Đau sưng khớp ngón chân cái: Cảnh giác bệnh Gút và cách xử lý

Nhiều người cho rằng, hiện tượng đau sưng khớp ngón chân cái chỉ gặp ở những bệnh nhân bị gút. Tuy nhiên trên thực tế, triệu chứng này còn có thể xảy ra khi chúng ta gặp chấn thương hoặc mắc các bệnh lý xương khớp khác như thoái hóa khớp, viêm khớp ngón chân cái.

Nhận diện triệu chứng đau sưng khớp ngón chân cái

Đau sưng khớp ngón chân cái là một vấn đề về xương khớp rất phổ biến trong cộng đồng. Khi gặp phải hiện tượng này, khớp ngón chân cái bị sưng kèm theo những cơn đau nhức âm ỉ hoặc dữ dội. Cơn đau khớp xảy ra kể cả khi không di chuyển và đau tăng lên khi vận động khớp.

Đôi khi, người bệnh còn có thể bắt gặp một số triệu chứng khác đi kèm như:

• Viêm, nóng đỏ xung quanh khớp ngón cái.
• Khớp bị cứng, khó cử động, đặc biệt là vào buổi sáng.
• Khớp ngón cái phát ra tiếng kêu lục cục khi co duỗi.
• Biến dạng khớp hoặc xuất hiện các khối u cục bất thường.
• Cơ thể mệt mỏi, có thể sốt nhẹ nếu có phản ứng viêm nhiễm trùng.

Tình trạng sưng đau này có thể diễn ra ngắn hạn nhưng cũng có thể kéo dài dai dẳng, gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của mỗi người.

Đau sưng khớp ngón chân cái có phải bệnh gút?

Trong y học cổ truyền, bệnh gút được gọi là chứng Thống phong. Bệnh xảy ra khi chính khí suy yếu, tà khí (phong, hàn, thấp, nhiệt) xâm nhập vào kinh lạc, làm bế tắc sự vận hành của khí huyết. Về mặt y học hiện đại, đây là kết quả của việc dư thừa axit uric trong máu, kết tinh thành các tinh thể muối urat sắc nhọn tại khớp.

Khớp ngón chân cái thường là vị trí đầu tiên bị tấn công. Cơn đau thường bộc phát đột ngột vào ban đêm với biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội. Khi chạm nhẹ cũng cảm thấy đau nhói đến tận xương tủy. Nếu không được kiểm soát tốt, axit uric tích tụ lâu ngày sẽ hình thành các hạt tophi, làm biến dạng khớp và phá hủy chức năng vận động.

“Thống phong không chỉ là nỗi đau tại khớp, mà là hồi chuông cảnh báo về sự mất cân bằng trong vận hóa của tạng phủ, đặc biệt là chức năng chuyển hóa của tạng tỳ và tạng thận.”

Tuy nhiên, sưng đau khớp ngón chân cái thường gặp còn có thể do nhiều bệnh lý khác:

• Thoái hóa khớp ngón chân cái: Thường gặp ở phụ nữ trung niên. Đây là tình trạng sụn khớp bị bào mòn, khí huyết không nuôi dưỡng được xương khớp, dẫn đến cọ xát gây đau nhức âm ỉ khi vận động.
• Viêm khớp dạng thấp: Bệnh viêm khớp dạng thấp thường có tính chất đối xứng và ảnh hưởng đến nhiều khớp nhỏ. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh tiến triển nhanh có thể gây tàn phế.
• Viêm khớp nhiễm khuẩn: Xảy ra khi vi khuẩn tấn công trực tiếp vào khớp qua đường máu hoặc vết thương hở, gây sưng nóng kèm theo sốt cao.

Cơ chế hình thành đau sưng dưới góc nhìn Đông y

Y học cổ truyền quan niệm “Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”. Nghĩa là khí huyết lưu thông thì không đau, nếu đau tức là khí huyết đang bị tắc nghẽn. Với khớp ngón chân cái, sự tắc nghẽn này thường do các yếu tố sau:

• Ngoại tà xâm nhập: Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt từ môi trường bên ngoài thừa cơ chính khí suy yếu mà xâm nhập vào kinh lạc, đọng lại ở khớp gây sưng đau.
• Chấn thương cơ học: Té ngã, trật khớp hoặc vận động sai tư thế làm huyết ứ, khí trệ tại vùng ngón chân.
• Chế độ sinh hoạt: Lạm dụng chất kích thích, ăn uống quá nhiều đạm (béo ngọt) làm tỳ vị tổn thương, sinh đàm thấp, lâu ngày hóa nhiệt tàng ẩn tại khớp.
• Thói quen ít vận động: Khiến hệ thống kinh lạc bị trì trệ, khả năng lưu thông máu nuôi dưỡng khớp suy giảm, khiến khớp dễ bị tổn thương dù chỉ là tác động nhỏ.

Phương pháp hỗ trợ cải thiện tại nhà theo dân gian

Khi mới xuất hiện các triệu chứng sưng đau nhẹ, người bệnh có thể áp dụng các liệu pháp tự nhiên để hỗ trợ lưu thông khí huyết:

Sử dụng thảo dược quanh vườn

Các loại thảo dược có tính ấm, khu phong trừ thấp thường được ưu tiên:

• Lá lốt: Có tác dụng ôn trung, tán hàn. Dùng lá lốt sắc uống hoặc đun nước ngâm chân giúp giảm cảm giác tê bì, đau nhức.
• Ngải cứu: Sao nóng với muối hột rồi chườm vào vùng khớp ngón chân cái giúp hành khí, hoạt huyết và giảm sưng hiệu quả.
• Dây đau xương: Vị thuốc quý trong điều trị các chứng đau nhức xương khớp, hỗ trợ cải thiện triệu chứng cho người bị viêm khớp, thoái hóa.

Bên cạnh đó, việc thực hiện massage nhẹ nhàng, ngâm chân nước muối ấm mỗi tối không chỉ giúp đôi chân thư giãn mà còn kích thích các huyệt đạo, giúp tạng phủ được điều hòa, giấc ngủ sâu hơn.

Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?

Mặc dù các mẹo dân gian có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng, nhưng người bệnh không nên chủ quan. Nếu thấy các dấu hiệu sau, cần sớm tìm đến các cơ sở y tế uy tín:

• Cơn đau kéo dài trên 1 tuần không thuyên giảm.
• Khớp sưng to, biến dạng hoặc xuất hiện u cục cứng.
• Đau kèm theo sốt cao, rét run.
• Khả năng vận động bị hạn chế nghiêm trọng, không thể đi lại bình thường.

Việc đánh giá cụ thể qua các xét nghiệm hình ảnh hoặc tứ chẩn y học cổ truyền sẽ giúp xác định đúng tình trạng, từ đó có hướng xử lý kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm như dính khớp, tàn phế.

Đau sưng khớp ngón chân cái không chỉ đơn thuần là biểu hiện của bệnh gút mà là dấu hiệu cho thấy hệ thống xương khớp đang cần được chăm sóc. Hãy lắng nghe cơ thể và chủ động điều chỉnh chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng ngay từ hôm nay.

Bà con có thể trao đổi trực tiếp về tình trạng sưng đau ngón chân để được tư vấn hướng xử lý phù hợp qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi tới số điện thoại 0972 606 773.