Bệnh gút cấp: Dấu hiệu nhận diện và cách cắt cơn đau từ gốc

Bệnh gút cấp không chỉ đơn thuần là những cơn đau nhức tại khớp mà còn là hồi chuông cảnh báo về sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Trong Đông y, tình trạng này thường được xếp vào phạm vi chứng Tý, nảy sinh do sự rối loạn của các tạng phủ dẫn đến việc tích tụ tà khí và độc tố tại kinh lạc.

Hiểu về bệnh gút cấp dưới nhãn quan Đông y

Theo y học hiện đại, viêm khớp do gút cấp là hệ quả của việc tăng acid uric máu, kết tinh thành các tinh thể muối urat sắc nhọn đâm chọc vào mô khớp. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của y học cổ truyền, sự lắng đọng này chính là sự tích tụ của “đàm trọc” và “thấp nhiệt”.

Khi chức năng vận hóa của tỳ vị suy giảm, kèm theo sự đình trệ của can và thận, các chất cặn bã (thấp trọc) không được đào thải ra ngoài mà ứ đọng lại. Khi gặp các tác nhân bên ngoài như phong, hàn, thấp xâm nhập, hoặc do ăn uống quá nhiều đồ béo ngọt, rượu chè (sinh nội nhiệt), chúng kết hợp với nhau tạo thành “độc tà” gây tắc nghẽn kinh lạc. Khi khí huyết lưu thông đến điểm tắc nghẽn này sẽ gây ra tình trạng sưng, nóng, đỏ và đau dữ dội – đặc trưng của cơn gút cấp.

Bệnh gút không chỉ là căn bệnh của khớp, đó là hệ quả của một quá trình ăn uống thiếu điều độ và sự suy yếu của bộ máy đào thải bên trong cơ thể.

Căn nguyên và các yếu tố kích hoạt cơn đau

Nguyên nhân gốc rễ gây ra bệnh gút cấp xuất phát từ sự dư thừa purin trong chế độ ăn, dẫn đến nồng độ acid uric tăng cao. Tuy nhiên, tại sao có người acid uric cao nhưng không đau, có người lại đau dữ dội? Điều này phụ thuộc vào “chính khí” và khả năng tự cân bằng của mỗi người.

Các yếu tố thường gặp khiến “tà khí” bùng phát bao gồm:

• Sử dụng quá nhiều rượu bia gây thấp nhiệt uất kết tại tỳ vị.
• Dung nạp quá mức thực phẩm chứa nhiều purin (thịt đỏ, hải sản) tạo ra đàm trọc.
• Chức năng thận suy giảm (thận chủ cốt tủy, chủ thủy), không thể bài tiết độc tố hiệu quả.
• Yếu tố cơ địa và di truyền khiến khả năng chuyển hóa bẩm sinh kém hơn bình thường.
• Sự thay đổi thời tiết hoặc chấn thương làm kinh lạc yếu đi, tạo điều kiện cho tà khí xâm nhập.

Ngoài ra, sự hiện diện của các bệnh lý nền như tiểu đường hay cao huyết áp cũng làm suy yếu chính khí, khiến tình trạng gút dễ chuyển biến xấu hơn.

Dấu hiệu nhận diện sự bùng phát của thấp nhiệt tại khớp

Triệu chứng của gút cấp thường đến rất nhanh và mạnh, mang đầy đủ tính chất của “nhiệt độc”:

• Đau khớp đột ngột: Cơn đau thường xuất hiện vào ban đêm, khi âm khí vượng, gây cảm giác đau như dao cắt, khiến người bệnh mất ngủ.
• Sưng nóng và đỏ: Vùng khớp (thường là ngón chân cái) biểu hiện tình trạng viêm rõ rệt, sưng to, đỏ rực và sờ vào thấy rất nóng.
• Hạn chế vận động: Do khí huyết ứ trệ nghiêm trọng, người bệnh gần như không thể di chuyển hoặc chạm nhẹ vào khớp.
• Nhạy cảm cực độ: Thậm chí chỉ một luồng gió nhẹ hay tấm chăn mỏng cũng có thể gây đau buốt.

Thông thường, các triệu chứng này sẽ đạt đỉnh điểm trong vòng 12 – 24 giờ. Nếu không được xử lý đúng cách, dù cơn đau có thể tự dịu đi sau 7 – 10 ngày, nhưng mầm mống tà khí vẫn ẩn nấp bên trong và sẵn sàng bùng phát trở lại.

Giải đáp: đau sưng khớp ngón chân cái có phải bệnh gút?

Nguy cơ khi chủ quan với các cơn đau cấp tính

Bệnh gút cấp nếu không được quản lý tận gốc sẽ dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe tổng thể:

• Tiến triển thành gút mãn tính: Các cơn đau xuất hiện dày đặc hơn, gây hủy hoại cấu trúc khớp vĩnh viễn và hình thành bệnh gút mãn tính.
• Biến chứng thận: Sự lắng đọng muối urat tại thận gây sỏi thận và làm suy giảm chức năng thận – cơ quan quan trọng nhất để duy trì sự sống.
• Hạt Tophi: Các khối u cứng tích tụ dưới da ( hạt tophi) gây biến dạng khớp, lở loét và nhiễm trùng.
• Ảnh hưởng tim mạch: Gút kéo dài thường đi kèm với các rối loạn chuyển hóa khác, làm tăng nguy cơ đột quỵ và các bệnh lý về tim.

Phương pháp chẩn đoán đánh giá thể trạng

Để xác định chính xác tình trạng gút cấp và mức độ tổn thương, các biện pháp y khoa hiện đại đóng vai trò quan trọng:

• Xét nghiệm máu: Đo lường nồng độ acid uric và các chỉ số viêm.
• Xét nghiệm dịch khớp: Tìm kiếm sự hiện diện của tinh thể urat dưới kính hiển vi.
• Chẩn đoán hình ảnh: Sử dụng chụp CT hoặc X-quang để đánh giá mức độ lắng đọng tinh thể và tổn thương xương sụn.

Tìm hiểu thêm: xét nghiệm acid uric là gì? định lượng chỉ số acid uric máu

Hướng xử lý và hỗ trợ cải thiện cơn đau gút cấp

Khi cơn đau bùng phát, mục tiêu hàng đầu là thanh nhiệt, trừ thấp, thông kinh lạc để giảm nhẹ triệu chứng một cách an toàn.

Các biện pháp hỗ trợ tại chỗ

Người bệnh có thể áp dụng các cách sau để làm dịu cơn đau tạm thời:

• Chườm lạnh: Sử dụng nhiệt độ thấp để co mạch, giảm tình trạng sưng phù và nóng đỏ tại khớp. Lưu ý không chườm quá 15 phút.
• Liệu pháp xoa bóp: Sử dụng các loại tinh dầu tự nhiên giúp lưu thông khí huyết vùng xung quanh khớp, làm giãn các mô mềm đang bị căng cứng.

Sử dụng thuốc theo chỉ định

Trong giai đoạn cấp, các nhóm thuốc Tây y thường được sử dụng để cắt cơn đau nhanh chóng:

• Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID): Giúp ức chế phản ứng viêm nhưng cần thận trọng với người có tiền sử loét dạ dày.
• Corticosteroid: Được dùng khi các loại thuốc khác không đáp ứng, giúp giảm đau nhanh qua việc ức chế miễn dịch.
• Colchicine: Loại thuốc đặc hiệu cho bệnh gút nhưng có độc tính cao, cần tuyệt đối tuân thủ liều lượng của bác sĩ.

Bên cạnh việc xử lý triệu chứng, xu hướng kết hợp y học cổ truyền để bồi bổ tạng phủ từ bên trong đang ngày càng được quan tâm nhờ tính bền vững và an toàn cho cơ địa.

Xây dựng lối sống phòng ngừa bền vững

Bản chất của bệnh gút liên quan mật thiết đến chế độ dinh dưỡng. Một chế độ ăn “thuận tự nhiên”, ít độc tố là chìa khóa để giữ cho chỉ số acid uric luôn ở mức an toàn.

Chúng ta nên hạn chế tối đa các thực phẩm chứa nhiều purin như: thịt bò, nội tạng động vật, hải sản, măng tây và các loại nấm. Đặc biệt, rượu bia là tác nhân gây tích tụ thấp nhiệt mạnh mẽ nhất, cần được kiểm soát chặt chẽ.

Đồng thời, việc rèn luyện thân thể điều độ giúp lưu thông khí huyết, tăng cường chính khí, từ đó giúp cơ thể tự đào thải các “tà khí” tích tụ thông qua hệ bài tiết và mồ hôi. Một cơ thể dẻo dai, tạng phủ khỏe mạnh chính là lá chắn tốt nhất trước mọi bệnh tật.

Bệnh gút cấp không đáng sợ nếu chúng ta thấu hiểu ngôn ngữ của cơ thể và biết cách điều chỉnh từ gốc rễ. Việc thăm khám định kỳ và lắng nghe tư vấn từ các chuyên gia sẽ giúp bạn có lộ trình chăm sóc sức khỏe phù hợp nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• Bị bệnh gút kiêng ăn gì và cần bổ sung gì giảm đau hiệu quả?
• Bệnh gút có bị lây không, qua đường nào?

Nếu bà con đang gặp phải những cơn đau nhức khó chịu của bệnh gút cấp hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về cách cân bằng tạng phủ để ổn định acid uric, hãy liên hệ trực tiếp để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.