Bệnh gút kiêng gì? Chế độ ăn “vàng” giúp chặn đứng cơn đau cấp

Bệnh gút nên kiêng cữ những gì để giảm đau nhanh và ngăn chặn bệnh tái phát luôn là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Hiểu rõ về chế độ ăn uống và lối sống theo góc nhìn Y học cổ truyền có thể giúp người bệnh kiểm soát tốt hơn tình trạng của mình.

Bệnh Gút dưới góc nhìn Y học cổ truyền: Khi tà khí xâm nhập và tạng phủ suy yếu

Trong Đông y, bệnh Gút thường được xếp vào phạm vi chứng Tý hoặc Thống phong. Căn nguyên không chỉ đơn thuần nằm ở những gì chúng ta ăn vào, mà còn xuất phát từ sự rối loạn vận hóa của tạng phủ bên trong. Khi chính khí cơ thể suy giảm, các loại tà khí như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt thừa cơ xâm nhập, khu trú tại các kinh lạc và khớp xương, làm cản trở sự lưu thông của khí huyết. Sự ứ trệ lâu ngày dẫn đến tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội tại các khớp.

Đặc biệt, tạng Tỳ đóng vai trò chủ chốt trong việc vận hóa đồ ăn thức uống. Nếu Tỳ vị kém, thức ăn nạp vào không chuyển hóa được thành tinh hoa mà biến thành đàm trọc, thấp nhiệt. Những chất dư thừa này (tương đương với acid uric trong Tây y) lắng đọng lại kinh lạc, gây nên các cơn đau cấp tính hoặc hình thành các cục tophi (thạch tý) khiến khớp bị biến dạng.

Người bệnh Gút nên kiêng cữ những gì trong ăn uống?

Chế độ ăn uống không hợp lý là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh gút. Dưới góc độ Đông y, việc nạp quá nhiều thực phẩm “béo bùi, nồng hậu” sẽ làm gia tăng gánh nặng cho Tỳ vị, tạo ra nội thấp và tích tụ nhiệt độc. Do đó, khi nhắc đến những thứ cần kiêng cữ khi mắc bệnh thì trước tiên, chúng ta cần tìm hiểu và loại bỏ ngay những thực phẩm, đồ uống gây bất lợi ra khỏi thực đơn.

“Ăn uống vô độ, tạng phủ bất hòa là nguồn cơn của mọi chứng đau nhức kinh lạc. Việc kiêng cữ không phải là sự tước đoạt, mà là sự bảo bọc cho chính khí bên trong cơ thể.”

Thịt đỏ và thực phẩm giàu đạm

Thịt đỏ là loại thịt có màu sắc đỏ tươi khi còn sống. Theo nghiên cứu, thịt đỏ có chứa hàm lượng purin cao thường trên 150mg/100g. Trong khi đó, người bệnh gút chỉ được sử dụng tối đa 135 – 150mg purin/ngày. Dưới góc độ y lý, các loại thịt đỏ mang tính nhiệt, khi đi vào cơ thể dễ gây tích tụ nhiệt độc tại khớp, làm trầm trọng hơn tình trạng sưng đỏ.

Một số loại thịt giàu đạm chứa nhiều nhân purin có thể kể đến như thịt nạc bò, thịt dê, thịt chó, thịt cừu, thịt mèo, thịt heo… Trong các loại thịt này, người bệnh vẫn có thể sử dụng thịt heo, thịt bò nhưng cần hạn chế, chỉ nên dùng dưới 70g mỗi ngày để đảm bảo an toàn.

Thịt và trứng gia cầm

Các loại thịt như thịt gà, thịt vịt, thịt ngan cũng nằm trong danh sách thức ăn cần hạn chế của người bệnh. Đối với nhóm thịt này, chúng ta không nên dùng quá 50 – 70g mỗi ngày để tránh làm tăng axit uric trong máu.

Người bệnh gút có thể ăn được trứng thường nhưng tuyệt đối không sử dụng các loại trứng đang biến thành phôi như trứng cút lộn, vịt lộn… vì những thực phẩm này chứa nguồn năng lượng cực lớn, dễ làm khởi phát các đợt viêm khớp cấp tính.

Tham khảo thêm: bệnh gout ăn được thịt gì và nên tránh ăn thịt gì?

Nội tạng động vật và nước luộc thịt

Nước luộc thịt, nội tạng động vật là những thực phẩm vô cùng giàu nhân purin. Trong Đông y, nhóm thực phẩm này được coi là chứa nhiều trọc khí. Nếu sử dụng có thể làm tái phát bệnh gút, gây ra tình trạng đau nhức ngay sau khi cơ thể hấp thu. Việc loại bỏ hoàn toàn nội tạng động vật giúp giảm bớt áp lực thải độc cho Can và Thận.

Thực phẩm giàu chất béo và đồ chiên rán

Thực phẩm giàu chất béo sẽ làm ảnh hưởng quá trình đào thải các chất của cơ thể khiến các acid uric bị lắng đọng lại gây ảnh hưởng đến bệnh. Những thực phẩm này làm đình trệ quá trình vận hóa của Tỳ, tạo ra “thấp” – tác nhân hàng đầu gây sưng trướng khớp. Vì vậy, một khi đã bị gút thì chúng ta nên tránh ăn các thực phẩm sau:

• Mỡ và da động vật
• Thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn
• Thức ăn chiên, quay nhiều dầu mỡ

Cá biển và hải sản

Các loại hải sản như sò ốc, tôm cua là những thực phẩm giàu nhân purin, khi sử dụng sẽ chuyển hóa thành các acid uric trong máu và gia tăng các tinh thể muối urat làm bệnh gút thêm nghiêm trọng hơn. Bên cạnh đó, cá biển đặc biệt là cá thu, cá ngừ, cá cơm, cá trích cũng là thực phẩm cần tránh. Thay vào đó, có thể sử dụng cá đồng để bổ sung đạm một cách nhẹ nhàng hơn cho cơ thể.

Tìm hiểu chi tiết: bị bệnh gút có ăn được cá không, ăn cá gì?

Các loại rau tăng trưởng nhanh

Măng, nấm, bạc hà hay giá đỗ… là những loại rau có tốc độ tăng trưởng nhanh và chứa nhiều nhân purin hơn so với các loại rau khác. Việc sử dụng quá nhiều có thể kích thích phản ứng viêm tại khớp, gây nên cảm giác đau nhức âm ỉ.

Nước ngọt, nước có ga và rượu bia

Rượu bia được coi là “đại kỵ” đối với người bệnh Gút bởi chúng không chỉ cung cấp thêm purin mà còn làm giảm khả năng đào thải acid uric của Thận. Nước ngọt, thức uống có ga làm tăng nguy cơ béo phì và cản trở khí huyết lưu thông. Chúng ta nên ưu tiên uống nước lọc hoặc nước khoáng không gas để tăng cường đào thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể.

Kiêng cữ trong sinh hoạt: Bảo vệ chính khí, đẩy lùi tà khí

Ngoài chế độ ăn uống, sinh hoạt hằng ngày cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sự vận hành của khí huyết. Để hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh, cần lưu ý:

Tránh làm việc quá sức và thức khuya

Thức khuya làm tiêu hao âm huyết, gây rối loạn chức năng của Can và Thận. Khi Can Thận suy yếu, khả năng lọc và đào thải của cơ thể giảm sút, dẫn đến việc tích tụ độc tố. Một giấc ngủ sâu trước 11 giờ đêm là liều thuốc quý để tạng phủ phục hồi.

Không nhịn tiểu

Thận chủ về thủy, việc bài tiết acid uric qua đường nước tiểu là con đường chính. Nhịn tiểu làm tăng nguy cơ lắng đọng muối urat tại thận, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như sỏi thận hay suy thận cấp.

Xem thêm: bệnh gút và suy thận – biến chứng nguy hiểm chết người

Giữ tinh thần thư thái, tránh căng thẳng

Sự căng thẳng (uất ức) làm khí cơ không thông, dẫn đến khí trệ huyết ứ. Khi tinh thần mệt mỏi, sức đề kháng (chính khí) giảm sút, các cơn đau Gút thường có xu hướng bùng phát mạnh mẽ hơn. Vì vậy, duy trì tâm lý lạc quan là vô cùng quan trọng.

Lời căn dặn về chế độ kiêng cữ cho người bệnh Gút

Kiêng cữ là cần thiết nhưng không nên quá khắt khe đến mức làm cơ thể suy kiệt. Chúng ta cần có một chế độ dinh dưỡng cân bằng để đảm bảo chính khí vững vàng. Hãy tăng cường rau xanh, trái cây ít ngọt và duy trì thói quen tập luyện nhẹ nhàng để khí huyết được lưu thông, giúp khớp xương linh hoạt hơn.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc thiết lập chế độ ăn uống hoặc cơn đau khớp thường xuyên tái phát, hãy chủ động tìm đến các chuyên gia để được đánh giá cụ thể tình trạng sức khỏe.

Bà con có thể liên hệ trực tiếp để được tư vấn sâu hơn về chế độ dinh dưỡng và lộ trình chăm sóc sức khỏe xương khớp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.