Gút mạn tính: Đừng để “trọc độc” tàn phá khớp và suy thận

Người mắc bệnh gút mạn tính thường gặp khó khăn trong việc kiểm soát, điều trị. Các biến chứng có thể phát sinh bất cứ lúc nào khiến sức khỏe bệnh nhân bị đe dọa nghiêm trọng.

Bệnh gút mạn tính dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Bệnh gút mạn tính là một dạng viêm khớp có tính chất kéo dài và hay tái phát. Các triệu chứng bệnh có thể bị kích hoạt một cách đột ngột và xuất hiện bất cứ lúc nào do tình trạng dư thừa axit uric trong máu cùng với sự hiện diện của các tinh thể muối urat sắc nhọn.

Trong Đông y, gút mạn tính được xếp vào phạm vi chứng Thống phong. Nếu giai đoạn cấp tính thường do ngoại tà (phong, hàn, thấp, nhiệt) xâm nhập khi chính khí suy yếu, thì bước sang giai đoạn mạn tính, bệnh căn đã ăn sâu vào trong tạng phủ. Đây là hệ quả của việc khí huyết ứ trệ lâu ngày, tà khí đóng bám tại các khớp xương tạo thành các khối đàm thấp (hạt tophi), làm biến dạng hình thể và gây đau nhức dai dẳng.

So với bệnh gút cấp tính, các dấu hiệu bệnh trong giai đoạn mãn có mức độ nặng nề hơn rất nhiều và người bệnh cũng có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn. Thêm vào đó, việc điều trị bệnh gút mạn tính cũng sẽ phức tạp hơn. Người bệnh cần có biện pháp kiểm soát tốt để chung sống “hòa bình” với căn bệnh này suốt đời.

Bạn cần biết: bệnh gút có bị lây không, qua đường nào?

Căn nguyên gây gút mạn tính theo y lý Đông y

Nguyên nhân chính khiến bệnh gút mạn tính khởi phát chính là do sự tái đi tái lại của những đợt gút cấp tính không được kiểm soát. Dưới góc nhìn chuyên môn, khi chức năng của tỳ và thận suy giảm, việc vận hóa thủy thấp bị đình trệ, sinh ra nội thấp. Nội thấp kết hợp với ngoại tà tích tụ lâu ngày hóa thành nhiệt, làm đốt cháy tân dịch thành đàm, lắng đọng tại kinh lạc khớp xương.

Ngoài ra, một số yếu tố sau sẽ có thể là yếu tố tác nhân:

• Chế độ dinh dưỡng thiếu lành mạnh, dung nạp quá nhiều thực phẩm chứa purin khi đang bị gút làm gánh nặng cho tạng tỳ.
• Rối loạn chuyển hóa gucid – protid – lipid do mất cân bằng âm dương.
• Yếu tố gen di truyền (tiên thiên bất túc).
• Chức năng Thận suy giảm nghiêm trọng, không thể chủ cốt tủy và đào thải trọc độc.
• Lạm dụng rượu bia, chất kích thích làm tổn thương Can và Tỳ.
• Mắc các bệnh về đường tiết niệu, viêm khớp, đái tháo đường…

Nhận diện triệu chứng bệnh gút mạn tính

Khi gút chuyển sang giai đoạn mãn tính, cơ thể người bệnh thường xuất hiện những biến đổi rõ rệt từ trong ra ngoài:

• Cơn đau dữ dội và dai dẳng kéo dài xuất hiện với tần suất dày đặc, đau nhiều về đêm khi âm khí vượng.
• hạt tophi bắt đầu hình thành ở xung quanh khớp với nhiều kích thước lớn bé khác nhau. Đông y gọi đây là tình trạng đàm kết lâu ngày hóa thành khối cứng.
• Khớp bị tổn thương có dấu hiệu sưng đỏ và nóng lên do nhiệt tà tích tụ.
• Khớp có thể bị biến dạng khi hạt tophi phát triển, chèn ép lên hệ thống dây thần kinh và ăn mòn sụn xương.
• Khả năng vận động của người bệnh bị hạn chế rõ rệt. Khí huyết không lưu thông được tới các khớp khiến chi thể tê bì, yếu sức.

Xem thêm: triệu chứng bệnh gút ở người trẻ tuổi và cách điều trị hiệu quả

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Lão dặn bà con thế này, cái bệnh Thống phong khi đã vào giai đoạn mạn tính thì cái gốc không còn nằm ở mỗi khớp đau nữa rồi. Nhiều khi cái đầu gối sưng to, cái ngón chân đỏ ửng nhưng căn nguyên lại nằm tận ở tạng Thận hư suy hay tạng Tỳ không vận hóa được trọc độc. Nếu bà con chỉ lo uống thuốc giảm đau tức thời, chỉ lo xử lý cái ngọn bên ngoài mà bỏ bê việc bồi bổ chính khí, củng cố cơ địa bên trong thì bệnh sẽ như “cắt ngọn cỏ, gốc vẫn còn”. Việc chỉ chú trọng vào triệu chứng mà bỏ qua sự mất cân bằng của tạng phủ chính là sai lầm khiến bệnh tái đi tái lại, dẫn đến những biến chứng không đáng có vào thận, vào tim.

Biến chứng nguy hiểm khi chính khí không đủ sức đẩy tà khí

Bệnh gút nếu sớm phát hiện và điều trị thì có thể hỗ trợ cải thiện tốt. Tuy nhiên, khi bệnh chuyển sang mạn tính, sự lắng đọng của “đàm trọc” (tinh thể urat) có thể gây ra những hệ lụy khôn lường.

1. Hỏng khớp và nguy cơ bại liệt

Ở giai đoạn mãn tính, các hạt tophi (đàm hạch) xuất hiện khiến các mô sụn và xương bị ăn mòn. Khi khí huyết kinh lạc bị bế tắc hoàn toàn, khớp không được nuôi dưỡng sẽ dẫn đến tình trạng biến dạng, phá hủy sụn khớp, khiến người bệnh đứng trước nguy cơ mất khả năng vận động vĩnh viễn.

2. Tổn thương tạng Thận

Trong Đông y, Thận chủ thủy, có vai trò lọc bỏ trọc độc. Khi bị gút mạn tính, lượng axit uric cao khiến Thận làm việc quá tải. Các tinh thể muối urat lắng đọng ngay tại Thận gây ra tình trạng Thận hư, Thận yếu.

Các vấn đề về thận dễ gặp bao gồm:

• Viêm khe thận
• sỏi thận
• Tắc ống thận
• suy thận…

Tìm hiểu thêm: mối liên hệ giữa bệnh gút và suy thận – nguy hiểm chết người

3. Biến chứng tim mạch và đột quỵ

Khí huyết ứ trệ không chỉ diễn ra ở khớp mà còn ảnh hưởng đến hệ thống huyết mạch. Khi tinh thể muối urat lắng đọng trong lòng mạch, nó cản trở lưu thông máu, làm tăng áp lực lên tâm tạng, dễ dẫn đến các biến chứng về tim mạch và đột quỵ.

Chẩn đoán và hướng xử lý bệnh gút mạn tính

Trước khi đưa ra phác đồ điều trị, việc kết hợp giữa các xét nghiệm hiện đại và chẩn đoán Đông y là vô cùng cần thiết để nhận diện rõ thể bệnh (thể đàm thấp ứ trệ, thể tỳ thận dương hư…).

• Siêu âm và chụp X-quang để đánh giá mức độ tổn thương khớp.
• Xét nghiệm máu kiểm tra chỉ số axit uric.
• Xét nghiệm dịch khớp tìm tinh thể urat.

Xem chi tiết: các xét nghiệm bệnh gút & lưu ý cần biết trước khi đi khám

Về điều trị, y học hiện đại thường dùng thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid hoặc thuốc hạ acid uric như Allopurinol, Febuxostat. Tuy nhiên, việc lạm dụng có thể gây tác dụng phụ lên dạ dày và thận. Xu hướng hiện nay là kết hợp sử dụng các bài thuốc thảo dược để hỗ trợ điều trị từ gốc.

Trong Đông y, việc điều trị gút mạn tính cần tuân thủ nguyên tắc “Phù chính khu tà” – nghĩa là vừa tiêu trừ tà khí (khu phong, trừ thấp, hóa đàm) vừa bồi bổ chính khí (bổ can thận, hoạt huyết). Khi tạng phủ khỏe mạnh, khí huyết lưu thông thì các khối đàm hạch (tophi) mới có thể dần được chuyển hóa, giúp khớp phục hồi linh hoạt.

Lời dặn về chế độ sinh hoạt và phòng ngừa biến chứng

Để kiểm soát tốt diễn tiến của bệnh, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến lối sống và dinh dưỡng:

• Kiên trì theo đuổi liệu trình, thường xuyên đánh giá tình trạng sức khỏe.
• Ăn uống thanh đạm, hạn chế thực phẩm chứa nhiều purin (thịt đỏ, nội tạng, hải sản).
• Tuyệt đối tránh rượu bia vì rượu làm tăng tích tụ axit và ngăn cản thải trừ qua thận.
• Bổ sung đủ nước (2-2,5 lít/ngày) để hỗ trợ thận thanh lọc cơ thể.
• Tập luyện nhẹ nhàng các bài tập dưỡng sinh, đi bộ để khí huyết lưu thông, tránh cứng khớp.

Bệnh gút mạn tính cần một hành trình kiên trì và thấu hiểu cơ thể. Khi chúng ta biết cách chăm sóc tạng phủ và điều tiết lối sống, việc chung sống hòa bình với bệnh không còn là điều quá khó khăn.

Nếu bà con đang gặp khó khăn do những cơn đau gút mạn tính hành hạ hoặc lo lắng về sự xuất hiện của các hạt tophi, hãy liên hệ ngay để nhận được sự tư vấn chuyên sâu về cách điều hòa khí huyết và bảo vệ tạng thận qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.