuần.
2. Cháo gạo lứt, hoàng kỳ
Hoàng kỳ là vị thuốc đầu bảng về bổ khí và thăng dương (đưa khí đi lên), giúp co búi trĩ. Gạo lứt giàu chất xơ giúp thông tiện.
- Nguyên liệu: 100g gạo lứt, 30g hoàng kỳ.
- Cách chế biến: Sắc hoàng kỳ lấy nước, bỏ bã, sau đó cho gạo lứt vào nấu cháo. Ăn khi đói trong 5-7 ngày.

3. Canh bông thiên lý nấu tôm
Bông thiên lý có tác dụng giải nhiệt, an thần. Món canh này giúp người bệnh bớt lo âu, tâm trí thoải mái, hỗ trợ điều trị trĩ ngoại do căng thẳng thần kinh.
4. Canh mướp hương, rau đay nấu với cua đồng
Chất nhầy tự nhiên trong rau đay và tính mát của mướp hương giúp bôi trơn đường ruột, khiến việc đi cầu trở nên dễ dàng, không đau đớn.
Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh trĩ ngoại cần dựa trên sự thấu hiểu cơ thể mình. Ăn uống đúng cách không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn là nền tảng để cơ thể tự phục hồi. Nếu tình trạng bệnh kéo dài hoặc búi trĩ có dấu hiệu sa giãn nghiêm trọng, bà con nên tìm đến các chuyên gia Y học cổ truyền để được bắt mạch, kê đơn điều trị phù hợp nhất.
“Bệnh trĩ ngoại tuy gây nhiều phiền toái và đau đớn, nhưng nếu bà con kiên trì kết hợp ‘trong uống, ngoài xông’ và giữ một chế độ ăn uống thanh lành, bệnh sẽ dần ổn định. Tôi luôn tin rằng, khi tâm ta an, cơ thể ta được nuôi dưỡng đúng cách, sức khỏe sẽ tự khắc quay trở về. Mong bà con sớm tìm lại được sự thoải mái và nhẹ lòng trong cuộc sống.”
Bác sĩ Tuyết Lan
Có thể bạn quan tâm:
- 5 cách chữa bệnh trĩ bằng rau diếp cá hiệu quả, đơn giản
- Phòng chữa bệnh trĩ bằng yoga và bấm huyệt – thông tin nên biết
